جستجوی عبارت دستورالعمل آیت الله بهجت برای افرادگن ار



حضور خارجی ها در مراسم امروز بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم امروز بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم ترحیم و بزرگداشت رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام حضرت حجت‌ال والمسلمین هاشمی رفسنجانی ( رحمة‌الله‌علیه) از سوی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای انقلاب ی صبح امروز (چهارشنبه) در حسینیه‌ی (رحمةالله‌علیه) و با حضور ایشان برگزار شد. مراسم امروز بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مشرق اخبار مرتبط: احمدی‌نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجانی +ع حضور سرلشکر قاسم سلیمانی با لباس نظامی در مراسم ترحیم آیت‌الله هاشمی +ع مهدی هاشمی در مراسم ترحیم آیت الله رفسنجانی + ع مراسم ترحیم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در حسینیه ‌ (ره) + تصاویر سفیر...

حاشیه مراسم تشیع جنازه هاشمی رفسنجانی

  • پوشش امدادی مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی/حضور 185 نیروی امدادی و استقرار 2 فروند بالگرد
    3 روز پیش اخبار باشگاه خبرنگاران 110

    رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر اعلام کرد: رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر گفت:185 نجاتگر و امدادی به همراه پزشکان داوطلب در سرتاسر مسیر برگزاری مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی برای امدادرسانی به هموطنان حضور فعال خواهند داشت. به گزارش   گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران جوان ، به نقل از پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر، مرتضی سلیمی  درباره استقرار نیروهای امدادی جمعیت هلال احمر در سرتاسر مسیر تشییع پیکر حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی، گفت: 185نیروی انسانی شامل امدادگر، نجاتگر و پزشک داوطلب جمعیت هلال احمر برای ارائه خدمات امدادی به هموطنان در سرتا سر مسیر حضور فعال خواهند داشت.  وی با اشاره به بکارگیری 52 دستگاه آمبولانس تاکید کرد: علاوه بر استقرار آمبولانس در سرتاسر مسیر، 10 دستگاه خودروی پشتیبانی، 3 دستگاه اتوبوس آمبولانس، یک دستگاه خودروی...

  • عمار حکیم در مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی! +ع
    2 روز پیش اخبار پرشین وی 67

    تاریخ نشر : 21 دی 1395 مشاهده : 65 سایر اخبار اخبارگوناگون rss مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی شرکت عمار حکیم رییس مجلس اعلای عراق در مراسم تشییع آیت الله هاشمی عمار حکیم  در مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی جام جم آنلاین اخبار مرتبط: وداع انقلاب با پیکر آیت الله هاشمی + تصاویر لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی / وداع با یار دیرین و ی + تصاویر مزار آیت الله هاشمی رفسنجانی در ضریح راحل (ره) +ع گردهمایی سینماگران برای مشایعت آیت‌الله هاشمی + تصاویر خانواده آیت الله هاشمی رفسنجانی در مراسم تشییع + تصاویر

  • خارجی ها در مراسم امروز بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی +ع
    1 روز قبل اخبار پرشین وی 31

    تاریخ نشر : چهارشنبه 22 دی 1395 مشاهده : 16 سایر اخبار اخبارگوناگون rss حضور خارجی ها در مراسم امروز بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم امروز بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم ترحیم و بزرگداشت رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام حضرت حجت‌ال والمسلمین هاشمی رفسنجانی ( رحمة‌الله‌علیه) از سوی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای انقلاب ی صبح امروز (چهارشنبه) در حسینیه‌ی (رحمةالله‌علیه) و با حضور ایشان برگزار شد. مراسم امروز بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مشرق اخبار مرتبط: احمدی‌نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجانی +ع حضور سرلشکر قاسم سلیمانی با لباس نظامی در مراسم ترحیم آیت‌الله هاشمی +ع مهدی هاشمی در مراسم ترحیم آیت الله رفسنجانی + ع مراسم ترحیم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در حسینیه ‌ (ره) + تصاویر سفیر...

  • تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳
    3 روز پیش اخبار دلگرم 154

    تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی ۳ تصاویر...

  • تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳
    2 روز پیش اخبار دلگرم 50

    تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳ تصاویر مراسم وداع با پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی -۳...

  • تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل
    2 روز پیش اخبار دلگرم 31

    تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر برگزاری مراسم سوگورای آیت الله‌ هاشمی رفسنجانی در اربیل تصاویر...

  • احمدی‌نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجانی +ع
    1 روز قبل اخبار پرشین وی 241

    تاریخ نشر : چهارشنبه 22 دی 1395 مشاهده : 224 سایر اخبار اخبارگوناگون rss حمدی‌نژاد، ابوتر و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجانی احمدی‌نژاد، ابوتر و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجانی در تصویر زیر محمود احمدی‌نژاد، حجت ال ابوتر و محسن هاشمی را در مراسم ترحیم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در حسینیه (ره) با حضور انقلاب مشاهده می‌کنید. احمدی‌نژاد، ابوتر و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجانی خبر آنلاین اخبار مرتبط: مراسم ترحیم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در حسینیه ‌ (ره) + تصاویر بازتاب گسترده تذکر ی در مراسم تشییع آیت‌الله هاشمی رفسنجانی ! + تصاویر قرائت وصیت نامه آیت الله هاشمی رفسنجانی توسط فرزندش در تلویزیون/ بعد از انقلاب چیزی به دارایی هایم افزوده نشد +ع گریه‌ ظریف در مراسم خا پاری...

  • تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱
    2 روز پیش اخبار دلگرم 46

    تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۱ تصاویر...

  • خوش و بش حاج‌ قاسم سلیمانی با داماد آیت‌الله سیستانی + ع
    1 روز قبل اخبار پرشین وی 20

    تاریخ نشر : چهارشنبه 22 دی 1395 مشاهده : 52 سایر اخبار اخبارگوناگون rss خوش و بش فرمانده قدس با حجت ال شهرستانی از حاشیه‌های مراسم ترحیم آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی بود. حاشیه‌های مراسم ترحیم آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی مراسم ترحیم آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی صبح روز چهارشنبه بیست و دوم دیماه با حضور معظم انقلاب و مسئولین کشوری و لشکری در حسینیه (ره) برگزار شد.   خوش و بش حاج‌ قاسم سلیمانی، فرمانده قدس با حجت ال شهرستانی و داماد آیت‌الله سیستانی از حاشیه‌های این مراسم بود. فارس اخبار مرتبط: حضور سرلشکر قاسم سلیمانی با لباس نظامی در مراسم ترحیم آیت‌الله هاشمی +ع احمدی‌نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجانی +ع حضور سرلشکر قاسم سلیمانی با لباس نظامی در مراسم ترحیم آیت‌الله هاشمی +ع ...

  • محمد هاشمی و بهداشت داخل ضریح در تدفین هاشمی رفسنجانی +ع
    2 روز پیش اخبار پرشین وی 381

    تاریخ نشر : 21 دی 1395 مشاهده : 94 سایر اخبار اخبارگوناگون rss محمد هاشمی و بهداشت داخل ضریح در تدفین هاشمی رفسنجانی تدفین هاشمی رفسنجانی محمد هاشمی و بهداشت داخل ضریح در تدفین هاشمی رفسنجانی محمد هاشمی و بهداشت داخل ضریح در تدفین هاشمی رفسنجانی الف اخبار مرتبط: لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی / وداع با یار دیرین و ی / خداحافظ آیت الله + تصاویر قرائت زیارت آلِ یاسین توسط نوه برادر ایت الله هاشمی! + ع لحظه خا پاری آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در مرقد (ره)+ ع همسر و فرزندان هاشمی رفسنجانی بعد از خا پاری آیت الله +تصاویر چشمان گریان عفت مرعشی همسر هاشمی رفسنجانی در مراسم تشییع +ع

  • سلیمانی، نهاوندیان، مطهری، ازی، لاری و ... در مراسم تشییع آیت‌الله هاشمی‌ + تصاویر
    2 روز پیش اخبار پرشین وی 133

    تاریخ نشر : 21 دی 1395 مشاهده : 26 سایر اخبار اخبارگوناگون rss مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمیرفسنجانی  مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمیرفسنجانی در تصاویر زیر حضور برخی شخصیت‌ها در مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمیرفسنجانی را می‌بینید. محمدرضا خاتمی در مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمیرفسنجانی کمال ازی در مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمیرفسنجانی نهاوندیان در بدرقه پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی سلیمانی در مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی حجت السلام والمسلمین لاری در مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی علی مطهری در مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی خبر آنلاین اخبار مرتبط: مقامات و شخصیت‌ها در بدرقه آیت‌الله هاشمیرفسنجانی + تصاویر مزار آیت الله هاشمی رفسنجانی در ضریح راحل (ره) +ع فائزه هاشمی...

  • زمان و مکان تشییع جنازه نیلوفر م نیک
    2-9-2016 اخبار شما نیوز 217

    مکان و زمان مراسم تشییع جنازه نیلوفر م نیک و مراسم خا پاری بازیگر جوان نیلوفر م نیک هنوز به صورت دقیق مشخص نشده است. به گزارش خبرنگار شبکه مردمی اطلاع رسانی(شمانیوز) : نیلوفر م نیک در سریال معمای شاه نقش لیلی ارجمند را بازی می‌کرد. بنا بر اخبار رسیده، نیلوفر م نیک در تهران و حین عمل جراحی درگذشت. پس از مشخص شدن زمان دقیق مراسم تشییع جنازه نیلوفر م نیک در پایان این خبر اضافه خواهد شد.

  • آیت الله هاشمی رفسنجانی نابغه بود اما ...
    2 روز پیش سرگرمی سیمرغ 271

     رییس کل گمرک 2 خاطره از آیت الله هاشمی رفسنجانی منتشر کرده است تدبیر اقتصادی هاشمی که هیچ وقت خبری نشد رو مه اعتماد به نقل از مسعود کرباسیان رییس کل گمرک 2 خاطره وی از آیت الله هاشمی رفسنجانی منتشر کرده است.  مسعود کرباسیان از دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی نقل کرده است: او نابغه بود اوا دوران ریاست جمهوری  دور دوم آقای هاشمی در سفری  همراه ایشان به 5 کشور آفریقایی رفته بودم. آن زمان معاون بازرگانی خارجی بودم. در سفر  به اوگاندا بود.مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی هنگام بازگشت به شهر جین جا که شهری مسلمان نشین در این کشور است،از کنار سد برق آبی عبور می کرد که دستور  توقف داد.ایشان از ماشین پیاده شد و درخواست کرد تا درباره ویژگی های سد برایش توضیح بدهند. سازنده سد درباره میزان برقی که سد تولید می کرد،توضیحاتی داد.بعد از پایان توضیحاتش،آقای هاشمی که به دقت به...

  • تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲
    2 روز پیش اخبار دلگرم 73

    تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲ تصاویر مراسم تشییع و تدفین پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی-۲...

  • عفت مرعشی همسر آیت الله هاشمی:از مردم تشکر می‌کنم
    3 روز پیش اخبار پرشین وی 106

    تاریخ نشر : دوشنبه 20 دی 1395 مشاهده : 8 سایر اخبار اخبارگوناگون rss همسر آیت الله هاشمی رفسنجانی گفت: مردم خیلی لطف د که در مراسم حاضر شدند. همسر آیت الله هاشمی رفسنجانی عفت مرعشی همسر آیت الله هاشمی رفسنجانی پس از اصرار خبرنگاران برای بیان مطالبی درباره آیت الله هاشمی رفسنجانی گفت: مردم خیلی لطف د که در مراسم حاضر شدند اما فائزه هاشمی از مصاحبه مادرش ممانعت می کرد.   همچنین فاطمه هاشمى در حاشیه مراسم اظهار داشت: اصلا باورم نمی‌شود که دیگر پدرم در میان ما نیست.   وى افرود: دیروز حال آیت الله هاشمى خوب بود و هیچ مشکلى نداشت. درگذشت پدرم اصلا قابل باور نیست. باشگاه خبرنگاران جوان اخبار مرتبط: حضور همسر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی بر پیکر ایشان + ع ع کمتر دیده شده از آیت الله هاشمی در کنار همسرشان آیت الله هاشمی و عفت مرعشی در اوایل زندگی...

  • مجلس ختم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از سوی انقلاب
    3 روز پیش سرگرمی سیمرغ 187

    در این مراسم که از سوی آیت‌الله خامنه‌ای برگزار می شود علاوه بر شخصیت های داخلی، سفرهای کشورها و روسای جمهوری که برای تشییع پیکر می آیند، حضور خواهند داشت مجلس ختم برای درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، مجلس ختمی از سوی انقلاب روز چهارشنبه ، ٢٢ دی ماه ٩۵،  از ساعت ٩:٣٠ تا ١١ در حسینیه (ره) برگزار می شود. به گزارش انتخاب، در این مراسم که از سوی آیت‌الله خامنه‌ای برگزار می شود علاوه بر شخصیت های داخلی، سفرهای کشورها و روسای جمهوری که برای تشییع پیکر می آیند، حضور خواهند داشت. منبع: فارس

  • اهل سنت از رحلت هاشمی رفسنجانی در عزاست/ همه ما از یک پیکریم
    1 روز قبل اخبار افکار نیوز 6

    گروه _ مولوی عبدالحمید اهل سنت زاهدان با اشاره به فوت هاشمی رفسنجانی گفت: آقای هاشمی از استوانه ها و پایه های بزرگ نظام و انقلاب بود و ضایعه درگذشت ایشان همه ما را عزا دار و غمدار کرده است. به گزارش افکار نیوز؛ وی با بیان اینکه آقای هاشمی رفسنجانی علاوه بر آنکه برای همه ملت، اقوام و گروههای شناخته شده بود، یک چهره بین المللی و مطرح در عرصه جهانی بوده، گفت: در مراسم تشییع جنازه این یار انقلاب علاوه بر اینجانب، اهل  سنت هم شرکت د و مردم از استان ما هم به تهران آمدند تا این یار انقلاب را تشییع کنند. اهل سنت زاهدان  تصریح کرد: رحلت هاشمی رفسنجانی برای همه مردم ایران غمناک بود و اهل سنت هم از زمان شنیدن این خبر، با ملت ایران ابراز همدردی کرده است. مولوی عبدالحمید با اشاره به تلاشهای دشمنان نظام برای ایجاد تنش و اختلاف بین مسئولین در مراسم تشییع...

  • تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲
    2 روز پیش اخبار دلگرم 21

    تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی -۲ تصاویر...

  • پست جالب مهراب قاسمخانی در اینستاگرامش درباره تشییع جنازه دیروز!
    1 روز قبل تصاویر پرشین وی 49

    تاریخ نشر : چهارشنبه 22 دی 1395 مشاهده : 33 سایر اخبار گزارش تصویری rss پست جالب مهراب قاسمخانی درباره تشییع جنازه آیت الله هاشمی رفسنجانی پست جالب مهراب قاسمخانی   در اینستاگرام مهراب قاسمخانی در اینستاگرامش درباره تشییع جنازه آیت الله هاشمی رفسنجانی  با انتشار ع ی از جمعیت انبوه واکنش نشان داد. مهراب قاسمخانی با انتشار ع زیر نوشت: پیام دریافت شد؟   بیوگرافی مهراب قاسمخانی مهراب قاسم‌خانی در ۱۶ آذرماه سال ۱۳۵۰ در تهران به دنیا آمد. او طراح دکور و نویسنده می‌باشد. پس از پاورچین با شقایق دهقان ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پسری است به نام نویان. اخبار مرتبط: ع قدیمی و جدید مهراب قاسم‌خانی و پسرش و توصیف عجیب مهراب از این ع ! نامه مهراب قاسم‌خانی به رئیس جدید صداوسیما + ع ع و متن جالب مهراب قاسمخانی بعد از دربی...

  • فاطمه و یاسر هاشمی بر مزار پدر! + تصاویر
    2 روز پیش اخبار پرشین وی 766

    تاریخ نشر : 21 دی 1395 مشاهده : 45 سایر اخبار اخبارگوناگون rss فاطمه و یاسر هاشمی بر مزار پدر فاطمه و یاسر هاشمی بر مزار پدر فرزندان آیت الله هاشمی در مراسم تدفین پدر فاطمه و یاسر هاشمی بر مزار پدر! فاطمه و یاسر هاشمی بر مزار پدر! ایسنا اخبار مرتبط: چشمان گریان عفت مرعشی همسر هاشمی رفسنجانی در مراسم تشییع +ع محمد هاشمی و بهداشت داخل ضریح در تدفین هاشمی رفسنجانی +ع لحظه به لحظه با مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی / وداع با یار دیرین و ی / خداحافظ آیت الله + تصاویر قرائت زیارت آلِ یاسین توسط نوه برادر ایت الله هاشمی! + ع لحظه خا پاری آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در مرقد (ره)+ ع همسر و فرزندان هاشمی رفسنجانی بعد از خا پاری آیت الله +تصاویر


ع شخصیت ها و مسئولین در تشییع جنازه آیت الله ها، حاشیه مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی!، اطلاع رسانی مراسم تشییع وتدفین آیت الله هاشمی رفس، بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم امروز، بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم ترحیم، مرحوم هاشمی رفسنجانی مشرق اخبار، حمدی‌نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجا، اخبارگوناگون اشک‌های برادر آیت‌الله هاشمی رفسنجان، آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، تصاویر در مراسم بزرگداشت آیت الله هاشمی، رفسنجانی + تصاویر گریه، با اکبر هاشمی رفسنجانی، محمود احمدی‌نژاد در مناظره انتخاباتی، از لحظه خا پاری آیت الله هاشمی، درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی! بیم یک اتفاق در فق، جعبه‌های ناوبری خاورمیانهاکبر هاشمی، ردصلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری ایران، نجات‌یافتگان از ترور اهل ایران، رؤسای مجلس خبرگان ی، جعبه‌های ناوبری خاورمیانه، کتاب‌شناسی اکبر گنجی، کتاب “عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خا تری، کتاب عالیجناب سرخپوش اکبر گنجی

<ul cl ="about-ul">
<li><a title="آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">آیت الله هاشمی (٢) </a></li>
<li><a title="مجمع تشخیص مصلحت نظام" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%ac%d9%85%d8%b9_%d8%aa%d8%b4%d8%ae%db%8c%d8%b5_%d9%85%d8%b5%d9%84%d8%ad%d8%aa_%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85">مجمع تشخیص مصلحت نظام (٢) </a></li>
<li><a title="مهدی هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d9%87%d8%af%db%8c_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">مهدی هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87">حاشیه (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="اکبر گنجی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%da%af%d9%86%d8%ac%db%8c">اکبر گنجی (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="اقتصاد و برنامه ریزی مالی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af_%d9%88_%d8%a8%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87_%d8%b1%db%8c%d8%b2%db%8c_%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c">اقتصاد و برنامه ریزی مالی (۱) </a></li>
<li><a title="خانواده هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">خانواده هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه های" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c">حاشیه های (۱) </a></li>
<li><a title="پیکر آیت&zwnj;الله هاشمی&zwnj;رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">پیکر آیت&zwnj;الله هاشمی&zwnj;رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی&zwnj;" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%e2%80%8c">هاشمی&zwnj; (۱) </a></li>
<li><a title="مرحوم آیت&zwnj;الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">مرحوم آیت&zwnj;الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="اخبارحاشیه های مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">اخبارحاشیه های مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="سوء استفاده ازمراسم بزرگداشت هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b3%d9%88%d8%a1_%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%81%d8%a7%d8%af%d9%87_%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">سوء استفاده ازمراسم بزرگداشت هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="زمان برگزاری مراسم هفتم مرحوم آیت الله هاشمی رفسن" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86_%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d9%87%d9%81%d8%aa%d9%85_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86">زمان برگزاری مراسم هفتم مرحوم آیت الله هاشمی رفسن (۱) </a></li>
<li><a title="هفتم مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d9%81%d8%aa%d9%85_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">هفتم مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%af%d8%b1%da%af%d8%b0%d8%b4%d8%aa_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="تصاویری از زندگی شخصی مرحوم آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1%db%8c_%d8%a7%d8%b2_%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c_%d8%b4%d8%ae%d8%b5%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">تصاویری از زندگی شخصی مرحوم آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="همسر آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d9%85%d8%b3%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">همسر آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="مراسم ختم آیت الله هاشمی رفسنجانی +ع " href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%ae%d8%aa%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%2b%d8%b9%da%a9%d8%b3">مراسم ختم آیت الله هاشمی رفسنجانی +ع (۱) </a></li>
<li><a title="تصاویر ع / مراسم تحویل هواپیمای ایرباس" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1_%d8%b9%da%a9%d8%b3%2f_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%ad%d9%88%db%8c%d9%84_%d9%87%d9%88%d8%a7%d9%be%db%8c%d9%85%d8%a7%db%8c_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b3">تصاویر ع / مراسم تحویل هواپیمای ایرباس (۱) </a></li>
<li><a title="هواپیمای ایرباس a321" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d9%88%d8%a7%d9%be%db%8c%d9%85%d8%a7%db%8c_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b3_a321">هواپیمای ایرباس a321 (۱) </a></li>
<li><a title="تشییع پیکر علی شریعتمداری و عباس ماهیار گرانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%af%da%a9%d8%aa%d8%b1_%d8%b9%d9%84%db%8c_%d8%b4%d8%b1%db%8c%d8%b9%d8%aa%d9%85%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c_%d9%88_%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3_%d9%85%d8%a7%d9%87%db%8c%d8%a7%d8%b1_%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c">تشییع پیکر علی شریعتمداری و عباس ماهیار گرانی (۱) </a></li>
<li><a title="اصفهان ع / شهر زیرزمینی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%b5%d9%81%d9%87%d8%a7%d9%86_%d8%b9%da%a9%d8%b3%2f_%d8%b4%d9%87%d8%b1_%d8%b2%db%8c%d8%b1%d8%b2%d9%85%db%8c%d9%86%db%8c">اصفهان ع / شهر زیرزمینی (۱) </a></li>
<li><a title="روسیه کمپین&zwnj;های حزب جمهوریخواه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%88%d8%b3%db%8c%d9%87_%da%a9%d9%85%d9%be%db%8c%d9%86%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%ad%d8%b2%d8%a8_%d8%ac%d9%85%d9%87%d9%88%d8%b1%db%8c%d8%ae%d9%88%d8%a7%d9%87">روسیه کمپین&zwnj;های حزب جمهوریخواه (۱) </a></li>
<li><a title="رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87">تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله (۱) </a></li>
<li><a title="رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه+ها+و+شعارهای+مراسم+تشییع+هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87%2b%d9%87%d8%a7%2b%d9%88%2b%d8%b4%d8%b9%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c%2b%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85%2b%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9%2b%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">حاشیه+ها+و+شعارهای+مراسم+تشییع+هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی " href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%b2%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_">تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="ع های تشییع پیکر آیت" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa">ع های تشییع پیکر آیت (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه های مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">حاشیه های مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="پسر زندانی مرحوم هاشم رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%be%d8%b3%d8%b1_%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">پسر زندانی مرحوم هاشم رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="ع -های-تشییع-جنازه-هاشمی-رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9-%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%b2%d9%87-%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c-%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">ع -های-تشییع-جنازه-هاشمی-رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="ع شخصیت ها و مسئولین در تشییع جنازه آیت الله ها" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3_%d8%b4%d8%ae%d8%b5%db%8c%d8%aa_%d9%87%d8%a7_%d9%88_%d9%85%d8%b3%d8%a6%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86_%d8%af%d8%b1_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%b2%d9%87_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7">ع شخصیت ها و مسئولین در تشییع جنازه آیت الله ها (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه مراسم تشییع پیکر آیت&zwnj;الله هاشمی&zwnj;رفسنجانی!" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c%21">حاشیه مراسم تشییع پیکر آیت&zwnj;الله هاشمی&zwnj;رفسنجانی! (۱) </a></li>
<li><a title="اطلاع رسانی مراسم تشییع وتدفین آیت الله هاشمی رفس" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%b7%d9%84%d8%a7%d8%b9_%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%88%d8%aa%d8%af%d9%81%db%8c%d9%86_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3">اطلاع رسانی مراسم تشییع وتدفین آیت الله هاشمی رفس (۱) </a></li>
<li><a title="بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم امروز" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%a7%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b2">بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم امروز (۱) </a></li>
<li><a title="بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم ترحیم" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b1%d8%ad%db%8c%d9%85">بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم ترحیم (۱) </a></li>
<li><a title="مرحوم هاشمی رفسنجانی مشرق اخبار" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%82_%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1">مرحوم هاشمی رفسنجانی مشرق اخبار (۱) </a></li>
<li><a title="حمدی&zwnj;نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجا" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d9%85%d8%af%db%8c%e2%80%8c%d9%86%da%98%d8%a7%d8%af_%d9%88_%d9%85%d8%ad%d8%b3%d9%86_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b1%d8%ad%db%8c%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7">حمدی&zwnj;نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجا (۱) </a></li>
<li><a title="اخبارگوناگون  اشک&zwnj;های برادر آیت&zwnj;الله هاشمی رفسنجان" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%d9%88%d9%86%d8%a7%da%af%d9%88%d9%86__%d8%a7%d8%b4%da%a9%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d8%af%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86">اخبارگوناگون اشک&zwnj;های برادر آیت&zwnj;الله هاشمی رفسنجان (۱) </a></li>
<li><a title="آیت&zwnj;الله اکبر هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">آیت&zwnj;الله اکبر هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="تصاویر در مراسم بزرگداشت آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1_%d8%b1%d9%88%d8%ad%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">تصاویر در مراسم بزرگداشت آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="رفسنجانی + تصاویر گریه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%2b_%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1_%da%af%d8%b1%db%8c%d9%87">رفسنجانی + تصاویر گریه (۱) </a></li>
<li><a title="با اکبر هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a8%d8%a7_%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">با اکبر هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="محمود احمدی&zwnj;نژاد در مناظره انتخاباتی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%ad%d9%85%d9%88%d8%af_%d8%a7%d8%ad%d9%85%d8%af%db%8c%e2%80%8c%d9%86%da%98%d8%a7%d8%af_%d8%af%d8%b1_%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1%d9%87_%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa%db%8c">محمود احمدی&zwnj;نژاد در مناظره انتخاباتی (۱) </a></li>
<li><a title="از لحظه خا پاری آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%b2_%d9%84%d8%ad%d8%b8%d9%87_%d8%ae%d8%a7%da%a9%d8%b3%d9%be%d8%a7%d8%b1%db%8c_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">از لحظه خا پاری آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی! بیم یک اتفاق در فق" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%af%d8%b1%da%af%d8%b0%d8%b4%d8%aa_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c%21_%d8%a8%db%8c%d9%85_%db%8c%da%a9_%d8%a7%d8%aa%d9%81%d8%a7%d9%82_%d8%af%d8%b1_%d9%81%d9%82">درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی! بیم یک اتفاق در فق (۱) </a></li>
<li><a title="جعبه&zwnj;های ناوبری خاورمیانهاکبر هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ac%d8%b9%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%86%d8%a7%d9%88%d8%a8%d8%b1%db%8c_%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1_%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c_%d8%ae%d8%a7%d9%88%d8%b1%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86%d9%87%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">جعبه&zwnj;های ناوبری خاورمیانهاکبر هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="ردصلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری ایران" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d8%af%d8%b5%d9%84%d8%a7%d8%ad%db%8c%d8%aa_%d8%b4%d8%af%d9%87_%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa_%d8%b1%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa_%d8%ac%d9%85%d9%87%d9%88%d8%b1%db%8c_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86">ردصلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱) </a></li>
<li><a title="نجات&zwnj;یافتگان از ترور اهل ایران" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%86%d8%ac%d8%a7%d8%aa%e2%80%8c%db%8c%d8%a7%d9%81%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%86_%d8%a7%d8%b2_%d8%aa%d8%b1%d9%88%d8%b1_%d8%a7%d9%87%d9%84_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86">نجات&zwnj;یافتگان از ترور اهل ایران (۱) </a></li>
<li><a title="رؤسای مجلس خبرگان ی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d8%a4%d8%b3%d8%a7%db%8c_%d9%85%d8%ac%d9%84%d8%b3_%d8%ae%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%a7%d9%86_%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1%db%8c">رؤسای مجلس خبرگان ی (۱) </a></li>
<li><a title="جعبه&zwnj;های ناوبری خاورمیانه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ac%d8%b9%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%86%d8%a7%d9%88%d8%a8%d8%b1%db%8c_%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1_%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c_%d8%ae%d8%a7%d9%88%d8%b1%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86%d9%87">جعبه&zwnj;های ناوبری خاورمیانه (۱) </a></li>
<li><a title="کتاب&zwnj;شناسی اکبر گنجی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8%e2%80%8c%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c_%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%da%af%d9%86%d8%ac%db%8c">کتاب&zwnj;شناسی اکبر گنجی (۱) </a></li>
<li><a title="کتاب &ldquo;عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خا تری" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8_%e2%80%9c%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%a8_%d8%b3%d8%b1%d8%ae%d9%be%d9%88%d8%b4_%d9%88_%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86_%d8%ae%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%b1%db%8c">کتاب &ldquo;عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خا تری (۱) </a></li>
<li><a title=" کتاب عالیجناب سرخپوش اکبر گنجی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%84%d9%88%d8%af_%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8_%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%a8_%d8%b3%d8%b1%d8%ae%d9%be%d9%88%d8%b4_%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%da%af%d9%86%d8%ac%db%8c"> کتاب عالیجناب سرخپوش اکبر گنجی (۱) </a></li>
<li><a title="تظاهر به گریه و صحنه&zwnj;پردازی داخل آمبولانس حمل پیکر" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b8%d8%a7%d9%87%d8%b1_%d8%a8%d9%87_%da%af%d8%b1%db%8c%d9%87_%d9%88_%d8%b5%d8%ad%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%be%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b2%db%8c_%d8%af%d8%a7%d8%ae%d9%84_%d8%a2%d9%85%d8%a8%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%b3_%d8%ad%d9%85%d9%84_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1">تظاهر به گریه و صحنه&zwnj;پردازی داخل آمبولانس حمل پیکر (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی رفسنجانی مهدی هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d9%87%d8%af%db%8c_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">هاشمی رفسنجانی مهدی هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="تصویر سازی گریه در آمبولانس حمل پیکر هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b5%d9%88%db%8c%d8%b1_%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c_%da%af%d8%b1%db%8c%d9%87_%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86_%d8%af%d8%b1_%d8%a2%d9%85%d8%a8%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%b3_%d8%ad%d9%85%d9%84_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">تصویر سازی گریه در آمبولانس حمل پیکر هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title=" فایل " href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%84%d9%88%d8%af_%d9%81%d8%a7%db%8c%d9%84_%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85"> فایل (۱) </a></li>
<li><a title="&laquo;زندان&raquo; اوین" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%26%23171%3b%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86%26%23187%3b_%d8%a7%d9%88%db%8c%d9%86">&laquo;زندان&raquo; اوین (۱) </a></li>
<li><a title="!بیانیه &laquo;مهدی هاشمی&raquo; در آستانه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%21%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%87_%26%23171%3b%d9%85%d9%87%d8%af%db%8c_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%26%23187%3b_%d8%af%d8%b1_%d8%a2%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86%d9%87">!بیانیه &laquo;مهدی هاشمی&raquo; در آستانه (۱) </a></li>
<li><a title="ع های دیدنی از ن معروف هالیوود قبل و بعد آرای" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%af%db%8c%d8%af%d9%86%db%8c_%d8%a7%d8%b2_%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86_%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%88%d9%81_%d9%87%d8%a7%d9%84%db%8c%d9%88%d9%88%d8%af_%d9%82%d8%a8%d9%84_%d9%88_%d8%a8%d8%b9%d8%af_%d8%a2%d8%b1%d8%a7%db%8c">ع های دیدنی از ن معروف هالیوود قبل و بعد آرای (۱) </a></li>
<li><a title="ی ن و دختران ایرانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%db%8c_%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86_%d9%88_%d8%af%d8%ae%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c">ی ن و دختران ایرانی (۱) </a></li>
<li><a title="ع داغ و خفن از دختران زیبا و خوشگل ایرانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3_%d8%af%d8%a7%d8%ba_%d9%88_%d8%ae%d9%81%d9%86_%d8%a7%d8%b2_%d8%af%d8%ae%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86_%d8%b2%db%8c%d8%a8%d8%a7_%d9%88_%d8%ae%d9%88%d8%b4%da%af%d9%84_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c">ع داغ و خفن از دختران زیبا و خوشگل ایرانی (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه های مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">حاشیه های مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="فتنه 88 هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_88_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">فتنه 88 هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی رفسنجانی در فتنه 88" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_88">هاشمی رفسنجانی در فتنه 88 (۱) </a></li>
<li><a title="خانواده هاشمی رفسنجانی فتنه 88" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_88">خانواده هاشمی رفسنجانی فتنه 88 (۱) </a></li>
<li><a title="فتنه 88 و فتنه سال 88" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_88_%d9%88_%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_%d8%b3%d8%a7%d9%84_88">فتنه 88 و فتنه سال 88 (۱) </a></li>
<li><a title="روحیه مبارزاتی آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%88%d8%ad%db%8c%d9%87_%d9%85%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%b2%d8%a7%d8%aa%db%8c_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">روحیه مبارزاتی آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="سند " href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b3%d9%86%d8%af_%d8%a8%d8%b1%d8%ac%d8%a7%d9%85">سند (۱) </a></li>
<li><a title="ج و   بازخوانی سفر تاریخی انقلاب" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ac%d8%af%d9%88%d9%84_%d9%88_%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85__%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%ae%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%b3%d9%81%d8%b1_%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c_%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1_%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8">ج و بازخوانی سفر تاریخی انقلاب (۱) </a></li>
<li><a title="قاجار تا اعتدال" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%82%d8%a7%d8%ac%d8%a7%d8%b1_%d8%aa%d8%a7_%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%af%d8%a7%d9%84">قاجار تا اعتدال (۱) </a></li>
<li><a title="فقدان آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%81%d9%82%d8%af%d8%a7%d9%86_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">فقدان آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="آیت الله هاشمی رفسنجانی در اینستاگرام" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d8%a7%db%8c%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%85">آیت الله هاشمی رفسنجانی در اینستاگرام (۱) </a></li>
<li><a title="پدر بنویس؛ نه برای این که چیزی اضافه  آیت الله" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%be%d8%af%d8%b1_%d8%a8%d9%86%d9%88%db%8c%d8%b3%d8%9b_%d9%86%d9%87_%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c_%d8%a7%db%8c%d9%86_%da%a9%d9%87_%da%86%db%8c%d8%b2%db%8c_%d8%a7%d8%b6%d8%a7%d9%81%d9%87__%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87">پدر بنویس؛ نه برای این که چیزی اضافه آیت الله (۱) </a></li>
<li><a title="(گزارش لحظه به لحظه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%28%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b4_%d9%84%d8%ad%d8%b8%d9%87_%d8%a8%d9%87_%d9%84%d8%ad%d8%b8%d9%87">(گزارش لحظه به لحظه (۱) </a></li>
<li><a title="لحظه-مراسم-تشییع" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%84%d8%ad%d8%b8%d9%87-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85-%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9">لحظه-مراسم-تشییع (۱) </a></li>
<li><a title="آیت الل" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84">آیت الل (۱) </a></li>
<li><a title="حواشی-مراسم-تشییع-پیکر-آیت&zwnj;الله-هاشمیتصاوی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d9%88%d8%a7%d8%b4%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85-%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9-%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1-%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c">حواشی-مراسم-تشییع-پیکر-آیت&zwnj;الله-هاشمیتصاوی (۱) </a></li>
<li><a title="حواشی-مراسم-تشییع-پیکر-آیت&zwnj;الله-هاشمی تصاوی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d9%88%d8%a7%d8%b4%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85-%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9-%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1-%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c">حواشی-مراسم-تشییع-پیکر-آیت&zwnj;الله-هاشمی تصاوی (۱) </a></li>
<li><a title="حواشی-مراسم" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d9%88%d8%a7%d8%b4%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85">حواشی-مراسم (۱)</a>
<ul cl ="about-ul">
<li><a title="آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">آیت الله هاشمی (٢) </a></li>
<li><a title="مجمع تشخیص مصلحت نظام" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%ac%d9%85%d8%b9_%d8%aa%d8%b4%d8%ae%db%8c%d8%b5_%d9%85%d8%b5%d9%84%d8%ad%d8%aa_%d9%86%d8%b8%d8%a7%d9%85">مجمع تشخیص مصلحت نظام (٢) </a></li>
<li><a title="مهدی هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d9%87%d8%af%db%8c_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">مهدی هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87">حاشیه (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="اکبر گنجی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%da%af%d9%86%d8%ac%db%8c">اکبر گنجی (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="اقتصاد و برنامه ریزی مالی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af_%d9%88_%d8%a8%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87_%d8%b1%db%8c%d8%b2%db%8c_%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c">اقتصاد و برنامه ریزی مالی (۱) </a></li>
<li><a title="خانواده هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">خانواده هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه های" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c">حاشیه های (۱) </a></li>
<li><a title="پیکر آیت&zwnj;الله هاشمی&zwnj;رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">پیکر آیت&zwnj;الله هاشمی&zwnj;رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی&zwnj;" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%e2%80%8c">هاشمی&zwnj; (۱) </a></li>
<li><a title="مرحوم آیت&zwnj;الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">مرحوم آیت&zwnj;الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="اخبارحاشیه های مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">اخبارحاشیه های مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="سوء استفاده ازمراسم بزرگداشت هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b3%d9%88%d8%a1_%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%81%d8%a7%d8%af%d9%87_%d8%a7%d8%b2%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">سوء استفاده ازمراسم بزرگداشت هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="زمان برگزاری مراسم هفتم مرحوم آیت الله هاشمی رفسن" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86_%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d9%87%d9%81%d8%aa%d9%85_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86">زمان برگزاری مراسم هفتم مرحوم آیت الله هاشمی رفسن (۱) </a></li>
<li><a title="هفتم مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d9%81%d8%aa%d9%85_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">هفتم مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%af%d8%b1%da%af%d8%b0%d8%b4%d8%aa_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="تصاویری از زندگی شخصی مرحوم آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1%db%8c_%d8%a7%d8%b2_%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c_%d8%b4%d8%ae%d8%b5%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">تصاویری از زندگی شخصی مرحوم آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="همسر آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d9%85%d8%b3%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">همسر آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="مراسم ختم آیت الله هاشمی رفسنجانی +ع " href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%ae%d8%aa%d9%85_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%2b%d8%b9%da%a9%d8%b3">مراسم ختم آیت الله هاشمی رفسنجانی +ع (۱) </a></li>
<li><a title="تصاویر ع / مراسم تحویل هواپیمای ایرباس" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1_%d8%b9%da%a9%d8%b3%2f_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%ad%d9%88%db%8c%d9%84_%d9%87%d9%88%d8%a7%d9%be%db%8c%d9%85%d8%a7%db%8c_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b3">تصاویر ع / مراسم تحویل هواپیمای ایرباس (۱) </a></li>
<li><a title="هواپیمای ایرباس a321" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d9%88%d8%a7%d9%be%db%8c%d9%85%d8%a7%db%8c_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b3_a321">هواپیمای ایرباس a321 (۱) </a></li>
<li><a title="تشییع پیکر علی شریعتمداری و عباس ماهیار گرانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%af%da%a9%d8%aa%d8%b1_%d8%b9%d9%84%db%8c_%d8%b4%d8%b1%db%8c%d8%b9%d8%aa%d9%85%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c_%d9%88_%d8%b9%d8%a8%d8%a7%d8%b3_%d9%85%d8%a7%d9%87%db%8c%d8%a7%d8%b1_%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c">تشییع پیکر علی شریعتمداری و عباس ماهیار گرانی (۱) </a></li>
<li><a title="اصفهان ع / شهر زیرزمینی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%b5%d9%81%d9%87%d8%a7%d9%86_%d8%b9%da%a9%d8%b3%2f_%d8%b4%d9%87%d8%b1_%d8%b2%db%8c%d8%b1%d8%b2%d9%85%db%8c%d9%86%db%8c">اصفهان ع / شهر زیرزمینی (۱) </a></li>
<li><a title="روسیه کمپین&zwnj;های حزب جمهوریخواه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%88%d8%b3%db%8c%d9%87_%da%a9%d9%85%d9%be%db%8c%d9%86%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%ad%d8%b2%d8%a8_%d8%ac%d9%85%d9%87%d9%88%d8%b1%db%8c%d8%ae%d9%88%d8%a7%d9%87">روسیه کمپین&zwnj;های حزب جمهوریخواه (۱) </a></li>
<li><a title="رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87">تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله (۱) </a></li>
<li><a title="رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">رفسنجانی مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه+ها+و+شعارهای+مراسم+تشییع+هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87%2b%d9%87%d8%a7%2b%d9%88%2b%d8%b4%d8%b9%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7%db%8c%2b%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85%2b%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9%2b%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">حاشیه+ها+و+شعارهای+مراسم+تشییع+هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی " href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%b2%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_">تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="ع های تشییع پیکر آیت" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa">ع های تشییع پیکر آیت (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه های مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">حاشیه های مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="پسر زندانی مرحوم هاشم رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%be%d8%b3%d8%b1_%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">پسر زندانی مرحوم هاشم رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="ع -های-تشییع-جنازه-هاشمی-رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9-%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%b2%d9%87-%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c-%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">ع -های-تشییع-جنازه-هاشمی-رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="ع شخصیت ها و مسئولین در تشییع جنازه آیت الله ها" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3_%d8%b4%d8%ae%d8%b5%db%8c%d8%aa_%d9%87%d8%a7_%d9%88_%d9%85%d8%b3%d8%a6%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86_%d8%af%d8%b1_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%b2%d9%87_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7">ع شخصیت ها و مسئولین در تشییع جنازه آیت الله ها (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه مراسم تشییع پیکر آیت&zwnj;الله هاشمی&zwnj;رفسنجانی!" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c%21">حاشیه مراسم تشییع پیکر آیت&zwnj;الله هاشمی&zwnj;رفسنجانی! (۱) </a></li>
<li><a title="اطلاع رسانی مراسم تشییع وتدفین آیت الله هاشمی رفس" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%b7%d9%84%d8%a7%d8%b9_%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d9%88%d8%aa%d8%af%d9%81%db%8c%d9%86_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3">اطلاع رسانی مراسم تشییع وتدفین آیت الله هاشمی رفس (۱) </a></li>
<li><a title="بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم امروز" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%a7%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b2">بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم امروز (۱) </a></li>
<li><a title="بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم ترحیم" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa_%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b1%d8%ad%db%8c%d9%85">بزرگداشت مرحوم هاشمی رفسنجانی مراسم ترحیم (۱) </a></li>
<li><a title="مرحوم هاشمی رفسنجانی مشرق اخبار" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%b1%d8%ad%d9%88%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%82_%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1">مرحوم هاشمی رفسنجانی مشرق اخبار (۱) </a></li>
<li><a title="حمدی&zwnj;نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجا" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d9%85%d8%af%db%8c%e2%80%8c%d9%86%da%98%d8%a7%d8%af_%d9%88_%d9%85%d8%ad%d8%b3%d9%86_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b1%d8%ad%db%8c%d9%85_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7">حمدی&zwnj;نژاد و محسن هاشمی در مراسم ترحیم هاشمی رفسنجا (۱) </a></li>
<li><a title="اخبارگوناگون  اشک&zwnj;های برادر آیت&zwnj;الله هاشمی رفسنجان" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1%da%af%d9%88%d9%86%d8%a7%da%af%d9%88%d9%86__%d8%a7%d8%b4%da%a9%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d8%af%d8%b1_%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86">اخبارگوناگون اشک&zwnj;های برادر آیت&zwnj;الله هاشمی رفسنجان (۱) </a></li>
<li><a title="آیت&zwnj;الله اکبر هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a2%db%8c%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">آیت&zwnj;الله اکبر هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="تصاویر در مراسم بزرگداشت آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1_%d8%b1%d9%88%d8%ad%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">تصاویر در مراسم بزرگداشت آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="رفسنجانی + تصاویر گریه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%2b_%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1_%da%af%d8%b1%db%8c%d9%87">رفسنجانی + تصاویر گریه (۱) </a></li>
<li><a title="با اکبر هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a8%d8%a7_%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">با اکبر هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="محمود احمدی&zwnj;نژاد در مناظره انتخاباتی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%85%d8%ad%d9%85%d9%88%d8%af_%d8%a7%d8%ad%d9%85%d8%af%db%8c%e2%80%8c%d9%86%da%98%d8%a7%d8%af_%d8%af%d8%b1_%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1%d9%87_%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa%db%8c">محمود احمدی&zwnj;نژاد در مناظره انتخاباتی (۱) </a></li>
<li><a title="از لحظه خا پاری آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a7%d8%b2_%d9%84%d8%ad%d8%b8%d9%87_%d8%ae%d8%a7%da%a9%d8%b3%d9%be%d8%a7%d8%b1%db%8c_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">از لحظه خا پاری آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی! بیم یک اتفاق در فق" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%af%d8%b1%da%af%d8%b0%d8%b4%d8%aa_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c%21_%d8%a8%db%8c%d9%85_%db%8c%da%a9_%d8%a7%d8%aa%d9%81%d8%a7%d9%82_%d8%af%d8%b1_%d9%81%d9%82">درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی! بیم یک اتفاق در فق (۱) </a></li>
<li><a title="جعبه&zwnj;های ناوبری خاورمیانهاکبر هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ac%d8%b9%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%86%d8%a7%d9%88%d8%a8%d8%b1%db%8c_%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1_%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c_%d8%ae%d8%a7%d9%88%d8%b1%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86%d9%87%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">جعبه&zwnj;های ناوبری خاورمیانهاکبر هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="ردصلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری ایران" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d8%af%d8%b5%d9%84%d8%a7%d8%ad%db%8c%d8%aa_%d8%b4%d8%af%d9%87_%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa_%d8%b1%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa_%d8%ac%d9%85%d9%87%d9%88%d8%b1%db%8c_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86">ردصلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱) </a></li>
<li><a title="نجات&zwnj;یافتگان از ترور اهل ایران" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%86%d8%ac%d8%a7%d8%aa%e2%80%8c%db%8c%d8%a7%d9%81%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%86_%d8%a7%d8%b2_%d8%aa%d8%b1%d9%88%d8%b1_%d8%a7%d9%87%d9%84_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86">نجات&zwnj;یافتگان از ترور اهل ایران (۱) </a></li>
<li><a title="رؤسای مجلس خبرگان ی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d8%a4%d8%b3%d8%a7%db%8c_%d9%85%d8%ac%d9%84%d8%b3_%d8%ae%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%a7%d9%86_%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1%db%8c">رؤسای مجلس خبرگان ی (۱) </a></li>
<li><a title="جعبه&zwnj;های ناوبری خاورمیانه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ac%d8%b9%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%86%d8%a7%d9%88%d8%a8%d8%b1%db%8c_%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1_%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c_%d8%ae%d8%a7%d9%88%d8%b1%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86%d9%87">جعبه&zwnj;های ناوبری خاورمیانه (۱) </a></li>
<li><a title="کتاب&zwnj;شناسی اکبر گنجی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8%e2%80%8c%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c_%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%da%af%d9%86%d8%ac%db%8c">کتاب&zwnj;شناسی اکبر گنجی (۱) </a></li>
<li><a title="کتاب &ldquo;عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خا تری" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8_%e2%80%9c%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%a8_%d8%b3%d8%b1%d8%ae%d9%be%d9%88%d8%b4_%d9%88_%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86_%d8%ae%d8%a7%da%a9%d8%b3%d8%aa%d8%b1%db%8c">کتاب &ldquo;عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خا تری (۱) </a></li>
<li><a title=" کتاب عالیجناب سرخپوش اکبر گنجی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%84%d9%88%d8%af_%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8_%d8%b9%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%ac%d9%86%d8%a7%d8%a8_%d8%b3%d8%b1%d8%ae%d9%be%d9%88%d8%b4_%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%b1_%da%af%d9%86%d8%ac%db%8c"> کتاب عالیجناب سرخپوش اکبر گنجی (۱) </a></li>
<li><a title="تظاهر به گریه و صحنه&zwnj;پردازی داخل آمبولانس حمل پیکر" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b8%d8%a7%d9%87%d8%b1_%d8%a8%d9%87_%da%af%d8%b1%db%8c%d9%87_%d9%88_%d8%b5%d8%ad%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%be%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b2%db%8c_%d8%af%d8%a7%d8%ae%d9%84_%d8%a2%d9%85%d8%a8%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%b3_%d8%ad%d9%85%d9%84_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1">تظاهر به گریه و صحنه&zwnj;پردازی داخل آمبولانس حمل پیکر (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی رفسنجانی مهدی هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%85%d9%87%d8%af%db%8c_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">هاشمی رفسنجانی مهدی هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="تصویر سازی گریه در آمبولانس حمل پیکر هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%aa%d8%b5%d9%88%db%8c%d8%b1_%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c_%da%af%d8%b1%db%8c%d9%87_%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%86_%d8%af%d8%b1_%d8%a2%d9%85%d8%a8%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%b3_%d8%ad%d9%85%d9%84_%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">تصویر سازی گریه در آمبولانس حمل پیکر هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title=" فایل " href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%84%d9%88%d8%af_%d9%81%d8%a7%db%8c%d9%84_%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85"> فایل (۱) </a></li>
<li><a title="&laquo;زندان&raquo; اوین" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%26%23171%3b%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86%26%23187%3b_%d8%a7%d9%88%db%8c%d9%86">&laquo;زندان&raquo; اوین (۱) </a></li>
<li><a title="!بیانیه &laquo;مهدی هاشمی&raquo; در آستانه" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%21%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8c%d9%87_%26%23171%3b%d9%85%d9%87%d8%af%db%8c_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c%26%23187%3b_%d8%af%d8%b1_%d8%a2%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86%d9%87">!بیانیه &laquo;مهدی هاشمی&raquo; در آستانه (۱) </a></li>
<li><a title="ع های دیدنی از ن معروف هالیوود قبل و بعد آرای" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d8%af%db%8c%d8%af%d9%86%db%8c_%d8%a7%d8%b2_%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86_%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%88%d9%81_%d9%87%d8%a7%d9%84%db%8c%d9%88%d9%88%d8%af_%d9%82%d8%a8%d9%84_%d9%88_%d8%a8%d8%b9%d8%af_%d8%a2%d8%b1%d8%a7%db%8c">ع های دیدنی از ن معروف هالیوود قبل و بعد آرای (۱) </a></li>
<li><a title="ی ن و دختران ایرانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%db%8c_%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86_%d9%88_%d8%af%d8%ae%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c">ی ن و دختران ایرانی (۱) </a></li>
<li><a title="ع داغ و خفن از دختران زیبا و خوشگل ایرانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b9%da%a9%d8%b3_%d8%af%d8%a7%d8%ba_%d9%88_%d8%ae%d9%81%d9%86_%d8%a7%d8%b2_%d8%af%d8%ae%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%86_%d8%b2%db%8c%d8%a8%d8%a7_%d9%88_%d8%ae%d9%88%d8%b4%da%af%d9%84_%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c">ع داغ و خفن از دختران زیبا و خوشگل ایرانی (۱) </a></li>
<li><a title="حاشیه های مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ad%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%87_%d9%87%d8%a7%db%8c_%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85_%d8%aa%d8%b4%db%8c%db%8c%d8%b9_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c">حاشیه های مراسم تشییع آیت الله هاشمی رفسنجانی (۱) </a></li>
<li><a title="فتنه 88 هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_88_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">فتنه 88 هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="هاشمی رفسنجانی در فتنه 88" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_88">هاشمی رفسنجانی در فتنه 88 (۱) </a></li>
<li><a title="خانواده هاشمی رفسنجانی فتنه 88" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_88">خانواده هاشمی رفسنجانی فتنه 88 (۱) </a></li>
<li><a title="فتنه 88 و فتنه سال 88" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_88_%d9%88_%d9%81%d8%aa%d9%86%d9%87_%d8%b3%d8%a7%d9%84_88">فتنه 88 و فتنه سال 88 (۱) </a></li>
<li><a title="روحیه مبارزاتی آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b1%d9%88%d8%ad%db%8c%d9%87_%d9%85%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%b2%d8%a7%d8%aa%db%8c_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">روحیه مبارزاتی آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="سند " href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%b3%d9%86%d8%af_%d8%a8%d8%b1%d8%ac%d8%a7%d9%85">سند (۱) </a></li>
<li><a title="ج و   بازخوانی سفر تاریخی انقلاب" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%ac%d8%af%d9%88%d9%84_%d9%88_%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85__%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%ae%d9%88%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%b3%d9%81%d8%b1_%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c_%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1_%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8">ج و بازخوانی سفر تاریخی انقلاب (۱) </a></li>
<li><a title="قاجار تا اعتدال" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%82%d8%a7%d8%ac%d8%a7%d8%b1_%d8%aa%d8%a7_%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%af%d8%a7%d9%84">قاجار تا اعتدال (۱) </a></li>
<li><a title="فقدان آیت الله هاشمی" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d9%81%d9%82%d8%af%d8%a7%d9%86_%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c">فقدان آیت الله هاشمی (۱) </a></li>
<li><a title="آیت الله هاشمی رفسنجانی در اینستاگرام" href="http://as118.persianblog.ir/tag/%d8%a2%db%8c%d8%aa_%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87_%d9%87%d8%a7%d8%b4%d9%85%db%8c_%d8%b1%d9%81%d8%b3%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c_%d8%af%d8%b1_%d8%a7%db%8c%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%85">آیت الله هاشمی رفسنجان


ویژه نامه سالگرد آیت ا... العظمی بهجت






زندگینامه آیت الله العظمی بهجت (ره)

ولادت
آیت الله العظمی محمد بهجت فومنی در اوا سال 1334 ه.ق. در خانواده ای دیندار و تقوا پیشه، در شهر مذهبی فومن واقع دراستان گیلان، چشم به جهان گشود. هنوز 16 ماه از عمرش نگذشته بود که مادرش را از دست داد و از اوان کودکی طعم تلخ یتیمی را چشید.
درباره نام آیت الله بهجت خاطره ای شیرین از یکی از نزدیکان آقا نقل شده است که ذکر آن در اینجا جالب می‌نماید، و آن اینکه:
پدر آیت الله بهجت در سن 16-17 سالگی بر اثر بیماری وبا در بستر بیماری می افتد و حالش بد می شود به گونه ای که امید زنده ماندن او از بین می رود وی می گفت: در آن حال ناگهان ص شنیدم که گفت:
« با ایشان کاری نداشته باشید، زیرا ایشان پدر محمد تقی است. »
تا اینکه با آن ح خوابش می برد و مادرش که در بالین او نشسته بود گمان می کند وی از دنیا رفته، اما بعد از مدتی پدر آقای بهجت از خواب بیدار می شود و حالش رو به بهبودی می رود و بالا ه کاملاً شفا می یابد.
چند سال پس از این ماجرا تصمیم به ازدواج می گیرد و سخنی را که در حال بیماری به او گفته شده بود کاملاً از یاد می برد.
بعد از ازدواج نام اولین فرزند خود را به نام پدرش مهدی می گذارد، فرزند دومی دختر بوده، وقتی فرزند سومین را خدا به او می دهد، اسمش را « محمد حسین» می گذارد، و هنگامی که خداوند چهارمین فرزند را به او عنایت می کند به یاد آن سخن که در دوران بیماری اش شنیده بود می افتد، و وی را « محمد تقی » نام می نهد، ولی وی در کودکی در حوض آب می افتد و از دنیا می رود، تا اینکه سرانجام پنجمین فرزند را دوباره « محمد تقی » نام می گذارد، و بدینسان نام آیت الله بهجت مشخص می گردد.
کربلایی محمود بهجت، پدر آیت الله بهجت از مردان مورد اعتماد شهر فومن بود و در ضمن اشتغال به ب و کار، به رتق و فتق امور مردم می پرداخت و اسناد مهم و قباله ها به گواهی ایشان می رسید. وی اهل ادب و از ذوق سرشاری برخوردار بوده و مشتاقانه در مراثی اهل بیت علیهم السلام به ویژه حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام شعر می سرود، مرثیه های جانگدازی که اکنون پس از نیم قرن هنوز زبانزد مداحان آن سامان است.
باری آیت الله بهجت در کودکی تحت تربیت پدری چنین که دلسوخته اهل بیت علیهم السلام به ویژه سید ال ء علیه السلام بود، و نیز با شرکت در مجالس حسینی و بهره مندی از انوار آن بار آمد. از همان کودکی از بازیهای ک نه پرهیز می کرد و آثار نبوغ و انوار ایمان در چهره اش نمایان بود، و عشق فوق العاده به ب علم و دانش در رفتارش جلوه گر.

تحصیلات
تحصیلات ابت را در مکتب خانه فومن به پایان برد، و پس از آن در همان شهر به تحصیل علوم دینی ‌پرداخت. به هر حال، روح کمال جو و جان تشنه او تاب نیآ ورد و پس از طی دوران مقدماتی تحصیلات دینی در شهر فومن، به سال 1348 ه.ق. هنگامی که تقریباً 14 سال از عمر شریفش می گذشت به عراق مشرّف شد و در کربلای معلّی اقامت‌ گزید.
بنا به گفته یکی از شاگردان نزدیک ایشان، معظّم له خود به مناسبتی فرمودند:
« بیش از یک سال از اقامتم در کربلا گذشته بود که مکلّف شدم. »
آری، دست تربیت حضرت ربّ سبحانه هماره بندگان شایسته را از اوان کودکی و نوجوانی تحت نظر جهان بین خود گرفته و فیوضاتش را شامل حال آنان گردانیده و پیوسته می پاید، تا در بزرگی مشعل راهبری راه پویان طریق الی الله را به دستشان بسپارد. بدین سان، آیت الله بهجت حدود چهار سال در کربلای معلّی می ماند و از فیوضات سید ال ء علیه السلام استفاده نموده و به تهذیب نفس می پردازد و در طی این مدت بخش معظمی از کتابهای فقه و اصول را در محضر ان بزرگ آن دیار مطهّر می‌خواند.
در سال 1352ه.ق. برای ادامه تحصیل به نجف اشرف مشرّف می گردد و قسمتهای پایانی سطح را در محضر آیات عظام از آن جمله مرحوم آیت الله آقا شیخ مرتضی طالقانی به پایان می رساند. با این همه، همّت او تنها مصروف علوم دینی نبوده، بلکه عشق به کمالات والای انسانی هماره جان ناآرام او را به جستجوی مردان الهی و اولیاء برجسته وا می داشته ‌است.
یکی از شاگردان آیت الله بهجت می گوید: در سالهای متمادی که در درس ایشان شرکت می جویم هرگز نشنیده ام که جز در موارد نادر درباره خود مطلبی فرموده باشد. از جمله سخنانی که از زبان مبارکش درباره خود فرمود، این است که در ضمن سخنی به مناسبت تجلیل از مقام معنوی خود حضرت آیت الله نائینی(رحمت الله علیه) فرمود:
« من در ایام نوجانی در جماعت ایشان شرکت می نمودم، و از حالات ایشان چیزهایی را درک می . »

ان بر جسته فقه و اصول
آیت الله بهجت پس از اتمام دوره سطح، و درک محضر ان بزرگی چون آیات عظام: آقا سید ابوالحسن اصفهانی(رحمت الله علیه) ، آقا ضیاء عراقی(رحمت الله علیه) ، و میرزای نائینی(رحمت الله علیه) ، به حوزه گرانقدر و پر محتوای آیتِ حقّ حاج شیخ محمد حسین غروی اصفهانی (رحمت الله علیه)، معروف به کمپانی وارد شد و در محضر آن علامه کبیر به تکمیل نظریات فقهی و اصولی خویش پرداخت، و به یاری استعداد درخشان و تأییدات الهی از تفکرات عمیق و ظریف و دقیق مرحوم علامه کمپانی، که دارای فکری سریع و جوّال و متحرک و همراه با تیز بینی بوده، بهره ها برد.
آیت الله محمد تقی مصباح درباره استفاده آیت الله بهجت از ان خود می گوید:
« در فقه بیشتر از مرحوم آقا شیخ محمد کاظم - که شاگردان مرحوم میرزا محمد تقی و از ان بسیار برجسته نجف اشرف بود- استفاده کرده، و در اصول از مرحوم آقای نائینی، و سپس بیشتر از مرحوم آقا شیخ محمد حسین کمپانی اصفهانی فایده برده بودند، هم مدّت استفاده شان از مرحوم اصفهانی بیشتر بود و هم استفاده های جنبی دیگر. »

سیر و سلوک وعرفان
آیت الله بهجت، در ضمن تحصیل و پیش از دوران بلوغ، به تهذیب نفس و استکما ل معنوی همّت گمارده، و در کربلا در تفحّص و مربی اخلاقی بر آمده و به وجود آقای قاضی که در نجف بوده پی می برد. و پس از مشرف شدن به نجف اشرف از برجسته خویش آیت الله شیخ محمد حسین اصفهانی کمپانی استفاده های اخلاقی می نماید.
آیت الله مصباح در این باره می گوید:
« پیدا بود که از نظر رفتار هم خیلی تحت تأثیر مرحوم آقا شیخ محمد حسین اصفهانی بودند، چون گاهی مطالبی را از ایشان با اعج خاص نقل می د، و بعد نمونه هایش را ما در رفتار خود ایشان می دیدیم. پیدا بود که این در شکل گرفتن شخصیت معنوی ایشان تأثیر بسزایی داشته است. »
همچنین در درسهای اخلاقی آقا سید عبدالغفار در نجف اشرف شرکت جسته و از آن استفاده می نموده، تا اینکه در سلک شاگردان حضرت آیت الله سید علی قاضی(ره) در آمده و در صدد ب معرفت از ایشان بر می آید، و در سن 18 سالگی به محضر پر فیض عارف کامل حضرت آیت الله سید علی آقای قاضی بار می یابد، و مورد ملاطفت و عنایات ویژه آن معظّم قرار می گیرد و در عنفوان جوانی چندان مراحل عرفان را سپری می کند که غبطه دیگران را بر می انگیزد.

خود آقای بهجت نقل می د: شخصی در آن زمان در صدد بر آمده بود که ببیند چه انی سحر ماه مبارک رمضان در حرم حضرت علیه السلام در قنوت وترشان دعای ابو حمزه ثمالی می خوانند، آن طور که خاطرم هست اگر اشتباه نکنم انی را که مقید بودند این عمل را هر شب در حرم حضرت علیه السلام انجام بدهند شمرده بود و بیش از هفتاد نفر شده بودند.
به هر حال، بزرگانی که تقید به جهات عبادی و معنوی داشتند در آن عصرها زیاد بودند. متأسفانه در عصر ما کمتر این نمونه ها را مشاهده می کنیم. البته علم غیب نداریم، شاید آن انی که پیشتر در حرمها این عبادتها را انجام می دادند حالا در خانه هایشان انجام می دهند، ولی می شود اطمینان پیدا کرد که تقید به اعمال عبادی و معنوی سیر نزولی داشته و این بسیار جای تأسف است.»

فلسفه
آیت الله بهجت، اشارات ابن سینا و اسفار ملا صدرا را نزد مرحوم آیت الله سید حسن بادکوبه ای فرا گرفته است.

مرجعیت
با اینکه ایشان فقیهی شناخته شده اند و بیش از سی سال است که اشتغال به تدریس خارج فقه واصول دارند، ولی هماره از پذیرش مرجعیت سرباز زده اند.

تا اینکه بعد از فوت مرحوم آقای سید احمد خوانساری(ره) جلد اول و دوم کتاب «ذخیره العباد» (جامع المسائل کنونی) را به قلم خود تصحیح و در اختیار خواص گذاشتند، و پیش از فوت مرجع عالیقدر حضرت آیه الله العظمی اراکی(ره) اجازه نشر رساله عملیه خویش را دادند، سرانجام وقتی جامعه مدرسین با انتشار اطلاعیه ای هفت نفر از آن جمله حضرت آیه الله العظمی بهجت را به عنوان مرجع تقلید معرفی کرد و عده ای از علمای دیگر از جمله آیت الله مشکینی و آیت الله جوادی آملی و ... مرجعیت ایشان را اعلام د، به دنبال در خواستهای مصرانه و مکرر راضی شدند تا رساله عملیه ایشان در تیراژ وسیع به چاپ برسد، با این حال از نوشتن نام خویش بر روی جلد کتاب دریغ ورزیدند.
در همین ارتباط یکی از مرتبطین ایشان می گوید: ایشان پیش از در گذشت آیت الله العظمی اراکی چون مطلع شدند جامعه مدرسین نظر به معرفی ایشان را دارند پیغام دادند که راضی نیستم اسمی از بنده برده شود.
و بعد از فوت مرحوم اراکی و پیام جامعه مدرسین و اطلاع از انتشار اسمشان فرمودند: « فتاوای بنده را در اختیار ی قرار ندهید. از ایشان توضیح خواسته شد فرمودند: صبر کنید، همه رساله خود را نشر دهند، بعدها اگر ی ماند و از دیگران تقلید نکرد و فقط خواست از ما تقلید کند آن وقت فتاوی را منتشر کنید » چندین ماه پس از این رخداد رساله ایشان توسط بعضی از اهل لبنان به چاپ رسید.

هجرت
ایشان بعد از تکمیل دروس، در سال 1363 ه.ق. موافق با 1324 ه.ش. به ایران مراجعت کرده و چند ماهی در موطن خود فومن اقامت گزید و بعداً در حالی که آماده بازگشت به حوزه علمیه نجف اشرف بود، قصد زیارت حرم مطهر حضرت معصومه علیها السلام و اطّلاع یافتن از وضعیت حوزه قم را کرد، ولی در طول چند ماهی که در قم توقف کرده بود، خبر رحلت ان بزرگ نجف، یکی پس از دیگری شنیده می شد، لذا ایشان تصمیم گرفت که در شهر مقدس قم اقامت ‌کند.
در قم از محضر آیت الله العضمی حجت کوه کمره ای استفاده کرده و در بین شاگردان آن فقید سعید درخشید. چند ماهی از اقامت حضرت آیه الله العظمی بروجردی در قم نگذشته بود که آیت الله بهجت وارد قم شد، و همچون حضرات آیات عظام ، گلپایگانی و ... به درس فقید سعید مرحوم بروجردی حاضر شد.

تدریس
آیت الله بهجت در همان ایام که در درس آیات عظام اصفهانی، کمپانی و حضور می یافت، ضمن تهذیب نفس و تعلم، به تعلیم هم می پرداخت و سطوح عالیه را در نجف اشرف تدریس می کرد. پس از هجرت به قم نیز پیوسته این روال را ادامه می دادند. در رابطه با تدریس خارج فقه توسط ایشان نیز در مجموع می توا ن گفت که ایشان بیش از چهل سال است که به تدریس خارج فقه و اصول اشتغال دارند و به واسطه شهرت گریزی غالباً در منزل تدریس کرده است، و فضلای گرانقدری سالیان دراز از محضر پر فیض ایشان بهره برده اند.

شیوه تدریس

آیت الله مسعودی که خود سالها از درس آیت الله العظمی بهجت بهره برده اند درباره ویژگی تدریس ایشان می گوید:
« سبک درس ایشان سبک خاصی است. معمولاً آقایان مراجع و بزرگان در درس خارج یک مسأله ای را مطرح می کنند و اقوال دیگران را یکی یکی ذکر می کنند، سپس یکی را نقد می کنند و دیگری را تأیید، و سرانجام یکی از آن نظرات را می پذیرند، یا نظریه دیگری را انتخاب می کنند. ولی ایشان بر خلاف همه، نقل اقوال نمی کنند بلکه ابتدا مسأله را مطرح می کنند و بعد روند استدلالش را بیان می کنند. اگر شاگرد آراء علماء را دیده و مطالعه کرده باشد، می فهمد که دلیلی را که ذکر می کند چه ی گفته است، و اشکال یا تأییدی را که می کند می فهمد به سخن چه ی اشکال یا قول چه ی را تأیید می کند. لذا هر بخواهد در درس ایشان شرکت کند باید مبانی و نظرات آقایان دیگر را دیده باشد. »


جایگاه علمی
گواهی ان و هم دوره ایها و نیز شاگردان برجسته که بخشی از آن در ذیل می آید نمایانگر دقت نظر و نبوغ برجستگی علمی ایشان است:
از آن جمله گویند:
روزی ایشان در درس کفایه یکی از شاگردانِ مرحوم اسانی به نحوه تقریر مطالب اسانی توسط اعتراض می کند، ولی با توجه به اینکه از همه طلاب شرکت کننده در درس کم سنّ و سال تر بوده در جلسه بعدی پیش از حضور مورد اعتراض و انتقاد شدید شاگردان دیگر قرار می گیرد، ولی در آن هنگام ناگهان وارد می شود و متوجه اعتراض شاگردان به ایشان می گردد. سپس خطاب به آنان می فرماید: « با آقای بهجت کاری نداشته باشید. » همه ت می شوند آنگاه ادامه می دهد: « ب که تقریرات درس مرحوم را مطالعه می متوجه شدم که حقّ با ایشان است » و پس از این سخن، از جدیت و نبوغ آیت الله بهجت تمجید می نماید.
یکی از دانشمندان نجف می گوید:
« ایشان در درس، به مرحوم آیت الله کمپانی امان نمی داد، و پیوسته بحثها را مورد نقد قرار می داد. »
مرحوم آیت الله حاج شیخ مرتضی حائری نیز می گوید:
« ایشان با اظهار نظرهای دقیق و اشکالات مهمّ، چنان نظر را جلب کرده بود که چند روزی مجلسِ درس از ح درس خارج شده بود، آن ایرادها برای ما هم مفید بود؛ ولی آقای بهجت برای گریز از شهرت دیگر به انتقاد نپرداختند و اگر ادامه می دادند معلوم می شد اگر بالاتر از دیگران نباشند بی شک کمتر از آنان نیستند. »
مرحوم علامه محمد تقی جعفری می گوید:
« آن هنگام که در خدمت آقا شیخ کاظم مکاسب می خو م، آیت الله بهجت نیز که اینک در قم اقامت دارند، در درس ایشان شرکت می نمودند، خوب یادم هست که وقتی ایشان اشکال می د آقا شیخ کاظم با تمام قوا متوجه می شد، یعنی خیلی دقیق و عمیق به اشکالات آقای بهجت توجه می کرد، و همان موقع ایشان در نجف به فضل و عرفان شناخته شده بود. »



کد خبر: 107843
تاریخ انتشار: ۲۱ دی ۱۳۹۵
تعداد نظرات: . نظر
 
خانه » اخبار برتر » اقامه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر پیکر آیت‌الله هاشمی/ تشییع یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
print this post
 

 

انا لله و انا الیه راجعون
 

اقامه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر

 

پیکر آیت‌الله هاشمی/ تشییع یار

 

دیرین و ی بر دوش

 

مردم/حضور گسترده مردم و

 

مسئولان+ ع و

 

مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از دقایقی پیش با حضور اقشار مختلف مردم و مسئولان کشوری و لشگری در تهران آغاز شد.

 
 
 
 آیت‌الله هاشمی رفسنجانی که غروب روز یکشنبه در پی عارضه قلبی در بیمارستان بستری شده بود دار فانی را وداع گفت.
آیت‌الله هاشمی  رفسنجانی در سال ۱۳۱۳ روستای بهرمان از توابع استان کرمان متولد شد. وی در ابتدای دهه چهل شمسی برای ادامه تحصیل به حوزه علمیه قم رفت و با مبارزان ضد حکومت پهلوی همراه شد. یار دیرین و انقلاب به‌دلیل مبارزات خود ضد حکومت ستمشاهی چندین بار دستگیر و زندانی شد اما از آرمان‌های خود بازنگشت و کبیر انقلاب را تنها نگذاشت. با پیروزی انقلاب ی ایران آیت الله هاشمی رفسنجانی ابتدا س رست وزارت کشور و سپس چند دوره رییس مجلس شورای ی شد. آیت الله هاشمی رفسنجانی در دوران دفاع مقدس  در دوره‌ای طولانی جانشینی فرماندهی کل قوا را به‌عهده داشت.وی در سال ۱۳۶۸ با رأی مردم به‌عنوان  رییس ایران انتخاب شد و در سال ۱۳۷۲ نیز برای دور دوم به‌عنوان رئیس جمهور انتخاب شد و تا سال ۱۳۷۶ رئیس قوه مجریه بود. آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در سال  ۱۳۷۶ با حکم انقلاب ی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام شد که این مسئولیت را تا پایان عمر به‌عهده داشت. آیت الله هاشمی رفسنجانی در همه ادوار مجلس خبرگان به‌عنوان مجلس و عضو هیئت رئیسه حضور داشت. وی همچنین از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰ ریاست مجلس خبرگان ی را به‌عهده داشت.

 

 

مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام از دقایقی دیگر در تهران آغاز می‌شود. قرار است که معظم انقلاب با حضور در تهران، بر پیکر وی اقامه کنند.

طبق برنامه قرار است که پیکر یار دیرین و ی، در آرمگاه راحل به خاک س شود.

 انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی به تهران
 
 پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام جهت تشییع به تهران منتقل شد.
 
پوشش زنده/ آغاز مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از دقایقی دیگر در تهران
 
حضور گسترده مردم در مقابل تهران
 
 مردم تهران از ساعت‌های ابت صبح امروز برای شرکت در مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، در مقابل تهران حضور یافته‌اند.
 
پوشش زنده/ آغاز مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از دقایقی دیگر در تهران
 
آغاز مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از دقایقی دیگر/ انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی به تهران/ اولین تصویر از حضور گسترده مردم
 
 
 
 
 پخش زنده مراسم تشییع از شبکه های تلویزیونی
 

مراسم اقامه ، تشییع و خاک‌سپاری پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام، صبح امروز از شبکه یک سیما، شبکه خبر، رادیو ایران، رادیو تهران، رادیو جوان و رادیو فرهنگ پخش خواهد شد.این مراسم از دقایقی دیگر در تهران و با اقامه توسط معظم انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی آغاز می‌شود و با مراسم تشییع و تدفین در حرم (ره) به پایان می‌رسد.

تشکر محسن هاشمی از حضور مردم

 
محسن هاشمی فرزند آیت الله هاشمی رفسنجانی که در مقابل تهران حضور داشت در سپاس از حضور مردم گفت: نمی‌دانم چگونه از حضور پرشور مردم تشکر کنم
 
 آمبولانس حامل پیکر آیت‌الله هاشمی به تهران رسید
آغاز مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از دقایقی دیگر/ انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی به تهران/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 در حالی که کمتر از یک ساعت و نیم تا برگزاری مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام باقی مانده است خیابان های منتهی به تهران مملو از حضور جمعیت است.
 
 حضور شخصیت‌ها و روسای قوا در مراسم ارتحال
 
 رؤسای قوای سه‌گانه و مسئولان و شخصیت‌های لشکری و کشوری نیز در این مراسم حضور دارند.
 
 انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 
در مراسم تشییع پیکر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام، علی عسگری رئیس سازمان صداوسیما، حجت ال والمسلمین علی اکبر ناطق نوری  رئیس دفتر بازرسی دفتر ی، حجت ال محمود علوی اطلاعات، آیت الله علم الهدی مشهد، قاسم سلیمانی، محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، منتظری دادستان کل کشور شرکت د.
 
لازم به ذکر است در این مراسم سید عمار حکیم رئیس مجلس اعلای ی عراق، قاضی زاده هاشمی بهداشت و درمان، حجت ال والمسلمین مجید انصاری معاون حقوقی رئیس جمهور، سید حسین هاشمی استاندار تهران، سیدمحمود دعایی مدیر مسئول رو مه اطلاعات، محمدرضا نعمت زاده صنعت، حسین دهقان دفاع و پشتیبانی، حجت ال شهیدی رییس بنیاد شهید، میرزاده رییس آزاد، صفوی دستیار و مشاور عالی فرمانده معظم کل قوا، پرویز فتاح رئیس کمیته امداد (ره)، ایوبی رییس سازمان سینمایی و … حضور یافتند.
 
انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 
 
 آغاز رسمی مراسم تشییع جنازه آیت الله هاشمی
 

مراسم تشییع پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام صبح امروز سه‌شنبه ۲۱ دی با تلاوت آیاتی از قرآن کریم و با حضور گسترده اقشار مختلف مردم در تهران آغاز شد.

تا دقایقی دیگر حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای انقلاب ی به منظور اقامه بر پیکر مرحوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی وارد تهران می‌شوند.

 
آغاز مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از دقایقی دیگر/ انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی به تهران/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 جزئیات مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی
 
 سخنگوی ستاد ارتحال آیت‌الله هاشمی خاطر نشان کرد: بعد از تشییع مراسم از مسیرهای مختلف تهران به سمت چهار راه کالج خیابان حافظ و بهشت زهرا انجام خواهد شد.
 
 آماده باش نیروهای پلیس برای تامین امنیت مراسم
 
 سرگرد شریفی مسئول اطلاع رسانی پلیس راهور ناجا در رابطه با آمادگی نیروهای پلیس جهت برگزاری هرچه بهتر مراسم تشییع و تدفین آیت الله هاشمی رفسنجانی و تسهیل تردد مردم گفت: اکنون نیروهای پلیس بطور کامل آماده باش هستند تا این مراسم در کمال امنیت و آرامش برگزار شود.
شریفی افزود: در حال حاضر نیروهای پلیس در تمامی مبادی اطراف تهران، مرقد و مسیرهای اعلام شده، جهت برقراری نظم و امنیت حضور دارند. وی اظهار داشت: امیدواریم این مراسم با تلاش ان پلیس و همکاری مردم در نهایت امنیت و آرامش برگزار شود.
 
 شعارهای مردم در مراسم تشییع
 
تمامی مسیرهای منتهی تهران نشان از اردحام جمعیت در این حوالی دارد به طوری که در مترو انقلاب ی مملو از جمعیت است. در خیابان های انقلاب صدای نوحه و مداحی در حال پخش است و مردم شعار عزا عزاست امروز روز عزاست امروز، صاحب عزاست امروز سر می‌دهند.
 انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 
 حضور خانواده آیت‌الله هاشمی در بین مردم
 
فرزندان و همسر و خانواده آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به وسیله اتوبوس به تهران منتقل شدند هم اکنون در بین جمعیت هستند.
 
انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 
 انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 قرائت متن پیام انقلاب برای درگذشت آیت‌الله هاشمی
 
 متن پیام تسلیت حضرت آیت الله خامنه‌ای ی برای درگذشت آیت الله هاشمی‌رفسنجانی رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام در تهران قرائت شد.
 
 خادمان حرم (ره) آماده استقبال از پیکر آیت الله هاشمی
 
انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 
 انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 حضور سلیمانی در مراسم تشییع
 
  سلیمانی لحظاتی پیش در حالی از میان جمعیت عزادار تهران وارد خیابان انقلاب شد که شور و شعف انقل پس از دیدن وی شعله ور شد.
 
انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 
 
 حضور عمارحکیم در مراسم تشییع
 
عمار حکیم، رییس مجلس اعلای عراق در مراسم تشییع ایت الله هاشمی رفسنجانی حضور یافت.
 
 انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 

 اقامه انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی

 
 
انقلاب ی تا دقایقی دیگر با حضور در تهران، را بر پیکر حجت ال والمسلمین هاشمی رفسنجانی اقامه میکنند.
 
انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی به مصلی تهران
 
  پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام به صحن تهران دقایقی قبل منتقل شد.
 
 حضور آیت الله موحدی کرمانی بر سر جنازه آیت‌الله هاشمی
 
 انتقال پیکر آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به تهران/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
انقلاب با حضور در تهران میت را بر پیکر مرحوم آیت الله هاشمی اقامه د.
 
 حضور انقلاب در برای اقامه بر پیکر آیت‌الله هاشمی/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 حضور انقلاب در تهران برای اقامه بر پیکر آیت‌الله هاشمی/ آغاز مراسم تشییع/ اولین تصاویر از حضور گسترده مردم
 
 وداع آ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با یار دیرین و ی
 
اقامه معظم انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی در تهران/ آغاز مراسم تشییع/حضور گسترده مردم و مسئولان
 
آغاز مراسم تشییع و انتقال پیکر آیت الله هاشمی به سمت مرقد راحل.
 

 پس از اقامه بر پیکر مرحوم آیت‌الله علی‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی توسط ی لحظاتی قبل مراسم تشییع پیکر وی از تهران آغاز شد.

پیکر رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام پس از تشییع در خیابان‌های انقلاب و ولی‌عصر (عج) در مرقد (ره) دفن می‌شود.

 
اقامه معظم انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی در تهران/ آغاز مراسم تشییع/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
 اقامه معظم انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی در تهران/ تشییع پیکر یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
 
 
 حضور ابراهیم جعفری امور خارجه عراق در مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی
 
 اقامه معظم انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی در تهران/ تشییع پیکر یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
 
 خانه ابدی هاشمی
 
 اقامه معظم انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی در تهران/ تشییع پیکر یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
 
حضور حاج قاسم در مراسم تشییع مرحوم هاشمی
 
 اقامه معظم انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی در تهران/ تشییع پیکر یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
آغاز مراسم تدفین هاشمی در مرقد (ره)
 
مراسم رسمی تشییع پیکر آیت الله هاشمی رفسنجانی رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام در حرم راحل آغاز شد.

 

گفتنی است؛ علی اکبر صالحی، اسحاق جهانگیری، سید حسن قاضی زاده هاشمی، سید حسن ، سیدعلی و محمدرضا عارف برای شرکت در مراسم رسمی تشییع پیکر مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی در حرم حضرت (ره) حضور یافتند.

هم اکنون، یکی از مداحان اهل بیت در حال مرثیه خوانی است و مردم نیز در حال عزاداری هستند.

 
اقامه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر پیکر آیت‌الله هاشمی/ تشییع یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
 
پیکر آیت الله هاشمی وارد مرقد (ره) شد.
 
اقامه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر پیکر آیت‌الله هاشمی/ تشییع یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
 
 
 اقامه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر پیکر آیت‌الله هاشمی/ تشییع یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
 
 
 ورود خانواده آیت الله هاشمی به ضریح راحل
 
 اقامه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر پیکر آیت‌الله هاشمی/ تشییع یار دیرین و ی بر دوش مردم/حضور گسترده مردم و مسئولان+ ع و
 
 ترافیک سنگین در مسیرهای منتهی به حرم مطهر و بهشت‌زهرا
 
سرهنگ نادر رحمانی رئیس مرکز کنترل و ترافیک راهور ناجا بیان کرد: در حال حاضر به علت برگزاری مراسم ارتحال آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در محدوده حرم مطهر و بهشت زهرا شاهد ترافیک سنگین و نیمه‌سنگین هستیم، اما تمهیدات لازم برای روان‌سازی ترافیک درنظر گرفته شده است.

 

رحمانی افزود: مأموران پلیس از قبل از شروع مراسم تا بعد از آن در روان‌سازی و عادی‌سازی محورهای مواصلاتی تلاش می‌کنند.

وی به شهروندان توصیه کرد: به منظور عدم ایجاد مشکل، به فرامین مأموران پلیس عمل کنند.

آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در حرم راحل به‌خاک س شد
 
پیکر یار دیرین ، ی و انقلاب با بدرقه پرشور مردم ، در جوار مرقد مطهر بنیانگذار آرام گرفت.
 
پیکر ایشان توسط محسن هاشمی فرزند آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی و علی لاریجانی رئیس مجلس شورای ی در داخل ضریح بنیانگذار به خاک س شد.
 

حجت ال علی بهجت ضمن اشاره به شاخص ترین ویژگی های پدر خویش، از سرنوشت نامعلوم چمدانی سخن گفت که آیت الله بهجت اسرار مگوی خود را در آن نگهداری می کرد.

به مناسبت ۲۷ اردیبهشت ماه، سالروز رحلت حضرت آیت الله بهجت، گفت وگوی مشروحی با فرزند این فقیه ربانی انجام دادیم که بخش اول آن تقدیم خوانندگان گرامی می شود.

پدرم اسرار مگوی خود را مگو گذاشت/ راز چمدان آیت الله بهجت چه بود؟
حجت ال و المسلمین علی بهجت در ابتدای این گفت وگو بیان داشت: زندگی پدرم دو جهت داشت: بخشی از زندگی ایشان، جهت فیزیکی آن است که در خانواده و دوستان مطرح بود و گوشه هایی از آن به ما رسیده است ولی جهت دیگر؛ زندگی درونی ایشان بوده که نه خودشان راجع به عواملی که در شخصیت ایشان موثر بوده صحبت و راهنمایی می د و نه حتی مدارک و آثار و نامه هایی را که از علمای مختلف داشتند و ما می توانستیم از آن بهره ببریم را نشان می دادند.

وی افزود: معمولا یک چمدانی داشتند که این مدارک و نامه های علمای بزرگ به ایشان را در آن گذاشته و قفل کرده بودند که در دسترس ما نباشد. حدود ی ال قبل از رحلتشان آن چمدان را از من خواستند. بنده چمدان را برای ایشان بردم و بعد دیگر از آن چمدان خبری نشد. نمی دانیم که چه شد. یقین داریم از منزل بیرون نرفته ولی دیگر نیست.

وی تأکید کرد: ایشان اسرار مگوی خود را واقعا مگو گذاشتند. ما یک سری اطلاعات از ایشان به صورت کم و کوتاه و پراکنده به دست می آوردیم. این اطلاعات به صورت معما برای ما باقی بود. بنده چون فارغ حصیل فلسفه بودم، عادت داشتم باور خیلی چیزها برایم با برهان و دلیل باشد. باید به یقین صد در صد می رسیدم و ادله ۲۰ درصد و ۵۰ درصد برایم کافی نبود. لذا به زندگی و تحصیل خود مشغول بودم و فقط لوازمات ضروری زندگی ایشان را تهیه می .

علامه جعفری فرمود: تمام کارهایت را رها و به این پیر خدمت کن!
فرزند آیت الله بهجت در بخش دیگری از گفت وگوی خود با فارس به ماجرای حضور علامه جعفری در خانه شان اشاره کرد و افزود: میان کارهایم روزی چند ساعت را به ایشان اختصاص می دادم و در خدمتشان بودم و بقیه را به اتاق خود در بیرون و خوابگاه که حجره ای بود می رفتم و مشغول کارهای شخصی ام می شدم. تا اینکه در سال ۱۳۶۳ علامه جعفری یک روز که از منزل آیت الله بهجت بیرون می رفت، با حرف هایش یک تلنگری به من زد.

وی ادامه داد: علامه جعفری به من گفت که تو تمام کارهایت را رها کن و به خدمت ایشان بیا. علامه جعفری با آن لهجه شیرین و غلیظ ترکی گفت: «تو عقلت نمی رسه که این کیه!» علامه وقتی از احوالاتم پرسید و من گفتم که درس های فلسفه و ریاضیات و ستاره شناسی و عرفان را خوانده ام، خیلی برایش جای تعجب بود که چطور توانسته بودم اینها را در قم بخوانم. من هم به شوخی به ایشان گفتم که اینجا مجانی بود و من هم نشستم و خواندم.

فرزند آیت الله بهجت گفت: علامه به من فرمود حالا یک چیزی می گویم گوش کن. گفتم آقا می شنوم. گفتند نه باید عمل کنی. گفتم آقا چطور به مجهول مطلق عمل کنم؟ به چیزی که نمی دانم چطور عمل کنم؟ علامه با همان لهجه خود گفتند دست بردار، من برایت می گویم. تو تمام کارهایت را رها کن و بیا خدمت همین پیر را .

بهجت ادامه داد: تو گفته هایش را یادداشت کن و ضبط کن که نه می شناسی اش و نه می گذارد که بشناسی اش. من قم و تهران و مشهد و نجف و عراق و شیعه و سنی را دیده ام؛ همین یکی آ ش مانده است. وقتی او را از تو گرفتند، آن وقت می فهمی که بوده! بنده در آن زمان مشغول تحصیل بوده و کار فراوان داشتم و در دانشکده بودم.

علامه جعفری: پدرت(آیت الله بهجت) مأمور این قرن و این دوره است
وی اضافه کرد: علامه جعفری به من دستور داد که ضبط کن و نگه دار و برای نسل آینده امانت دار باش که این مرد تمام می شود و بعد از اینکه او برود معلوم نیست تا ۱۰۰ سال دیگر هم ی چون او بیاید. خداوند در هر دوره ای یک فرد را میدان می دهد، یعنی میدانی را که دارد برایش باز می کند و رشدش می دهد تا برای دیگران نشان و الگو باشد.

بهجت گفت: علامه جعفری تأکید د آیت الله بهجت مأمور این قرن و این دوره است. البته پس از رحلت پدرم نیز خیلی از شاگردان ایشان به من می گفتند که ایشان دیگر تمام شد و تو فکر نکن که همه همین طور هستند. با تلنگری که علامه جعفری در سال ۶۳ به من زد، در همان بیست و چند سال پیش، یک مقدار کارهایم را کم و ۷ ساعت در روز را به ایشان اختصاص دادم.

وی افزود: پس از سال ۷۲-۷۳ نیز حدود ۱۵ ساعت شد و از سال ۸۰ به بعد بیست و چهار ساعته با ایشان بودم. با این حال ایشان خیلی هنرمند بود و همه کارهایش را تحت یک پوشش و پوسته ای انجام می داد. وقتی مسائل بلند علمی را می خواست نقل کند، خیلی ساده می گفت: می شود این چنین گفت…

آیت الله بهجت آ ین فرمول های عرشی را به ساده ترین شکل بیان می کرد
علی بهجت در بخش دیگری از گفت وگوی خود با فارس به شیوه برخورد پدر خود با نظریات علمی اشاره کرد و گفت: ایشان اشکالات و ایرادات نظریه های دیگران را می گرفت و بعد وقتی می خواست نظریه خودش را بدهد، نمی گفت که این نظریه بنده است و هیچ ی نگفته و در جایی نیست و یا خوب توجه کنید. بلکه فقط می فرمود: این چنین هم می شود گفت، حالا شما ببینید. ایشان آ ین فرمول های عرشی را از لحاظ علمی با این بیان ساده می گفت.

فرزند آیت الله بهجت گفت: از نظر بعد درونی که اصلا حاضر نبود اقرار به چیزی د. حتی اینقدر پوشش داشت که مثلا اگر ما می خواستیم راجع به ایشان بپرسیم، که آیا از تان کار خارق العاده ای دیدید یا نه؟ و یا شاهد عمل ممتازی از او بودید یا نه؟ حاضر نبود حرفی بزند. چرایش را بعدها فهمیدم که اگر ایشان درباره خود سخن می گفت، این سوال به ذهن ما می آمد که حالا این به شما چه یاد دادند؟ بنابراین ایشان از ابتدا چیزی نمی گفتند.

وی ادامه داد: بنده دبستانی که بودم، یکی از علما که ریش حنایی می گذاشت و سیدی حدود ۸۰ ساله بود، به من گفت که برو تو نخ بابات و ببین که چی بلد است. پدرم او را می شناخت ولی من خوب او را نمی شناختم. به من می گفت که پدرت آنقدر قوی بوده که به هر ی چیز مهمی داده، برو ببین به پدرت چه داده است.

وی افزود: من هم بچه بودم و می رفتم می گفتم بابا، آن آقا گفته برو ببین پدرت چه گرفته. پدرم خیلی می خندید و در حال تبسم می گفت: بله، عجب… عجب… و از کنار آن می گذشت. هیچ راهی نمی گذاشت تا بیشتر در موردش بدانیم.

داستان عجیب قبل از تولد آیت الله بهجت
حجت ال بهجت در مورد سیر زندگی پدر بزرگوارش از کودکی گفت: داستان کودکی ایشان از سالها قبل تر شروع می شود و به داستان پدرشان بر می گردد که معروف است. پدر آیت الله بهجت در نوجوانی در حال مرگ بوده که ن را می شنود که این را رها کنید، او پدر محمد تقی است.

وی گفت: خلاصه ایشان جانی دوباره می گیرد و همه تعجب می کنند. بعد ازدواج می کند و فرزندانش متولد می شوند و این داستان را فراموش کرده بوده تا موقع تولد فرزند سومش به یاد می آورد که وقتی کوچک بوده به او گفتند که پدر محمد تقی است. اولین پسر را محمد مهدی و دومی را محمد حسین و سومی را که به یاد می آورد نامش را محمد تقی می گذارد.

وی ادامه داد: محمد تقی هفت ساله بوده که در حوض خانه می افتد و خفه می شود. از دست دادن این بچه برای آنها غم سنگینی است و مادر آیت الله بهجت متوسل می شود تا این فرزند را خداوند به آنها می دهد و نامش را محمد تقی می گذارند. محمد تقی ثانی؛ که من در یادداشت های پدر ایشان دیده بودم که نامشان را محمد تقی دومی نوشته بودند.

مادر ایشان نمی خواست تا دوباره محبت مادر و فرزندی زنده شود
فرزند آیت الله بهجت بیان کرد: از آنجا که خداوند انی را که می خواهد پرورش دهد با رنج پرورش می دهد و در ناز و نعمت نمی خواباند، آیت الله بهجت هم در ۱۶ ماهگی مادر جوان خود را از دست می دهد. مادر ایشان حدود ۲۸ سال داشته است.

وی افزود: یکی از اقوام که اینها را برای من تعریف می کرد گفت انسانهای بزرگ به راحتی می توانند با اموات ارتباط برقرار کنند و سپس به پدرم گفت: آقا شما مادرتان را در خواب دیده اید؟ پدرم گفت: بله؛ ایشان پرسید که مادرتان چه شکلی بود؟ پدرم گفت: چادرش را پایین آورده بود و صورتش پوشیده بود.

بهجت ادامه داد: آن فرد تعجب کرد و گفت: عجب مگر شما پسرش نبودید؟ مگر نامحرم بودید که این کار را کرده بود؟ پدرم لبخندی زد و اشک گوشه چشمش جمع شد و گفت: شاید می خواسته تا محبت مادر و فرزندی دوباره در وجود من زنده نشود. ایشان خیلی زود از محبت مادری محروم می شود و خواهر بزرگ ایشان متکفل امور او می شود.

وی اشاره کرد: پدرم از خاطرات کودکی با خواهرش تعریف می کرد . ایشان می گفت روزی خواهرم داشت نشاءهای گوجه فرنگی و بادمجان را در باغچه می کاشت. من کوچک بودم و پشت سر او می رفتم و می دیدم که نشاء سبز را در داخل خاک می گذارد، آن را بر می داشتم و همین طور تا آ خط هرچه کاشته بود را برداشتم. در آ یک دسته نشاء به او دادم. خواهرم گفت چرا تمام کارهای مرا اب کردی و یک بار مرا زد. من گریه و عمویم گفت که چرا او را می زنی؟ او هم می خواسته خدمت کند و قصد بدی نداشته. این خاطره از حدود سه سالگی در ذهن ایشان باقی بود.

محمد تقی جانِ مرا چوب زدن یعنی چه؟
بهجت ادامه داد: پدر ایشان نیز خیلی به او علاقه داشته و او را مکتب خانه گذاشته بود. ایشان در مکتب خانه باهوش بوده و خوب درس می خوانده و عزیز بوده است. یک بار مربی مکتب خانه برای اینکه از بقیه زهر چشم بگیرد، او را تنبیه می کند. او که اصلا توقع نداشته تنبیه شود، پیش پدر رفته و ناراحتی می کند. پدر او چون شاعر بوده برایش قصیده ای می گوید که مفصل است. این شعر را داخل پاکتی به محمد تقی می دهد تا به معلمش بدهد. مقداری از آن این بود:

محمد تقی جان مرا چوب زدن یعنی چه / گل و بستان مرا چوب زدن یعنی چه
وی افزود: آیت الله بهجت از کودکی اعمالی را انجام می داده که با کودک سازگار نبوده است. هم مکتبی های او برای من می گفتند که در مکتب کارهای بچه گانه نمی کرد و خیلی جدی بود و اگر مسئول نظم ما می شد، مثل یک فرمانده همه را به صف می کرد.

وی گفت: سپس پدرم تا ۱۳ سالگی مقداری از درس طلبگی را در همان جا خواند. بعد سیدی که وضع مالی خوبی داشته و زمین دار بوده و خیلی به آیت الله بهجت علاقه مند بوده، خانواده او را تحریک می کند تا او را همراهش به عراق بفرستند. علت علاقه این سید هم معلوم نبوده است.

بهجت بیان داشت: من ایشان را در کودکی دیده بودم و این سید خیلی مرا دوست داشت. همیشه وقتی وارد خانه آنها می شدیم، مرا می گرفت و بر روی طاقچه ای می نشاند. خلاصه این سید می خواسته پدرم را با خود ببرد که بار اول موفق نمی شود و آنها برای بار دوم و با کاروان بعدی عازم می شوند.

تحصیلات آیت الله بهجت در کربلا و نجف
فرزند آیت الله بهجت ادامه داد: ایشان به مدت ۴ سال برای تحصیل در کربلا بوده، خوب درس می خواند و سپس به نجف می رود. طلبه هایی که در کربلا بودند می گفتند که مثلا درس فلان نباید رفت چون طولانی است و به درس ی می رفتند که در مدت کمتری آن درس را بگوید. ولی آیت الله بهجت درست برع همه بر سر درس ی می روند که ۱۴ ساله تمام می کند. آن ی بسیار قوی به نام مرحوم کمپانی بوده که از لحاظ فکری خیلی مسلط و قدرتمند بوده است. پس از آن آقایی از علما بوده که نه تنها علم روز حوزه را داشته بلکه علم باطن را هم ب کرده بوده به نام سید علی آقا قاضی.

وی افزود: پدرم با وجود اینکه خیلی ها به درس او نمی رفتند، به درس او می رود. شرایط آقای قاضی برای درس بسیار سنگین بوده و ی که می آمده باید فارغ حصیل ۱۰ سال حوزه و نیمه مجتهد یا مجتهد بود. آیت الله بهجت هنوز به این مراحل نرسیده بود ولی توانست در درس آقای قاضی شرکت کند. اینکه آقا چطور توانست به درس آقای قاضی راه یابد معلوم نیست و نمی گفت.

حجت ال بهجت گفت: من کلی فکر که چطور چیزی از ایشان بشنوم و در نهایت به ذهنم رسید تا این گونه سوال کنم. بنابراین از پدرم پرسیدم اولین باری که اسم آقای قاضی را شنیدید کجا بود؟ ایشان گفت من در کربلا که بودم برادر علامه طباطبایی که به زیارت می آمد، به حجره من می آمد و مهمان من می شد و با هم دوست شده بودیم. او اسم آقای قاضی را آورد و گفت که او مردی این چنین است. ولی پدرم دیگر از درون خودش چیزی نگفت.

وی ادامه داد: ایشان در اثر ریزگردهای زیاد هوا، ریاضت، درس، و خواندن و روزه مریض می شود و برای اینکه بهتر شود بین نجف و کربلا جا به جا می شده و گاهی به کاظمین که هوای بهتری داشته می رفته است. آیت الله بهجت در سن ۲۹ سالگی و در سال ۱۳۲۴ شمسی فارغ حصیل می شود و به ایران برمی گردد و در شمال ازدواج می کند.

۲۰ مقام معنوی در سن جوانی / پیش رو و پشت سر برای پدرم فرقی نداشت
حجت ال بهجت در بخش دیگر از این مصاحبه به فارس گفت: در مورد مقاماتی که ایشان به آن ها رسیده بود، یکی از علمای بزرگ نجف به نام آقای قوچانی در مورد ایشان گفته بود که خداوند در جوانی ۲۰ مقام بزرگ را به ایشان عطا کرده ولی چه کنم که با ایشان عهد دارم نگویم. فقط یکی از آنها که مردم می دانند این است که برای ایشان پیش رو و پشت سر فرقی نداشت.

وی اضافه کرد: پسر آن عالم بزرگ که آقای قوچانی بود به من گفت آقای قوچانی نزدیک فوت خود نگران بود که مبادا عهدش را با آیت الله بهجت ش ته باشد و بدون اینکه اسم او را ببرد، آن مقامات بلند را برای ی تعریف کرده باشد و دیگران از ویژگی های آقای بهجت و علاقه ای که آقای قوچانی به ایشان داشت، حدس زده باشند که اوست.

فرزند آیت الله بهجت گفت: بعدها معلوم شد پدرم از خیلی از دوستانش که متوجه می شدند عهد می گرفته تا این سر را فاش نکنند. یکی از این مقامات طی الارض ایشان بوده که آقای ری شهری در کتاب زمزم عرفان خود از قول پسر یکی از علما نقل می کند که پدرش شاگرد آقای بهجت در نجف بوده و با ایشان طی الارض کرده بودند.

وی ادامه داد: این عالم در یکی از چهل شبی که نذر داشتند تا به مسجد سهله بروند و پدرشان مهمان ایشان در کربلا بوده و نمی توانستند تنهایش بگذارند، آقای بهجت با طی الارض ایشان را از کربلا به مسجد سهله می برد و بر می گرداند تا نذرش را ادا کرده و دوباره کنار پدر پیرش که مهمان او بوده، بر گردد و او بعد متوجه می شود.

بهجت گفت: آیت الله بهجت از او عهد می گیرد تا زنده است، به ی نگوید. پس از سالها این عالم و پسرش آیت الله بهجت را در حرم حضرت معصومه سلام الله علیها می بینند. سپس آن عالم از ترس اینکه بمیرد و آن راز با او دفن شود، برای پسرش باز گو می کند و از او عهد می گیرد تا او و پدرم زنده اند، سر را فاش نکند.

چشم آیت الله بهجت حقیقت معصیت را می دید، بنابراین مرتکب نمی شد
حجت ال علی بهجت افزود: بنده پس از رحلت پدرم متوجه خیلی از این قضایا شدم. در روز دوم ختم پدرم یکی از علما که الآن فوت کرده و پسر مرحوم آقا سید جمال گلپایگانی بود، به من اشاره کرد که نزدیکش بروم. ایشان روی ویلچری نشسته بود و کنار گوش من گفت: من ۶۰ سال پیش در نجف که بودم، آقای قوچانی که با پدر شما نزدیک بود و از اسرار او اطلاع داشت و ارتباط خوبی با آیت الله بهجت نیز داشت، به من چیزی گفت.

وی ادامه داد: او گفت سر اینکه آقای بهجت از همه هم کلاسی هایش ممتاز شد، یک چیز بود و آن این بود که آقای بهجت از کودکی و سالها قبل از بلوغ خود در اثر عبادت، چشمش معصیت را می دید و مرتکب نمی شد. لذا دوران کودکی را با پاکی گذراند و بعد از دوران کودکی هم همین طور گذشت.گناه او را سنگین و چرک و آلوده نکرد. در مدارج ترقی که دیگران باید پله پله بالا بروند، ایشان چون پاک و سبک بود پرواز می کرد.

بهجت ادامه داد: پدرم هم در صحبت هایش داشت که گناه را کوچکش را هم نباید کوچک بشماری. همیشه می گفت اگر در بالاترین حد ترقی باشی و ببینی کودکی آجری جلوی پای ن نایی می گذارد تا او زمین بخورد و کودک بخندد و تو فقط یک لبخند زدی، همین کافی است تا تو را با مغز از آن بالا به پایین اندازد.

وی تأکید کرد: این صحبت پسر آقای سید جمال گلپایگانی خیلی به ما کمک کرد و اطلاعات ما را به هم دوخت و وصل کرد. من همیشه طلب مغفرت برای ایشان می کنم. بنده بارها از پدرم شنیده بودم و خیلی دیگر از شاگردان ایشان نیز شنیده بودند که پدرم می گفت ی را می شناسم که خداوند توفیق معصیت از کودکی به او نداد. هربار معصیت پیش می آمد، خداوند یک طور منصرفش می کرد.

حجت ال علی بهجت در پایان بخش نخست گفت وگوی خود با فارس اظهار داشت: هیچ وقت پدرم «من» نمی گفت و همیشه همه عنوان ها و برچسب ها و من ها را پاک می کرد. بسیاری از مطالب را با عنوان سوم شخص می گفت و خیلی ها می گفتند خود آقاست. و من باور نمی و دنبال دلیل بودم. او هم که هیچ اقراری نمی کرد و من بعدها فهمیدم.


ولادت

آیت الله ملاّمحمّد ایروانى مشهور به «فاضل ایروانى» فرزند مرحوم ملاّ محمّدباقر ایروانى به سال 1232 قمری در شهر ایروان و در بیت دیانت و ت چشم به هستى گشود و در زادگاه خویش رشد کرد و پرورش یافت. در همان شهر با خواندن و نوشتن آشنا شد و برخى از علوم ادبى را در آن جا فراگرفت.

مهاجرت به ایران

ایشان در حالى که هنوز به حدّ بلوغ نرسیده بود ـ پس از استیلاى ت روس بر آن منطقه ـ رهسپار ایران گردید و حوزه ی علمیه ی قزوین را براى تحصیل خویش انتخاب کرد و در محضر انور والامقام آیت الله حاج ملاّ عبدالکریم ایروانى به تحصیل پرداخت. شاگرد فاضلش آیت الله حاج میرزا ابوالقاسم امین الشرع خویى در خصوص تحصیل ایشان در قزوین از زبان ش مى نویسد:

این بنده از قول آن جناب شنیدم که مى فرمود: هنگامى که در مدرسه قزوین تحصیل مى ، هنوز به سنّ رشد و بلوغ نرسیده بودم که در مدرسه، تدریس شرح لمعه مى و همان وقت قوه ی اجتهاد و استنباط را داشتم.

مهاجرت به عراق

او پس از ب فیض از ان فاضل در مدرسه ی علمیه ی قزوین، راه کشور عراق را در پیش گرفت و در حالى که چهارده سال داشت وارد کربلاى معلى گردید و در جوار مرقد مطهر حضرت سیّدال ء، علیه السلام، به مدت چهار سال از محضر آیت الله سیّد ابراهیم قزوینى (نویسنده ی کتاب ضوابط الأحکام و دلائل الأحکام) استفاده کرد و پس از آن به نجف اشرف رفت و در جلسات درسى شیخ اعظم شیخ مرتضى انصارى و آیت الله شیخ محمّد حسن نجفى (صاحب جواهر) و آیت الله شیخ حسن کاشف الغطاء حاضر گردید و در اندک مدتى در بین شاگردان شیخ انصارى از همه پیشى گرفت و یکى از ارکان علمى جلسات ایشان شد.

مشایخ اجازه

آیت الله فاضل ایروانى از چند از علماى بنام شیعه، اجازه روایى دارد. اسامى آنان بدین قرار است:

شیخ اعظم شیخ مرتضى انصارى؛

آیت الله شیخ محمّد حسن نجفى؛

آیت الله شریف العلماء مازندرانى؛

آیت الله سیّد ابراهیم قزوینى (صاحب ضوابط)؛

آیت الله ملاّ عبدالکریم ایروانى؛

آیت الله میرزا جعفر طباطبایى حائرى

خود معظم له نیز به برخى از علما و فضلاى آن روز نیز اجازه نقل حدیث داده است. نام آنان چنین است:

سیّد احمد بن محمّدباقر بهبهانى حائرى ؛

سیّد حسن صدر ؛

سیّد على جزائرى ؛

شیخ على محاویلى نجفى ؛

شیخ محمّدباقر بیرجندى قائنى اسانى ؛

شیخ میرزا عبدالحسین مشکینى (مشهور به )؛

مولی محمّدمهدى بنابى حائرى ؛

میرزا على اکبر اردبیلى ؛

میرزا محمّدباقر ایروانى نجفى ؛

میرزا هدایت الله قزوینى شهیدى ؛

میرزا یحیى خوئی.

مرجعیت

آیت الله فاضل ایروانى پس از ارتحال شیخ اعظم شیخ مرتضى انصارى و آیت الله سیّد حسین تُرک کوه کمرى به مرجعیت شیعه رسید و ریاست مذهبى بدو منتهى شد. ایشان در ایران، عراق، هند، ترکیه، روسیه، قفقاز شهرت تام داشته و مرجع تقلید اغلب شیعیان آن کشورها بود. اموال بسیارى به محضر او مى رسید و او در ضروریات طلاب علوم دینى و دیگر مصارف شرعى صرف مى کرد. مشهور است که آیت الله فاضل ایروانى اوّلین ى است که شهرّیه داد. قبلا وجوه شرعیّ به صورت تقسیمى در بین طلاّب بوده و نه به صورت شهریّه و همه ماهه.

شاگردان

یکى از برنامه هاى منظم و دقیق معظم له که از سنین نوجوانى تا آ عمر مبارکش ترک نگردید، تدریس دروس حوزوى است که بنا به اظهار خود ایشان قبل رسیدن به سن بلوغ در حوزه ی علمیه ی قزوین به تدریس لمعه اشتغال داشت و پس از عزیمت به عتبات عالیات در زمان ش مرحوم شیخ مرتضى انصارى، محفل علمى داشت. پس از وفات ش، مجلس درس ایشان یکى از دروس مهم حوزه ی علمیه ی نجف اشرف را تشکیل مى داد. او اصول را شب ها در صحن مطهر المومنین على، علیه السلام، و صبح ها فقه را در مسجد شیخ طوسى ایراد می کرد و جمع کثیرى از فضلا در آن شرکت مى د.

آیت الله ملاّ على واعظ خیابانى درباره ی احاطه ی ایشان بر مطلب و اطلاعات وافر ایشان مى نویسد:

تبحّر و احاطه و جامعیّت این عالم یگانه و فاضل فرزانه در اطراف عالم و بسیط محیط معروف و مشهور بود و در مجلس درس همواره از دیگر علوم و فنون عنوان و استشهاد مى فرمود و نظایر مطلب را بیان مى نمود.

از نجف نوشته بودند که تحریر و تقریرات و ضبط بیانات آقاى فاضل ایروانى به واسطه تنوّع و توسّع ممکن نیست.

اسامى برخى از شاگردان ایشان چنین است:

سیّد احمد مستنبط تبریزى

سیّد اسدالله اشکورى ؛

سیّد على جزائرى شوشترى ؛

سیّد على کوه کمرى ؛

سیّد محمّد تقى خویى نجفى

سیّد محمّد تقى طالقانى ؛

سیّد محمّد شریف تقوى شیرازى ؛

سیّد محمّد شریف رضوى شیرازى ؛

شیخ ابراهیم سالیانى نجفى ؛

شیخ ابوالحسن فقیهى قزوینى ؛

شیخ احمد تفرشى نجفى ؛

شیخ اسماعیل خویى ؛

شیخ باقر دزفولى کاظمى ؛

شیخ باقر کاظمى تسترى ؛

شیخ عبدالحسین ایروانى (برادر زاده معظم له)؛

شیخ عبدالصمد ارونقى تبریزى ؛

شیخ عبدالغنى بادکوبى ؛

شیخ محرم على طارمى ابهرى زنجانى ؛

شیخ محمّدباقر بیرجندى قائنى اسانى ؛

شیخ محمّدجواد ایروانى (فرزند معظم له) ؛

شیخ محمّد حرزالدین نجفى ؛

شیخ محمّدحسن آل یس ؛

شیخ محمّدحسن میانه اى ؛

شیخ مرتضى عاملى (نظام الدین) ؛

شیخ میرزا عبدالحسین مشکینى مشهور به ؛

شیخ میرزا محمّد همدانى جولانى ؛

شیخ هادى تهرانى؛

ملاّ احمد شبسترى؛

ملاّ احمد کوزه کنانى ؛

ملاّ عبدالکریم ایروانى ؛

ملاّ محمّد على نخجوانى

ملاّ مهدى آرانى؛

میرزا ابوالحسن انگجى ؛

میرزا ابوالقاسم اردوبادى ؛

میرزا جواد مجتهد تبریزى ؛

میرزا حبیب الله رشتى ؛

میرزا حسن علیارى تبریزى ؛

میرزا صادق آقا مجتهد تبریزى ؛

میرزا على اکبر اردبیلى ؛

میرزا محمّدباقر ایروانى نجفى ؛

میرزا محمّدحسن زنوزى ؛

میرزا محمود شیخ ال تبریزى ؛

میرزا هدایت الله قزوینى شهیدى ؛

میرزا یحیى خوئی؛

میرزا یوسف مجتهد تبریزى ؛

زندگى فا انه

مرحوم آیت الله فاضل ایروانى بسیار فا انه زندگى مى کرد و داراى خدم و حشم بود، ولى مرحوم آیت الله شیخ محمّد حسن مامقانى بسیار فقیر و تهى دست بوده، و زمانى که از او پرسیدند: این که یک روحانى آن طور با رفاه زندگى مى کند و یک روحانى تا این حدّ تحت فشار اقتصادى باشد، چه گونه باید توجیه شود؟ فرمودند: او عزّت است و من زهد هستم.

احترام آیت الله مامقانى به آیت الله فاضل ایروانى

آیت الله ملاّ على واعظ خیابانى مى نویسد:

در حال حیات مرحوم فاضل ایروانى یکى از منسوبان ما از مرحوم آیت الله آقا شیخ حسن مامقانى، رحمة الله علیه، مسئله اى استفتا کرده بود . ایشان در جواب نوشته بودند که: مادامى که آقاى فاضل در حال حیات است ، از ما استفتا نکنید که صحیح نیست ما اظهار رأى .

و حال آن که آقاى شیخ در آن زمان مجتهد مسلّم و صاحب رأى و مرجع تقلید بودند.

تاثیر فتوای آیت الله فاضل ایروانى

آیت الله ملاّ على واعظ خیابانى مى گوید:

شخص موثّقى از اقوام ما نقل کرد که بعد از این که رساله ی عملیّه آقاى فاضل ایروانى در تبریز طبع شد ، من مقدار کثیرى حمل کرده به نجف بردم . در خانقین ضبط د که باید تفتیش بشود و یکى از آن رساله ها برداشته ، پیش قاضى بردیم .

چون قاضى رساله را گشود ، احکام اموات آمد که مذکور بود واجب است تجهیز میّت مسلم، خواه سنّى و خواه شیعه .

قاضى خیلى خوش وقت شد . گفت : این عالم بسیار خوش عقیده بوده است، اسم این شخص چیست ؟

گفتم : ملاّ محمّد ایروانى مرجع تقلید ما است .

دفتر خود را برداشت ، اسم او را ثبت کرد که فلان عالم از شیعه در رساله خود سنّى و شیعه را در احکام تجهیز مساوى دانسته و رساله ها را ردّ نمودند و قاضى نفهمیده بود که این مسئله بین علماى یّه اتّفاقى است .

آیت الله فاضل ایروانى از منظر یک زائر

آیت الله ملاّ على واعظ خیابانى مى نویسد:

شخص موثقى نقل نمود که چون به نجف رسیدم ، شب در آقاى فاضل حاضر بودم. زوّار بعد از اطراف آقا جمع شده ، مسائل مى پرسیدند .

آقا تسبیح برداشته مشغول تعقیب شد. چون همه از استفتا فارغ شدند ، آقا تسبیح را بر زمین گذاشته، همه ی مسایل مختلفه آن جمع را یک به یک جواب داد. باز تسبیح را بر داشته مشغول ذکر شد .

کتابخانه ی شخصى

علاقه و حرص وافر به مطالعه و اشتغالات علمى فراوان در طول شبانه روز و تبحّر کافى در علوم مختلف علوم ى، سبب ایجاد کتابخانه ی مفصل و معظمى گردید که حاوى کتاب هاى نفیس در علوم انسانى و ى بود.

امین الشرع خویى مى نویسد:

بعد از وفات آن جناب که کتب او را در صحن به حراج ریخته و مدت یک ماه فروش آن کتاب ها طول کشید، این بنده اکثرى از آن کتاب ها را مطالعه نمودم. اوّلا همه جور کتاب را داشتند و اکثر آن ها را به خط خودشان حاشیه نوشته و تحقیقات و تصرفات داشتند، حتى کتب نحویه و طب و حکمت و کلام و هیئت، همه را حاشیه نوشته بودند. قرارش بر این بود که هر کتاب که به دست ایشان مى رسید از سر تا پا مطالعه نکرده، ول نمى د، حتى یک وقتى در کشتى خدمت ایشان بودیم. دو روز مدت راه ما کشید تمامى آن دو روز کتابى مطالعه مى د. فرصتى کرده به آن کتاب نظر . دیدم شرح تصریف تفتازانى است که هى مطالعه مى د. ذاذ غریبى از تحصیل علم داشتند.

آثار علمى

احاطه بر متون علمى، ادبى، فقهى، اصول، ... و تخصص و جامعیت در علوم عقلى و نقلى، سبب گردید که آثار سودمند و ارزشمندى از ایشان به یادگار بماند. شیخ آقا بزرگ تهرانى آنها را در الذریعه معرفى و تصریح کرده که نسخ خطى بعضى از آن ها در نجف اشرف پیش فرزندش شیخ محمّد جواد ایروانى است. فهرست آن ها چنین است:

1 ـ حاشیه بر قوائد

2 ـ حاشیه بر تفسیر بیضاوى

3 ـ رساله عملیّه

4 ـ اجتماع الامر و النهى

5 ـ المکاسب المحرمه

6 ـ البیع

7 ـ اصول الفقه

8 ـ الاجتهاد و قلید

9 ـ الاجزاء

10 ـ الاستصحاب

11 ـ اصالة البرائة

12 ـ عادل و رجیح

13 ـ حجیتة المظنة

14 ـ رسالة فی صلاة الجماعة

15 ـ تعلیقه بر رسائل

مدرسه آیت الله ایروانى

یکى از مدارس معروف حوزه ی علمیه ی نجف اشرف، مدرسه ی آیت الله ایروانى است که در زمینى به مساحت 300 متر مربع در سال 1307 قمری در محله (عماره) نجف اشرف و در جنب منزل مرحوم آیت الله سیّد ابوالحسن اصفهانى احداث گردید.

بانى مدرسه، مرحوم حاج مهدى ایروانى است. این مدرسه، با راهنمایى و امر حضرت آیت الله فاضل ایروانى بنا شد و خود بانى، پس از وفات در کنار دَرِ شمالى مدرسه، در مقبره ی اختصاصى به خاک س شد.

بنا بر نظر مؤسس، پس از احداث مدرسه، تولیت آن به آیت الله فاضل ایروانى س شد و بعد از او هم در دست فرزندان وى قرارگرفت.

در یکى از نزاع هاى تاریخى بین دو قبیله عرب به نام هاى زُگُرت و شُمُرت، مدرسه ی ایروانى که از طرف قبیله زُگُرت به عنوان سنگر مورد استفاده قرار گرفته بود، به شدت آسیب دید و ت یب گردید. پس از آن جریان اندوه ناک مرحوم آیت الله حاج میرزا على ایروانى ابى هاى مدرسه را بازسازى کرد و آن مرکز علمى دوباره فعالیت علمى خویش را باز یافت.

متأسفانه در دوره ی حکومت ننگین صدام عفلقى، این مدرسه علمیّه با قدمت 106 ساله خود به دست عوامل مزدور حکومت بعث عراق ت یب و با خاک یک سان شد.

از منظر صاحب نظران

شرح حال نویسان در نوشته هاى خود، ایشان را ستایش و موقعیت علمى و دینى و اجتماعى او را تمجید کرده اند. ما براى نمونه سه مورد از آن ها را متذکر مى شویم:

در مآثر و آثار گوید :

ملاّ محمّد ایروانى اصلا نجفى جواراً از جمله رؤساى مجتهدین درجه ی نخستین بود و در معقول و منقول و فروع و اصول، او را ى اعظم و محقّقى مفخّم مى دانند . شهرتش ممالک یّه روس و ایران و عثمانى و هند، همه را، فرو گرفته است و به جل شأن و عظمت رتبه و علوّ مقام و رفعت مقدار بسیار کم نظیر بود و در اکثر علوم مانند فقه و اصول و رجال و فنون عقلانیّه، از صنادید اساتید معدود مى گردید .

آیت الله امین الشرع خویى نیز مى گوید:

آن جناب شخصى سیاه چرده و ضعیف الاندام و لاغر و خفیف الجثّه و طویل اللحیه و القامه همى بودند ... آن حضرت خود عالمى بود نحریر و بحرى بود مواج از اکثر علوم مثل ریاضى و مجسطى و هیئت و نجوم و حکمت و کلام و طب و فقه و اصول و منطق بهره ی کامل و حظى وافر داشت.

... عالمى بدان سادگى و بى ساخته گى کم تر دیده مى شود، منزّه از لوث ریا و شائبه ی تزویر بود، مخصوصاً در محاورات و جماعت خیلى بى تکلّف بودند و بى غایت، نسّاب بودند و انساب مردم را کما هو حقه مى شناختند و چون بعضى از زوار یا اهل ایران به خدمتش مى رسیدند از تمامى پدر و مادر و جدّ و جدّه اش خبر مى دادند. و در جماعت به اقل واجب اکتفا کرده و به اختصار مى گذرانید.

صدرال محمّد امین ى خویى هم مى گوید:

ایشان که خداوند بر او رحمت کند، فقیه، اصولى، متکلم، ادیب، داراى ذهن تیز، قلب پاک، فهم عالى، فکر درست، سلیقه ی راست، راه نیک، خوش مجلس، محاوره دوست داشتنى، داراى خلق و خوى بزرگوارانه، در دوستى پا برجا، متقى، باورع و بسیار خوش اخلاق بود.

درک و فهم و ضبط مطالب او دقیق و نهایت سعى و تلاش در تحقیق و علم داشت و به انواع علوم از جمله حکمت متعالیه، طب، ریاضیات، ادبیات، معانى، بیان، منطق مسلط بوده و حافظ الفیه ابن مالک و متون نحوى و فقهى و اصولى بود.

رحلت

سرانجام این زعیم بزرگ شیعه و فقیه اهل بیت، علیهم السلام، در صبح روز چهار شنبه دوّم ربیع الاوّل سال 1306 قمریدر نجف اشرف چشم از جهان فروبست و به ملکوت اعلى پیوست. جسم پاکش در مدرسه اى که خود بنا کرده بود به خاک س شد.

با انتشار خبر رحلت این عالم بزرگ ى مجالس عزاء و سوگوارى در بیش تر اى ى منعقد گردید و خطبا در منابر و شعرا در قصایدشان از خدمات ارزنده ایشان تجلیل د. سیّد جعفر حلى قصیده ای طولانى در رثاى ایشان سروده است. در عبارت «مذ ذاب قلب الدین» با حذف یاء طبق حروف ابجد ماده تاریخ وفات ایشان یعنى 1306 به دست مى آید.

فرزندان و نوادگان

از آیت الله فاضل ایروانى سه فرزند فاضل و صالح به یادگار مانده که اسامى آنان بدین ترتیب است:

1 ـ میرزا محمود معروف به شیخ محمود ایروانى؛

2 ـ شیخ مرتضى ایروانى؛

3 ـ شیخ محمّدجواد ایروانى.

آیت الله حاج شیخ محمّدجواد ایروانى در سال 1287 قمری در نجف اشرف دیده به جهان گشود و سطوح ابتدایى را در نزد شیخ عبدعلى حمایسى و شیخ حسن میرزا و شیخ ابراهیم سلماسى و خارج را از آیت الله ملاّ فتح الله شیخ الشریعه اصفهانى، آیت الله سیّد محمّد کاظم یزدى، آیت الله ملاّ محمّدکاظم اسانى، فسلفه را از آیت الله سیّد حسین بادکوبه اى و ریاضیات را از آیت الله شیخ على محمّد نجف آبادى و آیت الله شیخ عبدالحکیم سبزوارى آموخت و از آیت الله سیّد ابوالحسن اصفهانى اجازه ی اجتهاد گرفت. از آثار او مى توان به تعلیقه بر خیارات شیخ انصارى و تعلیقه بر ریاض المسائل را نام برد. ایشان در سال 1382 قمری در نجف اشرف بدرود حیات گفت و در صحن مطهر علوى و در حجره ی شماره ی 53/1 به خاک س شد.

اسامى فرزندان آیت الله شیخ محمّدجواد ایروانى بدین قرار است:

1 ـ میرزا محمّد ایروانى. او در جوانى مرحوم شد.

2 ـ شیخ کاظم ایروانى . او اهل علم نبوده است.

3 ـ آیت الله شیخ محمّد تقى ایروانى. وی در سال 1332 قمری به دنیا آمد و ادبیات عربى را پیش شیخ حسن حمزاوى، شیخ محمود اشکورى، شیخ صالح جعفرى، معالم و شرح لمعه را از میرزا محمّد مرندى و دروس خارج فقه و اصول را از آیت الله میرزا فتاح شهیدى و آیت الله شیخ موسى خوانسارى و آیت الله سیّد ابوالقاسم خویى استفاده کرد و خود سال هاى سال در حوزه ی علمیه ی قم تدریس سطوح عالى همّت گماشت. فرزندانش على ایروانى (دبیر)، پرفسور عبدالله ایروانى، شیخ محمّد باقر ایروانى، شیخ على ایروانى از ون و فرهگنیان اند.




 


زندگینامه حجت‌ال و المسلمین سیدابراهیم رئیسی



 پایگاه اطلاع رسانی حجت ال والمسلمین سید ابراهیم رئیسی



***نسیم معرفت***


 



حجت‌ ال ‌ والمسلمین سید ابراهیم رئیسی؛ تولیت آستان قدس رضوی در سال 1339 در مشهد مقدس متولد شد.


1394/12/17 دوشنبه





وی طی سال‌ها فعالیت در عرصه‌های مختلف نظام مقدس ایران، مسئولیت‌هایی همچون معاون اول قوه قضاییه، ریاست سازمان بازرسی کل کشور، دبیر ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر کشور، دادستان کل ویژه ت با حکم ی،  دادستان کل کشور، عضویت در هیئت رئیسه مجلس خبرگان ی، ریاست شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما و نمایندگی مردم شریف استان اسان جنوبی در مجلس خبرگان ی را عهده‌دار بوده است.
پس از درگذشت آیت الله واعظ طبسی؛ تولیت فقید آستان قدس رضوی، حضرت آیت الله معظم انقلاب ی در حکمی حجت‌ال سیّد ابراهیم رئیسی را به تولیت آستان قدس رضوی منصوب د.

زندگینامه تولیت آستان قدس رضوی

تولد و خانواده
سید ابراهیم رئیسی در سال 1339 هجری شمسی در خانواده‌ای در محله نوغان مشهد مقدس دیده به جهان گشود. پدرش از ون مشهد و جدّ مادری‌اش هم بود. ایشان از سادات حسینی(ع) است و نسب‌اش از هر دو سو به زین العابدین؛ علی ابن الحسین علیهم ‌السلام می‌رسد. ایشان پنج ساله بود که پدر بزرگوارش به رحمت ایزدی پیوست.

تحصیلات

پس از پایان تحصیلات ابت در مدرسه جوادیه، طریق پدر را در پیش گرفت و وارد عرصه طلبگی و دروس حوزوی شد. ابتدا وارد مدرسه نواب شد و مدت کوتاهی در آنجا به تحصیل پرداخت و سپس برای گذراندن مقدمات شامل ادبیات، منطق، معانی و بیان به مدرسه علمیه آیت‌الله ‌نژاد رفت.
ایشان بنابر تأکید و سنت آیت‌الله ‌نژاد، در همان اوان طلبگی و از سال سوم، تدریس به طلبه های تازه وارد را آغاز کرد. تحصیل ایشان در مدرسه آیت الله نژاد تا سال 1354 ادامه یافت تا آنکه در این سال، به توصیه برادر بزرگ خود، تصمیم گرفت برای ادامه تحصیلات به شهر مقدس قم برود.
در زمان ورود وی به قم، مدارس فیضیه و دارالشفاء با اجبار طاغوت فعالیت نداشتند و از این‌رو وارد مدرسه آیت‌الله بروجردی شد. ایشان علاوه بر تحصیل در مدرسه آیت‌الله بروجردی، مدتی هم تحت مدیریت آیت‌الله پسندیده، در مدرسه ای که به‌طور رسمی زیر نظر دفتر (ره) ـ که آن زمان مسئولیتش با اخوی ایشان بود ـ اداره می‌شد، درس خواند.
ایشان در این مرحله کتاب اصول الفقه را نزد آیت الله مروی، لمعتین را محضر آیت‌الله فاضل هرندی، رسائل را نزد آیت‌الله تهرانی، مکاسب محرمه را خدمت آیت الله دوزدوزانی، مکاسب بیع را محضر آیت‌الله خزعلی، خیارات مکاسب را نزد آیت الله ستوده و آیت‌الله طاهری م‌آبادی و کفایه را خدمت آیت‌الله سید علی محقق داماد فرا گرفت.
اما اغتنام او از فضای علمی قم، تنها به فراگیری فقه و اصول محدود نماند و او در کنار دروس فقهی، شرح منظومه و فلسفه را نزد آیت‌الله احمد بهشتی و دوره شناخت را محضر آیت‌الله شهید مرتضی مطهری تلمذ کرد و درس نهج البلاغه را نزد آیت الله نوری همدانی گذراند.
او بنابر علاقه خود، در دوره های تفسیر قرآن هم شرکت کرد و به این منظور در جلسات تدریس آیت‌الله مشکینی حاضر بود و از علم آیت‌الله خزعلی استفاده برد.

حضور در محافل و سوابق مبارزاتی

زمان حضورشان در قم مصادف با سال‌های پایانی حاکمیت طاغوت بر کشور بود. در این دوره و خصوصاً از سال 56 که با هتاکی رو مه اطلاعات وقت به حضرت (ره)، موج جدیدی از اعتراض‌ها از قم آغاز و در سراسر کشور منتشر شد، ایشان در اجتماعات اعتراضی که مبدأ بیشتر آن‌ها در قم، مدرسه آیت الله بروجردی (مدرسه خان) و مقصد آن‌ها بیوت علمای عظام بود، شرکت می‌کرد، که از جمله مشهورترین این تظاهرات، 19 دی ماه سال 1356 در برابر منزل آیت الله العظمی نوری همدانی بود که با تیراندازی عوامل رژیم، به خون کشیده شد.
علاوه بر این ایشان در مدرسه خان (که در دوره بسته شدن فیضیه و دارالشفاء برای طلاب انقل مرکزیت داشت) در قالب هسته‌ای از طلاب انقل فعالیت می نمود.
حجت ال و المسلمین رئیسی در این دوران فعالیت‌های مبارزاتی خود را در ارتباط با علمای انقل که در زندان طاغوت بودند، پی گرفت و در این راستا به واسطه رفت و آمد به منزل آیات سید ناصر حسینی و شیخ هادی مروی، به مرور با بزرگانی چون شهید مطهری، بهشتی و مفتح، حکیمی و سایر بزرگان آشنا شد. ایشان در این دوران حضور پراکنده خود در تهران را با فعالیت انقل همراه می کرد و در هایی چون تحصن علماء و ون تهران، شرکت داشت.

پس از پیروزی انقلاب
پس از پیروزی انقلاب ی، مرحوم شهید بهشتی که از نگرش عمیق حکومتی و تشکیلاتی برخوردار بود، بر آن شد تا با هدف کادرسازی برای تأمین نیازهای مدیریتی نظام، یک دوره آموزشی برای حدود 70 نفر از طلاب قم که آن‌ها را برای به دوش کشیدن بار مسئولیت‌های مختلف در کشور مناسب تشخیص داده بود، برگزار و آن‌ها را برای پذیرش این مسئولیت‌ها آماده کند؛ حجت ال و المسلمین رئیسی یکی از این طلاب برگزیده بود.
در این دوره فشرده که عمدتاً در مدرسه عالی شهید مطهری برگزار می شد، شهید آیت الله بهشتی، حضرت آیت الله خامنه‌ای و سایرین از جمله مرحوم شهید حسن آیت، آیت الله اردبیلی و... به صورت هفتگی به تدریس می پرداختند.
در روزهای اول استقرار نظام ، همچون برخی مناطق مرزی در کشور، اخبار خوبی از شهر مسجد سلیمان که پایگاه گروه‌های چپ و مار یست بود به گوش نمی رسید. این‌گونه شد که حضرت (ره) برای ساماندهی اوضاع، آیت الله شیخ هادی مروی را به عنوان خود در این شهر منصوب فرمودند. به این ترتیب حجت ال و المسلمین رئیسی به دعوت آن مرحوم، برای کمک در کارِ فرهنگی و اداره شهر همراه با گروهی از طلاب به مسجدسلیمان رفت و کلید ارتباط ایشان با مجموعه دادسرای انقلاب هم از همان‌جا زده شد.
ایشان پس از بازگشت از مسجدسلیمان، مجموعه ایدئولوژیک پادگان آموزشی صفر- دو در شاهرود را تأسیس و برای مدت کوتاهی آن را اداره کرد.
ورود حجت ال و المسلمین رئیسی به عرصه مدیریت قضایی از سال 1359 و با حضور در جایگاه دادیاری شهرستان کرج آغاز شد. اما هنوز چند ماهی از این دوره نگذشته بود، که با حکم دادستان کل انقلاب، شهید آیت‌الله قدوسی، دادستان کرج شد.
اوضاع قضایی شهر کرج به علت مهاجرت عمومی به این شهرستان نزدیک به پایتخت و مسائل برآمده از محیط امنیتی- عمومی کشور در اوان شکل گیری نظام مقدس - از جمله آغاز جنگ تحمیلی در شهریور 1359 - پیچیده بود و اداره آن نیازمند جذب نیروهای فهیم انقل و هماهنگی با دیگر مسئولان بود که حجت ال و المسلمین رئیسی در طول این دوره بیش از 2 سال (سال‌های 59 و 60) به آن اهتمام ورزید.
موفقیت ایشان در ساماندهی وضعیت پیچیده این شهر موجب شد تا در سال 1361 ، همزمان با دادستانی کرج، مسئولیت دادستانی شهر همدان نیز به ایشان محول شود. به این ترتیب ایشان ناگزیر بود تا برای رسیدگی به امور هر 2 حوزه، ایام هفته خود را به دو بخش تقسیم و پیوسته میان این دو شهر تردد کند.
حضور همزمان ایشان در این دو مسئولیت، سه تا چهار ماه ادامه داشت، تا آنکه به عنوان دادستان استان همدان معرفی شد و از 1361 تا 1363، به مدت 3 سال در این سمت خدمت نمود.
سال 1364 ، سال آغاز مدیریت قضایی ایشان در پایتخت بود و به این ترتیب عهده دار سمت جانشینی دادستان انقلاب تهران شد.
با گذشت 3 سال از این تاریخ و در سال 1367، مورد توجه ویژه حضرت (ره) قرار گرفت و احکام ویژه (1 و 2 و 3) و مستقیمی برای رسیدگی به مشکلات قضایی در برخی استان‌ها از جمله لرستان، کرمانشاه و سمنان را مستقل از ساختار قوه قضائیه، از بنیانگذار انقلاب ی دریافت کرد. بعد از آن هم حضرت (ره) چندین پرونده مهم را برای تصمیم قضایی به ایشان و جناب آقای نیری محول فرمودند.
بعد از رحلت حضرت (ره) و آغاز زعامت حضرت آیت الله ، حجت‌ال والمسلمین رئیسی با حکم آیت الله یزدی؛ رئیس وقت قوه قضائیه، به سمت دادستان تهران منصوب شد و از سال 1368 تا 1373 به مدت پنج سال این مسئولیت را برعهده داشت. پس از آن و از سال 1373 به ریاست سازمان بازرسی کل کشور منصوب شد و این سمت را تا سال 1383 عهده‌دار بود.
حجت ال و المسلمین رئیسی از سال 1383 تا سال 1393، به مدت 10 سال معاون اول قوه قضائیه و از سال 1393 تا سال 1395 نیز دادستان کل کشور بودند.
همچنین ایشان از سال 1391 تا کنون با حکم ی به عنوان دادستان کل ویژه ت نیز منصوب شدند.

درس و بحث همگام با پذیرش مسئولیت‌های مختلف در نظام
حجت ال و المسلمین رئیسی درباره انگیزه خود برای جدا نشدن از کانون درس و بحث حوزوی می گوید: "اگرچه اشتغال به فعالیت‌های انقل و مناصب قضایی و فرهنگی در طول دوره مبارزات انقل و پس از پیروزی انقلاب ی ، برای ما که تابع و مقلّد حضرت (ره) بودیم، یک واجب کفایی محسوب می شد و گریزی از تقیّد به آن نبود، اما واقعیت آن است که برای یک طلبه، حلاوت قرار گرفتن در بحبوحه درس و بحث حوزوی و فقهی، با هیچ اشتغالی قابل معاوضه نیست."
بر این اساس ایشان درسال اول پذیرش مسئولیت دادستان انقلاب ی در کرج، با سه نفر از دوستان طلبه خود، حضور در یک دوره فقهی در محضر آیت‌الله مدرسی را آغاز کرد و برای آنکه به اشتغالات اداری او ضربه‌ای وارد نشود، زمان آن را در هماهنگی با ، اولین ساعات صبحگاهی تنظیم نمود.
این رویه را خصوصاً پس بازگشت از همدان به تهران ادامه داد و علاوه بر صبحگاهان، برخی روزهای تعطیل خود را هم به دنبال دروس حوزوی اختصاص ‌داد. او در این دوره، خارج اصول را نزد مرحوم آیت‌الله سید محمدحسن مرعشی و آیت‌الله هاشمی شاهرودی و خارج فقه را محضر مرحوم آیت‌الله آقا مجتبی تهرانی تلمذ کرد. از سال 1370 هم که معظم انقلاب ی؛ حضرت آیت الله جلسات درس خارج فقه خود را دایر نمودند، به مدت چهارده سال در درس معظم له هم حضور یافت و دروس جهاد، قصاص و مکاسب محرمه را در محضر ایشان تلمذ نمود.
حجت ال و المسلمین رئیسی علاوه بر این، بنا به توصیه مکرر آیت الله مهدوی کنی و آیت الله آقا مجتبی تهرانی مبنی بر حفظ ارتباط درسی خود با طلاب، از سال‌ها پیش تا کنون به عنوان مدرس در مدرسه علمیه مروی به تدریس سطوح عالی و کفایتین مشغول بوده و اکنون نیز قواعد فقه تدریس می کند.
ایشان در این مدت، تدریس تمام سطح از مقدمات تا رسائل و مکاسب و پایان کفایتین را در مدارس علمیه تهران از جمله مدارس مجد، المومنین(ع)، حسین(ع) و مروی تدریس کرده است.
حجت‌ال والمسلمین رئیسی همچنین پس از اتمام تحصیلات در دوره کارشناسی ارشد با تشویق بعضی از اساتید خود، از جمله مرحوم آیت‌الله مرعشی در کنکور ای مدرسه عالی شهید مطهری شرکت کرد و پس از قبولی در آزمون کتبی و شفاهی، دوره ای فقه و اصول را در این مرکز علمی گذراند و با دفاع از پایان‌نامه خود با عنوان «تعارض اصل و ظاهر در فقه و حقوق» موفق به ب مدرک ی در رشته فقه و حقوق خصوصی شد. ایشان علاوه بر این رساله‌ای هم با عنوان ارث بلاوارث برای دریافت مدرک سطح 4 به عنوان بالاترین مدرک حوزه علمیه قم، ارائه کرد که موفقیت در ارائه آن منجر به اخذ بالاترین مدرک حوزوی شد.
ایشان در حوزه ی هم در مقاطع کارشناسی ارشد و ی صادق(ع) و شهید مطهری به تدریس دروس تخصصی فقه قضا و فقه اقتصاد پرداخته است.

عضویت در شورای مرکزی ت مبارز

در نیمه دوم سال 1376 پیشنهاد اعضای مؤثر جامعه ت مبارز از جمله آیت‌الله مهدوی کنی و آیت الله یزدی برای حضور و عضویت در شورای مرکزی جامعه ت مبارز را پذیرفت و با رأی اعضا در یکی از جلسات جامعه، رسماً به عضویت شورای مرکزی جامعه ت در آمد.

حضور و عملکرد در مجلس خبرگان
ایشان در سال 1385 ، از طرف جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و جامعه ت مبارز و به توصیه نخبگان استان اسان جنوبی برای عضویت در چهارمین دوره مجلس خبرگان ی، خود را در معرض انتخاب مردم شریف آن استان قرار داد و با نظر مثبت بیش از 80 درصد مردم این استان وارد مجلس خبرگان شد. 2 سال پس از حضور در این مجلس، با رأی خبرگان ملت به عنوان عضو هیئت رئیسه انتخاب و عضویت ایشان در این جایگاه تا اتمام دور چهارم، با رأی نمایندگان محترم مجلس خبرگان تمدید شد.
در هیئت رئیسه مجلس، مسئولیت بخش اجرایی دبیرخانه را بر عهده گرفت و علاوه بر آن مسئولیت دفتر تهران که مسئول ارتباط خبرگان با نهادها و سازمان‌های مختلف است به ایشان محول شد. عضویت در کمیسیون آیین‌نامه مجلس خبرگان و عضو منتخب کمیته تنظیم بیانیه پایانی تمامی اجلاسیه ها در دوره چهارم، از سایر مسئولیت‌های ایشان در این دوره بود.
ایشان در طول دوره چهارم مجلس خبرگان ی، عضو و دبیر کمیسیون تحقیق نیز بود.

سوابق علمی
- سطح چهار فقه و اصول از حوزه علمیه قم
- فوق لیسانس حقوق بین الملل خصوصی
- ای فقه و مبانی حقوق با گرایش حقوق خصوصی از شهید مطهری
- تدریس متون فقهی سطح عالی و قواعد فقه قضاء و فقه اقتصاد در حوزه‌های علمیه تهران و ‌ها

تالیفات و آثار
الف- کتب در دست انتشار
- تألیف کتاب در خصوص ارث بلاوارث در فقه و حقوق
- تألیف کتاب در خصوص تعارض اصل و ظاهر در فقه و حقوق
- کتاب تقریرات درس قواعد فقه (بخش قضایی)
- کتاب تقریرات درس قواعد فقه (بخش اقتصادی)
- کتاب تقریرات درس قواعد فقه (بخش عبادی)
- تألیف کتاب سیر تحول در نظارت و بازرسی
ب- مقالات و سخنرانی علمی ارائه شده
- تعدد اسباب مسئولیت
- بیع فاسد و اقسام آن
- مفهوم رهن
- مدیریت کارآمد
- نظارت اثر بخش
- تاثیر متقابل تصمیمات قضایی و اقتصادی
- جایگاه نظارت و یازرسی در
-عد و تاثیر آن بر سبک زندگی

سوابق مدیریتی و

- انجام یت‌های ویژه قضایی در مناطق مختلف کشور با حکم (ره)
- عضویت در هیئت امنای ستاد اجرایی فرمان (ره) - موضوع اموال در اختیار ولی فقیه - به مدت 10 سال از سوی ی
- معاون اول قوه قضاییه به مدت 10 سال
- ریاست سازمان بازرسی کل کشور به مدت 10 سال
- دادستان انقلاب ی تهران
- اولین دبیر ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر کشور
- دادستان انقلاب ی استان همدان
- عضو هیئت عالی گزینش کشور
- مشارکت در تاسیس دفاتر حزب در جنوب اسان به دستور آیت الله شهید بهشتی
- موسس حوزه علمیه فاطمه ا هرا(س) خواهران در تهران (کوی نصر)

مسئولیت‌های کنونی
- تولیت آستان قدس رضوی
-عضویت در شورای عالی حوزه علمیه اسان با حکم ی
ـ دادستان کل ویژه ت با حکم ی
- عضویت در هیات رئیسه مجلس خبرگان ی
- عضو شورای مرکزی جامعه ت مبارز تهران
- مردم شریف استان اسان جنوبی در مجلس خبرگان ی

منبع:
 پایگاه اطلاع رسانی حجت ال والمسلمین سید ابراهیم رئیسی
 


http://news.aqr.ir/portal/home/?news/38388/62900/854228/%20%d8%b2%d9%86%d8%af%da%af%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87%20%d8%ad%d8%ac%d8%aa%e2%80%8c%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%20%d9%88%20%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b3%d9%84%d9%85%db%8c%d9%86%20%d8%b3%db%8c%d8%af%d8%a7%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d9%87%db%8c%d9%85%20%d8%b1%d8%a6%db%8c%d8%b3%db%8c


علامه شهید، آیت الله سید محمد باقر صدر، یکی از بزرگترین شمندان مسلمان _ و به تعبیر : «مغز متفکر ی» _ در تاریخ ی به ویژه در قرن چهاردهم هجری است.

سید محمد باقر صدر در تاریخ 25 ذیقعده 1353 در شهر مقدس کاظمین دیده به جهان گشود. و دومین فرزند خانواده بود. پدرانش همه از عالمان دین بودند. پدرش سید حیدر در جوانی فوت کرد، پدر بزرگش آیت الله العظمی سید اسماعیل صدر که یکی از مراجع بزرگ تقلید شیعه در نیمه اول قرن چهارده ی بود در سال 1338 ق. وفات کرد. و دیگر اجدادش که شاخه هایی سرسبز و پربار از شجره پربرکت «خاندان صدر» و از تبار غیرتمند و پاک کاظم (ع) بوده اند و در سرزمین ایران، لبنان وعراق از پاسداران فرهنگ و شه و دانش و دین بشمار می رفته اند.

خواهرش «آمنه بنت الهدی صدر» یکی از ن دانشمند، شاعر، نویسنده و معلم فقه و اخلاق بود که در مسیر جهاد و مبارزه، با بردارش سید محمد باقر همگام شد و سرانجام سرنوشت هر دو به شهادت وسعادت ابدی ختم گشت.

سید محمد باقر، از پنج سالگی به مدرسه رفت و تا یازده سالگی دوره ابت را به اتمام رساند. در این دوران، نبوغ شگفت انگیز و استعداد سرشار خدادادی او درخشید و تعجب آموزگاران خود رابرانگیخت، بطوری که اولیای مدرسه تصمیم گرفتند او را به مدرسه ک ن تیزهوش و نابغه بگذارند تا به هزینه ت درس بخواند و پس از طی مراحل لازم و قانونی، به های اروپا یا اعزام کنند و در رشته های علوم جدید تحصیل کند و به کشور خود بازگردد.

او به تحصیل علوم دینی و پرداختن به رشته کار پدرانش گرایش داشت و از طرفی مادر و برادر بزرگش رضایت ندادند که او به پول ت وابسته به غرب و دست اندرکاران خود باخته آموزش و پرورش آن روز عراق، درس بخواند......

بالا ه با راهنمایی دو فقیه و دانشمندش آیت الله «شیخ محمد رضا آل یاسین» و آیت الله «شیخ مرتضی آل یاسین» به فراگیری دروس حوزوی و علوم دینی پرداخت.

تحصیلات علوم دینی را با کتاب «معالم الاصول» نزد برادرش سید اسماعیل آغاز کرد و دیگر کتابهای دوره سطح حوزه را با شور و شوق و تلاش بسیار در مدتی کوتاه خواند و تمام کرد. او علاوه بر تحصیل، دروس ابت را نیز به خواهرش بنت الهدی می آموخت و بنت الهدی بی آنکه به مدارس نامناسب دخترانه آن روز عراق پای بگذارد، نزد برادرش سید محمد باقر قرآن، ادبیات، تاریخ، حدیث فقه، اصول و ...... را آموخت.

شهید سید محمد باقر صدر,شهید صدر,صدام,حزب بعث,شهید,شهید صدر,شهید محمد باقر صدر, پوستر,نقاشی از چهره,ع چهره,تصویرسازی,عباس گودرزی

در نجف اشرف، شهر ت و فقاهت:

در سال 1365 ق. که دوازده ساله بود همراه برادرش سید اسماعیل به نجف اشرف رفت تا در محضر اساتید بزرگ حوزه علمیه شهر ت، به تحصیلات عالی بپردازد. او دوره عالی فقه و اصول را در نزد مرحوم آیت الله العظمی سید ابوالقاسم خویی و مرحوم آیت الله شیخ محمد رضا آل یاسین گذراند. فلسفه ی (اسفار ملاصدرا) را از مرحوم «شیخ صدرا بادکوبه ای» آموخت. و در کنار آن، طی سالها، فلسفه غرب و نظرات فلاسفه غیر مسلمان را به دقت مورد تحقیق و نقد قرار داد. کتاب«فَلسفَتُنا» (فلسفهما) گویای ابعاد گسترده شه های فلسفی سید محمد باقر صدر است.

در دیگر رشته های علوم مثل حدیث، رجال، درایه، کلام و تفسیر نیز سالها به تحصیل و تحقیق و مطالعه گذراند و به کمال رسید.

سید محمد باقر در طول هفده _ هیجده سال تحصیل (از آغاز تا پایان) علاوه بر استفاده از هوش و استعداد و نبوغ فوق العاده اش، روزانه حدود شانزده ساعت به تحصیل و مطالعه و مباحثه و تحقیق می پرداخت و خودش نیز همیشه می گفته است که من به اندازه چند طلبه درسخوان، تلاش می کنم. در سایه این پشتکار بود که بر همه مشکلات فایق آمد و در ب دانش و فضیلت به مقامی عالی دست یافت.

تعلیم و تربیت:

سید محمد باقر از بیست سالگی با تدریس کتاب «کفایه الاصول»، تعلیم و تربیت طلاب جوان را آغاز کرد. از بیست و پنج سالگی به تدریس خارج اصول و از بیست و هشت سالگی به تدریس دوره خارج فقه براساس کتاب «العروه الوثقی» پرداخت. بعدها فلسفه و تفسیر قرآن نیز تدریس می کرد. او در طول نزدیک به سی سال تدریس و تعلیم، شاگردانی جوان، محقق، پرشور، متقی، متفکر، آگاه، مجاهد و سیاستمدار تربیت کرد که هر یک از آنها بعدها پرچمدار نشر علم و فرهنگ و آیین جهاد در راه خدا شدند و بعد از شان، راه علمی، فکری و _ اجتماعی او را ادامه دادند.


حمایت از :

سید محمد باقر صدر، نهضت در ایران را روزنه امیدی برای نجات امت ی می دانست. بنابراین از آغاز نهضت ی در سال 1342 ش آن را تحت نظر داشت و از و حرکتش حمایت می کرد.

در تاریخ 9 جمادی الثانی 1385، حضرت از تبعیدگاه ترکیه به نجف اشرف منتقل شد. ورود به حوزه علمیه نجف، جنب و جوشی در آن ایجاد کرد. علما و ون نجف درباره استقبال از ، نظرات مختلفی داشتند. آیت الله صدر با اشتیاق تمام به همراه عده ای از علمای دیگر، در مراسم استقبال و پیشواز از شرکت، و شاگردان و همفکرانش را نیز به آن دعوت کرد... در تمام چهارده سال اقامت در نجف، سید محمد باقر با ایشان ارتباط داشت و به عشق می ورزید،

عشقی که تا آ عمر در بین او و بود.

دوران مرجعیت:

دوران مرجعیت آیت الله سید محمد باقر صدر، پس از وفات آیت الله حکیم (1390 ق) آغاز شد و بسیاری از مردم عراق از او تقلید د. در سال 1392 ق. رژیم بعث عراق، بیش از پیش از تحرکهای ضد استبدادی حزب دعوت ی و دیگر گروههای مبارز و مسلمان به وحشت افتاد. بنابراین با یورش به خانه های مبارزان و مجاهدان، عده زیادی را دستگیر و زندانی د. آیت الله صدر نیز با اینکه بیمار بود و در بیمارستان نجف بستری شده بود، تحت نظر مأموران سازمان امنیت رژیم بعث قرار گرفت. تا اینکه با اعتراض مردم و علما، سازمان امنیت دست از او برداشت.

از حوادث مهم دیگر در دوران مرجعیت آیت الله صدر، حرکت اربعین سال 1397 بود. مردم نجف از قدیم هر سال در روز اربعین حسینی، مویه کنان و عزادار، با پای پیاده از نجف تا کربلا می کنند. در آن سال، آیت الله صدر هر چه در توان داشت به هیئتهای عزادار مساعدت کرد تا مراسم شورانگیز اربعین را هر چه با شکوهتر برگزار نمایند. آن روز دهها هزار نفر در قالب عزاداران حسینی، اعتراض خود را علیه سلطه ضد انسانی رژیم بعث عراق، اعلام د.

به دنبال آن قیام تاریخی، آیت الله صدر، را دستگیر و به سازمان امنیت بغداد منتقل د، در آنجا پس ازبازجویی، هشت ساعت تحت شکنجه جسمی و روحی قرار دادند. آثار آن شکنجه ها، تا آ عمر در بدنش هویدا بود و بسختی می توانست از پله ها بالا برود.

تحریم پیوستن به حزب بعث:

یکی از برنامه های خطرناک رژیم بعثی عراق، «بعثی نظام آموزش و پرورش» بود. به همه دست اندرکاران امور تعلیم و تربیت از مدارس گرفته تا ها تکلیف د که به حزب بعث عراق بپیوندند و برنامه های ضد ی آن را در تمام سطوح آموزش کشور اجرا کنند..... در این هنگام، آیت الله صدر در مقام مرجعیت و یگانه پرچمدار مبارزه با حزب کافر بعث، با صدور فتوایی، پیوستن به حزب و هر گونه همکاری با آن را تحریم کرد. این فتوا، تکلیف مردم را روشن ساخت و مردم از پیوستن به حزب و عضویت در آن پرهیز د.

در آستانه پیروزی انقلاب ی:

آیت الله صدر، از حامیان صادق و انقلاب ی بود، در پاریس بود که سید محمد باقر صدر، طی نامه ای پشتیبانی خود را از ایشان و ملت انقل ایران اعلام، و از مقام ی انقلاب، تجلیل کرد. همین فعالیتهای او بود که ملت مسلمان عراق را به سوی حمایت از مردم ایران سوق می داد. در شب 22 بهمن 1357 که شب پیروزی شکوهمند مردم مسلمان و انقل ایران به ی (ره) بر طاغوت یی بود. آیت الله صدر در مسجد جواهری نجف اشرف به منبر رفت و برای مردم مسلمان عراق از انقلاب ی ایران و نقش در احیای شه های دینی و اصلاح امت ، سخن گفت و تکلیف مردم عراق را در برابر حکومت ضد دینی بعثی، معین کرد: قیام!.....

قیام.......

فردای آن شب، مردم عراق به دعوت خود، برای حمایت از انقلاب ی ایران و ی ، در بسیاری از ای عراق د.

از دیگر کارهای آیت الله صدر، در جهت حمایت از انقلاب ی ایران، تألیف سلسله کتابهای «ال یقود الحیاه» در شش جلد بود که شامل بحثهایی نظیر: قانون اساسی ایران، منابع قدرت ت ی، اقتصاد جامعه ی و ...... می شود.

با قرآن در صحنه:

از کارهای شگفت انگیز آیت الله صدر برای بیداری مردم عراق و آماده آنها برای قیام و برگزاری تفسیر موضوعی قرآن بود. آن هم بعد از تعطیل درس خارج فقه!

در حوزه علمیه نجف کمتر دیده شده بود که یک مرجع تقلید تفسیر قرآن بگوید آن هم به جای درس خارج فقه، که این بیشتر مایه تعجب دیگران می شد. به طوری که برخی از شاگردان او، در این باره از وی سوال د او جواب داد:

«برای من تدریس و تألیف و تحقیق، صورت حرفه و هدف در زندگی ندارد، بلکه ادای وظیفه شرعی به هر نحو ممکن برای من از همه چیز مهم تر است. امروز در این برهه از تاریخ و مسلمین، که انقلاب ی ایران به ی پیروز شده و پوزه قدرتهای ی شرق و غرب را به خاک مالیده و امت را در سرتاسر دنیا بیدار کرده است، من وظیفه خود می دانم که با تفسیر قرآن، افکار مردم مسلمان عراق را آگاه و آرمانهای انقل را مطرح نمایم و با بیان مفاهیم شورآفرین، حماسی و اجتماعی قرآن کریم، دلها را برای پیوستن به انقلاب ی ایران آماده کنم...... از طرفی، درس خارج فقه و اصول، بیش از حد لازم در حوزه گفته می شود، اما جای تفسیر قرآن سخت خالی است!»

درس تفسیر قرآن جنب و جوشی در میان توده مردم به وجود آورده بود. حکومت صدام از این پدیده خجسته ی، به وحشت افتاد و برای جلوگیری از هر گونه تحرک، در یک حمله همه جانبه همه نمایندگان آیت الله صدر را در تمام ای کشور دستگیر و زندانی کرد. شهید صدر روز 16 رجب 1399 را روز اعتراض و اظهار انزجار از اعمال ظالمانه رژیم اعلام کرد. مردم به اطاعت و مرجع تقلید خود برخاستند، دست از کارهای خود کشیدند، بازارها را تعطیل د و برای بیعت با شان به خانه او شتافتند..... همان شب آیت الله صدر دستگیر و روانه بغداد شد. در سازمان امنیت بغداد، از او خواستند که دست از پشتیبانی انقلاب ی بردارد و مردم عراق را تحریک نکند. اما شجاعانه جواب داد.

«من یک مسلمانم و در برابر سرنوشت همه مسلمانان جهان _ و نه تنها عراق و ایران _ مسئولم باید به وظیفه شرعی خود عمل کنم و وظیفه شرعی منحصر به ایران و عراق نیست. حمایت از انقلاب ی ایران و ی آن هم، یک وظیفه شرعی است!»

همان روز بنت الهدی، به ایراد یک سخنرانی در حرم علی (ع) پرداخت و از مردم خواست که به خیابانها بریزند و در مقابل دستگیری آیت الله صدر، به رژیم بعثی اعتراض کنند. همینگونه نیز شد و رژیم برای ایجاد آرامش و جلوگیری از گسترش اعتراض مردم، مجبور شد که آیت الله صدر را آزاد کند.

شهادت:

روز 18 رجب 1399، خانه آیت الله صدر و کوچه های اطراف آن از اول صبح تا پاسی از شب، مملو از جمعیتی بود که دیروز برای شان دست به تظاهرات اعتراض آمیز زده بودند و امروز آمده بودند تا بار دیگر با او بیعت کنند.

رژیم صدام از تجدید پیمان امت مسلمان عراق با مرجع و شان، سخت به وحشت افتاد و برای قطع رابطه مردم با آیت الله صدر، نیروی امنیتی را در سر کوچه آیت الله صدر و کوچه های اطراف، مستقر د. بدین گونه محاصره خانه آیت الله صدر آغاز شد.

در مدت نه ماه محاصره، رژیم با فرستادن مأموران و مزدوران خود به نزد آیت الله صدر، سعی کرد او را از راهی که در پیش گرفته، منصرف کند، ولی آیت الله صدر ثابت و استوار ایستاد و همچنان از انقلاب ی ایران و و مردم انقل ایران حمایت کرد و هرگز به خواسته های رژیم صدام، گردن ننهاد. تا اینکه در بعد از ظهر گرم و سوزان روز شنبه 19 جمادی الاول 1400 (16 فروردین 1359)، « ابو سعید» رئیس سازمان امنیت نجف، با عده ای از مزدوران امنیتی، آیت الله صدر را دستگیر و بهسرعت از نجف به بغداد منتقل کرد. آیت الله صدر این بار می دانست که دیگر بر نخواهد گشت، چون وقتی ابوسعید جنایتکار گفت: «آماده باشید به بغداد برویم!» به آرامی گفت:

_ «من خیلی وقت است که آماده شهادتم!»

فردای آن روز، حکومت بغداد، اقدام به دستگیری بنت الهدی کرد چون بیم داشت مبادا بنت الهدی بار دیگر مردم را به اعتراض و تظاهرات دعوت کند و رژیم را رسوا نماید!

برزان ابراهیم، برادر ناتنی صدام و رئیس سازمان امنیت کشور، در زندان از آیت الله صدر خواست که فقط چند کلمه بر ضد و انقلاب ی بنویسد، تا آزاد شود، و گرنه کشته خواهد شد! آیت الله صدر این خواسته را رد کرد و گفت:

«من آماده شهادتم، هرگز خواسته های غیر انسانی و ضد دینی شما را قبول نخواهم کرد و راه من همان است که انتخاب !....»

وقتی که مزدوران بعثی، از منصرف آیت الله صدر و خواهرش مأیوس شدند، آن دو علوی پاک نژاد مظلوم را در روز 23 جمادی الاول 1400 (19 فروردین 1359) زیر شکنجه به شهادت رساندند. جنازه آن دو شهید در جوار مرقد علی (ع)، در آرامگاه خانوادگی «شرف الدین» به خاک س شد.

، در پیامی که به مناسبت شهادت مظلومانه آن دو شهید داد، سوگمندانه نوشت:

«...... مرحوم آیت الله شهید سید محمد باقر صدر و همشیره مکرمه مظلومه او که معلمین دانش و اخلاق و مفا علم و ادب بود، به دست رژیم منحط بعث عراق با وضع دل اشی به درجه رفیعه شهادت رسیده اند. شهادت ارثی است که امثال این شخصیتهای عزیز از موالیان خود برده اند.....»

آثار:

آثار قلمی متفکر بزرگ، شهید سید محمد باقر صدر، همه علمی، تحقیقی، ابتکاری، کم نظیر و مورد استفاده و مراجعه شمندان و اهل علم و مصداق روشن «باقیات صالحات» است.

در اینجا به معرفی فهرست گونه این آثار درخشان می پردازیم:

1- غایة الفکر فی علم الاصول

2- فلسفتنا – فلسفه ی ما (به فارسی ترجمه شده است.)

3- اقتصادنا – اقتصاد ما (به فارسی ترجمه شده است.)

4- ماذا تعرف عن الاقتصاد ال ی

5- الانسان المعاصر و المشکله الاجتماعیه (به فارسی ترجمه شده است.)

6- البنک الاّربوی فی ال .

7- الاسس المنطقیه الاستقراء (به فارسی و انگلیسی ترجمه شده است.)

8- بحوث فی شرح العروة الوثقی (در چهار بخش)

9- الفتاوی الواضحه (رساله عملیه ی آیت الله )

10- منهاج الصالحین – و علیقه علیه

11- دروس فی علم الاصول

12- مباحث الدلیل اللفظی

13- تعارض الادلة الشرعیه

14- بحث حول الولایه (به فارسی و انگلیسی ترجمه شده است.)

15- بحث حول المهدی (با عنوان حماسه ای از نور به فارسی ترجمه شده است.)

16- المرسل و الرسول و الرسالة.

17- احکام الحج

18- نظرة عامه فی العبادات (به فارسی ترجمه شده است.)

19- لمحة فقیه عن دستور ال یه (به فارسی ترجمه شده است.)

20- الصورة الکاملة الاقتصاد فی المجتمع ال ی

21- الخطوط فصیلیه عن الاقتصاد المجتمع ال ی

22- خلافة الانسان و شهادة الانبیاء.

23- منابع القدرة فی ال ة ال یه

24- البنک فی المجتمع ال ی

یادی از مظلومه شهیه «آمنه صدر» (بنت الهدی)

شهیده بنت الهدی صدر در سال 1357 هجری قمری دیده به جهان گشود و پس از 6 ماه، پدر بزرگوارش را از دست داد. وی در یازده سالگی به همراه دو برادرش بزرگوارش آقا سید اسمعیل و آقا سید محمدباقر جهت ب علم به نجف اشرف هجرت کرد و تحصیلات خود را در زمینه ی فقه، علم حدیث، اخلاق، تفسیر و سیره نزد برادرش دنبال کرد و جهت احیاء فرهنگ غنی ی به تربیت دختران و ن مسلمان پرداخت و مدارسی به نام ا هرا را در ای بغداد و کاظمین تحت نظر گرفت و با تأسیس یک مرکز فرهنگی در شهر کاظمین و برگزاری جلسات فکری و مذهبی تهیه مقالات و ایراد سخنرانی های مختلف در زمینه های گوناگون ی به ارشاد پرداخت. از این شهیده، آثاری از جمله کتب زیر به یادگار باقی مانده است:

1- المباحث عن الحقیقة 2- صراع 3- لقاء فی المستشفی 4- امرأتان و رجل 5- مذاکرات الحج 6- لیتنی کنت اعلم 7- نساء العقیده 8- کلمه و دعوه


مردم آذربایجان شرقی در مجلس خبرگان ی :

ارزش همه مسؤولیت ها به خدمتگزاری است نه ژست آن

عد شرط مشروعیت حکومت ی و واجب شرطی است

عامل مؤثر در جلب مردم به دین در حکومت دینی، عمل حاکمان است

حضرت علی (ع) براساس ظن و گمان اقدام به دستگیری و شکنجه افراد نمی کرد

سیمای را با ناآگاهی زشت جلوه ندهیم

علی (ع) رمز پایدار حکومت را حفظ حقوق مردم می دانست

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

مردم آذربایجان شرقی در مجلس خبرگان ی گفت: دین زیبایی ها و نیکی هاست و نباید با ناآگاهی و ندانم کاری ها سیمای آن را زشت جلوه دهیم.

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی که به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی سخن می گفت با تبریک عید غدیر خم، ضمن قرائت آیاتی از قران کریم درباره دین رحمت که همان دین است و و کتاب رحمت افزود: انقلاب ی برای مفهوم اخلاق به پیروزی رسید.

وی با بیان اینکه رحمت، محبت و اخلاق از هم جدا نیست ضمن بیان روایتی ادامه داد: محبت روح خداست در پیکر جامعه، انسان ها چون بنده خدا هستند باید به یکدیگر مهر بورزند.

فقیه و مفسر قرآن با بیان اینکه مسلمانان و در راس آن علما وظیفه دارند قرآن را به عنوان کتاب رحمت و را به عنوان رحمت و را به عنوان به جهانیان معرفی کنند، ادامه داد: اصل اولیه محبت و مهرورزی و رحمت است ، مهرورزی در هیچ جای دنیا به اندازه جهان مطرح نیست.

وی با بیان اینکه عد شرط مشروعیت حکومت ی است ادامه داد: عد واجب شرطی است مانند وضو در که اگر وضو نباشد تحقق پیدا نمی کند و اگر عد رعایت نشود حکومت ی تحقق پیدا نمی کند و تبدیل می شود به یک حکومت عادی و معمولی .

عضو هیات علمی واحدعلوم و تحقیقات تهران دربخش دیگری از سخنان خود با اشاره به حقایق تحریف شده تصریح کرد: یکی از تحریف های عملی قرآنی این است که با استناد به قرآن در جامعه عمل ناروا و مطابق با تفسیر به رأی صورت گیرد.

عضو مجلس خبرگان ی با بیان اینکه همه کارها باید برای خدا باشد،از خدا شروع شود و به خدا ختم شود افزود: آن چیزی که می تواند کارها و اعمال ما را از آفات مصون بدارد فقط و فقط اخلاص است، در صورت نبود اخلاص کار ما هم خطر دارد، در این صورت اگر این کار برای ما ممکن است نفعی نیز داشته باشد ولی ضرر این کار برای ما بیشتر است.

وی با بیان اینکه اخلاص یک مساله کاربردی است، ادامه داد: خیلی از کارهای ما از افراط ها، تفریط ها و بد برخورد نشات می گیرد، اختلافات با داشتن اخلاص مصون می ماند.

این صاحبنظر مسائل ی با بیان اینکه ارزش همه مسؤولیت ها به خدمتگزاری است نه کوچکی یا بزرگی عنوان و ژست آن ادامه داد: عامل مؤثر در جلب مردم به دین در حکومت دینی، عمل حاکمان است .

آیت الله هاشم زاده هریسی با اظهار این مطلب که علی (ع) قادر به قلع و قمع دشمنان بود و در این صورت حکومت او استمرار می یافت گفت: اما اگر آن حکومت اینگونه باقی می ماند، نمی توانستیم نام حکومت علی را بر آن بنهیم .

وی با ذکر نام کت از جرج جرداق نویسنده ی به نام «علی صدای عد » به شاخصه عد حکومت ایشان اشاره کرد و افزود: ایشان مظلومیت را می پذیرفت تا عد مخدوش نگردد، به واقع در حکومت ایشان هدف وسیله را توجیه نمی کرد. حضرت علی (ع) برای پایداری حکومت خود براساس ظن و گمان اقدام به دستگیری و شکنجه نمی د.

عضو مجلس خبرگان ی، در زمینه حساسیت علی (ع) در رابطه با حفظ حقوق مردم از سوی والیان، اظهار داشت: ایشان می فرمودند اگر مردم نسبت به شما بدبین شدند، با آنان سخن بگویید و سوء ظن ها را برطرف کنید. علی (ع) رمز پایدار حکومت را حفظ حقوق مردم می دانست .

وی همچنین خاطرنشان کرد: شه علی (ع) چنین بود که اگر حاکمی حقوق مردم را رعایت نکند، پایه های آن حکومت متز ل است و رمز گرامی دانستن دین در جامعه در نزد عامه ، عملکرد مثبت حکومت و در نتیجه رضایتمندی مردم است .

عضو مجلس خبرگان ی با بیان اینکه علی (ع) عزت و ذلت دین در نزد مردم را مرهون رعایت حقوق آنان می دانست ادامه داد: حاکمان دینی باید به گونه ای عمل کنند که مردم به دین عشق بورزند و این امر با گفتار و تبلیغ ، به تنهایی حاصل نمی شود و اگر عملکرد حکومت در جهت فرار مردم از دین باشد ، تبلیغات مؤثر نخواهد بود.

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی

آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی به مناسبت عیدغدیرخم در جمع کارکنان واحد رودهن آزاد ی


در تهران در خانواده ای مذهبی دیده به جهان گشودم. پدرم به رغم آنکه وت نداشت، به جهت برخورداری از تحصیلات حوزوی، در کنار اشتغال به کار و زندگی روزمره، به تبلیغ دین نیز می پرداخت و همو نخستین و بهترین آموزگارم بود که از ابتدای کودکی پیش از رفتن به دبستان به طور جدی به تعلیم و تربیت ام اهتمام نمود و با آن که هماره به شدت منتقد انحصار معرفت و تبلیغ دین در صنف و لباس خاصی بود، مرا به ورود در سلک رسمی عالمان دین تشویق می کرد.
خاندان ما از سلسله سادات حسینی فراهان (اراک) هستند که از رهگذر صدارت میرزا عیسی قائم مقام فراهانی و فرزندش میرزا ابوالقاسم قائم مقام در دیار تهران که قاعدتاً آن زمان طهران بوده است ماندگار و مقیم شدند و به همین اعتبار تهرانی فراهانی الاصل هستیم! پدرم نبیره «قائم مقام» است و بر اساس شجره نامه موجود با سی و هفت واسطه به سجاد (ع) می رسد.
سادات قائم مقامی، از سادات صحیح النسب اند که مزار جّد اعلایشان سلطان میر احمد در منطقه هزاوه، قرار دارد و او نخستین ی است که از جزیره العرب به ایران آمده و گویا خاتَم مبارک حضرت زین العابدین (ع) که هم اکنون در میان این خانواده قرار دارد میراث ماندگار هموست. علاوه بر اشتهار تاریخی، آیت الله العظمی مرعشی نیز بر این استناد تصریح نمودند. سادات قائم مقامی به اقتضای ای ضرورتها علاوه بر اراک و تهران، در تبریز، مشهد و نجف اشرف نیز اقامت داشته اند. گویا سابقه اقامت آنان در تبریز به پیش از مهاجرتشان به تهران، به زمان نظامی قائم مقام برمی گردد و مشهد نیز از آن روی برگزیده شد که میرزا موسی، فرزند میرزا عیسی و برادر میرزا ابوالقاسم، تولیت آستان قدس رضوی را عهده دار بوده است. پس از قتل میرزا ابوالقاسم بدست محمدشاه، این خاندان مبغوض و مغضوب قرار گرفت و مرقد پاک مؤمنان مأمنی بود که سرشناسان این خانواده بدان پناه بردند.
امروزه نمونه هایی از سادات قائم مقامی فراهانی را می توان با بی لهجه گی تهرانی و لهجه عربی یافت که به فارسی سخن می گویند. برجستگان خاندان قائم مقامی، علاوه بر برخورداری از فضل وعلم، عمدتاً در مسؤولیتهای ، امور دیوانی و اداری اشتغال داشته اند.
پس از پایان تحصیلات ابتدائی، به تشویق پدر و تمایل شدید درونی ام در کنار تحصیل رسمی، فراگیری دروس حوزوی را نیز در مدرسه علمیه ملا جعفر، معروف به مدرسه مجتهدی آغاز . پس از مدّتی متأثر از ت و معنویت بزرگوار آیت الله میرزا عبدالکریم حق شناس، به مدرسه سپهسالار قدیم (که در مقابل مدرسه شهید مطهری، «قدیم» نامیده می شد) آمده و تحت تربیت مستقیم آن عزیز قرارگرفتم. هرچندآن مدرسه، بیشتر به محفل خصوصی علمی و معنوی می ماند تا یک مرکز علمی و حوزوی ! لیک با اغتنام وجود حق شناس که به عنوان جامع المعقول و المنقول، بر اساس وقفنامه مدرسه، سمت س رستی و مدرّسی آن را برعهده داشت، می کوشیدم تا از سایر بزرگانی که در حوزه های مختلف فقهی، اصولی، فلسفی وعرفانی افاضه می د خوشه برچینم. مدرسه سپهسالار قدیم (که امروزه به نام شهید بهشتی می خوانندش) در طول سالیان در عمل به مفاد وقفنامه، در تحت مسؤلیت حکیمان و فقیهان بزرگواری چون میرزا مهدی آشتیانی، حاج آقا مهدی حائری یزدی قرار داشت و پس از آن سالیانی نیز آیت الله حق شناس این مسؤلیت را عهده دار شد.
با عشق وافری که داشتم در فراگیری علوم حوزوی جدیت فوق العاده ای به ج می دادم بگونه ای که هماره در سالهای نخست با استفاده از مدرّس خصوصی! و بهره گیری از روزها و ساعات غیر درسی و غیر رسمی، چندین برابر یک طلبه معمولی درس می خواندم و لذا دوره های تحصیلی را به سرعت پشت سر گذاشتم بگونه ای که هماره در همه مراحل در مقایسه با همدرسان کم سن و س رین، و البته کمترین و کوچکترین! بودم.
سطوح مقدماتی تا سطح عالی را در تهران گذرانیدم در مدرسه مروی که در آن زمان، مرحوم آیت الله شیخ محمدباقر آشتیانی تولیت آن را عهده دار بود، بخشی از فقه و اصول مقدماتی را در محضر مدرّس چیره دست آیت الله میرزا محمدحسین اصطهباناتی و بخش دیگری از فقه را در محضر مرحوم آیت الله میرزا ابوالقاسم تنکابنی (فلسفی) که در مسجد گلشن تدریس می کرد گذراندم.
بخشی از سطوح عالی فقه و اصول (رسائل و مکاسب) نیز از محضر آیت الله آقا سید ضیاءالدین استرآبادی و آیت الله حق شناس بهره مند شدم.
محله ای که زندگی می ، تعدادی از برجسته ترین شاگردان آیت الله العضمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی (ره) (مؤسس حوزه علمیه قم) را در پیرامون خود سکنی داده بود، حضرات آیات سید جعفر شاهرودی، شیخ حسن فرید گلپایگانی، حائری گلپایگانی، ریحان الله نخعی گلپایگانی و سید مرتضی ایروانی، که از هرکدام نکته های به یادماندنی و شنیدنی درخاطر دارم، این مجموعه به همراه برخی دیگر همچون مرحوم آیت الله سید احمد هاشمی گلپایگانی روزها جلسه مباحثه علمی داشتند که از آن به «بحث کمپانی» تعبیر می شد.
از این میان، مرحوم آیت الله سید مرتضی ایروانی در دهه پایانی عمر انزوای بیشتری گزیده و به کّلی تدریس و خطابه را تعطیل نموده بوده و همین موجب حریم گرفتن دیگران خصوصاً جوانان از ایشان می گردید. به منظور بهره گیری، باب مراوده خاّص با آن بزرگوار را گشوده و به هر بهانه ای، گاه و بیگاه در منزل به او مراجعه می و گاه این مراجعات با زمان مطالعه و یا ای جلسسات خصوصی که با اقران خود داشتند مصادف می شد. این اصرار در مزاحمت، بالا ه برای مدتی که خیلی به درازا نکشید نتیجه بخشید و ایشان در پاسخ به خواهشی که تکرار می بحثی در تفسیر قرآن را آ‎غاز د که با وجود بیان ساده و سهلی که داشت خالی از نکات خاّص نبود. ولی آنچه که از متن بحث برای من مهمتر می نمود گشایش ب بود که از رهگذر آن، امکان هم سخنی و ضبط و ثبت ای نکات و خاطرات را فراهم می آورد.
آن مرحوم از بستگان عارف نامدار میرزا جواد ملکی تبریزی، و در زهد و پارسائی زبانزد خاّص و عام بود بطوری که محل توجه شدید مرحوم آیت الله العظمی سید احمد خوانساری قرار داشت. از آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی شنیدم که حضرت (ره) در ای سفرهایشان به تهران مقید بودند جماعت را به ت ایشان اقامه نمایند و خود نیز بزرگانی همچون آیت الله سید موسی شبیری زنجانی را دیدم که در مسجد او حاضر و به وی اقتدا می د.
گذشته از گرایش شدیدی که شخصاً به مباحث فلسفی و عرفانی داشته و آنها را پیگیری می ، عالیقدرم آیت الله میرزا عبدالکریم حق شناس اصلی ترین عامل بیرونی ای است که به این گرایش سازمان و توسعه بخشید.
وی که خود از زمره بازماندگان مَدرَس بزرگ و غنی فلسفی تهران است و از محضر فیلسوفان و عارفان نامدار و سترگی چون میرزا محمدعلی شاه آبادی، شیخ ابراهیم زاده زیدی، میرزا طاهر تنکابنی، آقا سیدعلی حائری (که به جهت اشتغال به امر تفسیر قرآن و مکتوبی که به نام مقتنیات الدرر از وی برجای مانده به نام «آقاسیدعلی مفسّر» اشتهار داشت) خوشه هائی برچیده بود، سخاوتمندانه و کریمانه، به فراخور حال، آنها را در اختیار و مشتاقان قرار می داد و در این میان، لطف الهی شامل حال گردید و من که در زمره یکی از کوچکترین طلاب پیرامونی ایشان بودم به تخصیص به ذکر ، افتخار یافتم و بطورخاّص مشمول بزرگواری های ایشان شده به تنهائی در طول چند سال ساعاتی از روز را از نعمت مجاورت و ه نی با ایشان برخوردار بودم. در این همراهی و ملازمت مستمّر، نه در قالب درس رسمی که در لابلای صدها نکته و گفته و شینده و لطیفه و دقیقه و... برای نخستین بار از نزدیک با نامداران وادی عرفان و فلسفه، خصوصاً آیت الله العظمی شیخ محمدعلی شاه آبادی که یاد کرد عاشقانه و وامدارانه شخصیت محبوبم از او را در گفته ها و نوشته هایش دیده و دورادور بدو دل س بودم آشنا شده و این، آغازی شد برای پی جوئی جدّی دانش فلسفی و عرفانی. دسترسی به بازماندگانی از حوزه فلسفی تهران این پی جوئی را تشدید و تسهیل می کرد، بزرگان و بزرگوارانی چون بقیه السلف میرزاعلی محمد جولستانی، آقا محمدرضا ربّانی، آقا سیدرضی .
آقای جولستانی، آ ین بازمانده طبقه ای از حکیمان حوزه تهران بود که با یک واسطه به حکیم محمدرضا قمشه ای می رسید.
آقا محمدرضا ربّانی اسانی، از شاگردان برجسته میرزا مهدی آشتیانی، میرزا مهدی الهی قمشه ای، سیدابوالحسن رفیعی قزوینی است که اندوخته های بسیاری از آنان را در خود ذخیره کرده و مفت به اجازه ای طولانی و تجلیل آمیز از بزرگوار خویش میرزای آشتیانی می باشد.
آیت الله سید رضی نیز که حُسن تقریر او از عویصات و مشکلات فلسفی، یاد ش آیت الله رفیعی قزوینی را در ذهن و خاطر آنان که زیبائی کلام وی را دیده و یا وصف مکرر آن را شنیده اند زنده می کند، از خواص شاگرد آن مرحوم رفیعی قزوینی می باشد.
پس از اینکه جهت ادامه تحصیل به قم کوچیدم، روح جستجوگر خود را از هر زمانی تشنه تر یافته و با شناختی که پیشتر از حسن زاده آملی (دام ظله) داشتم در آستان وی خود را کامیاب دیدم.
آشنائی پیشین با حسن زاده، علاوه بر آشنائی عامّ که از شهرت علمی ایشان و مطالعه مکتوبات و آثار، بدست آمده بود بیشتر وامدار توصیفی بود که اساتید تهرانی بدست داده بودند. حسن زاده مدّتی در محضر مرحوم آقای جولستانی شاگردی کرده بود و آن مرحوم بر کمالات وی به نیکی واقف بود و آن را گوشزد می کرد. آقای ربّانی اسانی نیز که به جهت برخورداری از فرصتهای استثنائی در مراودات و مجالست با شخصیتهای کم نظیر فلسفی و عرفانی برجستگی و نخبگی کمتر ی توجه او را به خود جلب می کرد، از حسن زاده به بزرگی یاد می نمود و این همه، برانگیزنده شوقی بود که مرا در ای سفرها به قم به دیدار می کشاند و اقامت در قم، این امکان را فراهم می ساخت که کشش خود را به تمامی پاسخ گویم. در همین دوران از حسن تقدیر با عارف روشن ضمیر آیت الله سید کمال که بعدا ً متوجه شدم سخت محل توجه و مورد علاقه آیت الله قرار دارد، آشنا شدم. او نیز علاقه شدید خود را به مقام ی که آن روزها ریاست جمهوری را بر عهده داشتند کتمان نمی کرد.
مرحوم ، عالمی خود ساخته و مربی ای کارآزموده بود که سالها در نجف اشرف طّی سلوک کرده بود. هر چند ای بیاناتش بیانگر آن بود که سرس و ارادتمند شخص خاصّی نیست و لیک نقل هائی که می نمود، از ارتباط ایشان با عارفان واصلی چون آیت الله شیخ عباس قوچانی و آیت الله انصاری همدانی حکایت می کرد.
بنا به دلائلی، علیرغم اصرار و تأکید ناباورانه و در عین حال بزرگوارانه مرحوم آقا سید کمال ، توفیق بهره گیری مستمّر از محضرش سلب گردید، و پس ازسالیان، حسرت این انقطاع از یک سو، و لذّت آشنائی و هم کلامی زودگذری که با او داشتم از سوی دیگر، احساس غیر قابل توصیفی را تا کنون در من زنده نگه داشته است.
آن بزرگوار در سال 1366 در میان بهت و ناباوری دوستداران و ارادتمندانش در یک سانحه رانندگی به ملکوت عروج کرد. فرصت شایسته و شکربرانگیز دیگری که در قم فراهم آمد ارتباط با آیت الله العظمی اراکی (ره) بود، ایشان که وصف ورع وتقوای مثال زدنی اش را به تکرار، از حق شناس شنیده بودم، آن زمان ظهرها در رواق کوچکی درکنار ضریح حضرت معصومه(س) و شبها در مدرسه فیضیه می گذارد و قبل از غروب نیز برای جمعی از افاضل و برجستگان حوزه، فقه تدریس می کرد. علاقه و لطفی که آیت الله اراکی به حضرت حق شناس داشت، قدری نیز شامل حال من که خود را به ایشان منسوب کرده بودم گردید و مراودت یکی از بستگان نزدیکمان با بیت آیت الله اراکی(ره)، مزید برعلّت شد و نتیجه آن، علاوه بر تشرّفات گاه و بیگاه، ب ائی محفل انسی در شبهای بود که آن نفس زکیه در آن افاضه می نمود و بسا در پایان سخن نیز عاشقانه و خالصانه ذکر مصیبتی می کرد. تقریرات و یادداشتهائی از آن جلسات هم اکنون موجود می باشد.
در قم به تکمیل بخشی باقیمانده از سطح عالی درمحضر آیت الله شیخ احمد پایانی و آیت الله شیخ محمد تقی ستوده پرداختم. توصیف مرحوم آیت الله سید احمد خوانساری از ستوده برآنم داشت که کفایه الاصول را برای بار دوم در محضر ایشان بخوانم. جدیت مثال زدنی، به همراه اخلاص فوق العاده آقای ستوده که در همه گفتار و رفتار او جلوه داشت سخت در من اثر گذارد و رؤیایی که شبی، در همان ایام دیدم این تأثیر را تا به امروز در ذائقه جانم ماندگار کرده است. در رؤیا دیدم که ستوده در هیئت همیشگی خود (چهار زانو در فراز منبر درس) مشغول تهلیل و تسبیح است و این درحالی بود که محفل درس ایشان در هاله ای از نور در کنار ضریح مطهّر حضرت معصومه (س) تشکیل شده است. فردای آن شب پس از نقل رؤیا برای ، اشک در چشمان مهربانش که کمتر به ی خیره می شد حلقه بست و خدا را گواه گرفت که هماره تدریس جز رضای او در نظر ندارد. مجموعه? این مسئل علاقه و تواضع افزون مرا در پی داشت و صد البته اخلاق کریمانه و لطف خاص ایشان به اینجانب نیز در این میان مؤثر بود. ستوده با آنکه در ارایه? هر نوع گواهی و ابراز شهادت، خصوصاً در تأیید افراد بسیار محتاط هستند و گمان می کنم تا کنون چنین مضمونی بر قلم ایشان نرفته نباشد، به خاطر دارم امّا ، آنگاه که به دلیلی لازم شد تا حضورم در درسشان را گواهی نمایند، به محض اطلاع، نه تنها چنین کرد بلکه از آن فرصت برای تشویق شاگرد خود بهره جست و نوشت: « .... از محصّلین جدّی حوزه? علمیه? قم ». در دوره? خارج فقه و اصول بطور عمده در دوره خارج فقه و اصول بطور عمده و مستمر، ملازم محفل درس دو بزرگ آیت الله وحید اسانی و آیت الله شیخ جواد تبریزی بوده ام و در کنار آن نیز سالیانی خوشه چین دانش ان دیگری همچون مرحوم آیت الله میرزا هاشم آملی و حضرات آیات سید محمد ، یوسف صانعی و سید کاظم حایری، گذشته از حسن زاده که در رشته معقول حق عمده را در میان اساتید قم بر ذمّه ام دارند، نیز وامدار انی چون آیت الله انصاری و آیت الله سید رضا صدر می باشم.


بسم الله الرحمن الرحیم

زندگی نامه مطلق سیدنا و شریفنا ال مصلح سید علی حسینی (س)

، سیدعلی (۲۹ فروردین ۱۳۱۸/ ۲۸صفر ۱۳۵۸/ ۱۹ آوریل ۱۹۳۹)، فرزند سیدجواد، دومین انقلاب ی ایران
سید علی حسینی فرزند مرحوم حجت ال والمسلمین حاج سید جواد حسینی ، در فروردین ماه سال ۱۳۱۸ شمسی برابر با ۱۳۵۸ قمری در مشهد مقدس چشم به جهان گشود. او دومین پسر خانواده بود و زندگی مرحوم سید جواد هم مانند بیشتر ون و مدرسان علوم دینی، بسیار ساده: «پدرم معروفی بود، اما خیلی پارسا و گوشه گیر [...] زندگی ما به سختی میگذشت. من یادم هست ی اتفاق می افتاد که در منزل ما شام نبود. مادرم با زحمت برای ما شام تهیه میکرد. [...] آن شام هم نان و کشمش بود.»
خانه ای که خانواده ی سید جواد در آن زندگی می د در یکی از محله های فقیرنشین مشهد بود: «منزل پدری من که در آن متولد شده ام، تا چهار پنج سالگی من، یک خانه ی ۶۰ ـ ۷۰ متری در محله ی فقیرنشین مشهد بود که فقط یک اتاق داشت و یک زیرزمین تاریک و خفه ای! هنگامی که برای پدرم میهمان میآمد -و معمولاً پدر بنا بر این که و محل مراجعه مردم بود، میهمان داشت- همه ی ما باید به زیرزمین میرفتیم تا مهمان برود. بعد عده ای که به پدر ارادتی داشتند، زمین کوچکی را کنار این منزل یده به آن اضافه د و ما دارای سه اتاق شدیم.»



۱. خاندان
پدر
پدرش سیدجواد (۲۰جمادی الثانی ۱۳۱۳نجف، ۱۶ آذر۱۲۷۴/۱۴ تیر ۱۳۶۵) از علما و مجتهدان عصر خود بود که در نجف متولد شد و در کودکی همراه خانواده اش به تبریز آمد. پس از اتمام دوره ی سطح، در حدود ۱۳۳۶ق به مشهد مهاجرت کرد[۸] و در فقه و اصول از محضر بزرگانی چون حاجآقا حسین قمی، میرزا محمد آقازاده اسانی (کفائی)، میرزا مهدی اصفهانی و حاج فاضل اسانی و در فلسفه از محضر آقابزرگ حکیم شهیدی و شیخ اسدالله یزدی بهره مند گردید[۹] . سپس در ۱۳۴۵ق به نجف رفت و از حوزه ی درس میرزا محمدحسین نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی و آقا ضیاءالدین عراقی ب فیض کرد و از سه نفر مذکور اجازه ی اجتهاد گرفت[۱۰] . او در پی تصمیم بازگشت به ایران راهی مشهد شد و برای همیشه در آن شهر اقامت گزید و ضمن تدریس، ت مسجد صدیقیهای بازار مشهد (مسجد آذربایجانیها) را عهده دار گردید[۱۱] . او همچنین از ان جماعت مسجد جامع گوهرشاد نیز بود[۱۲] وی علاقه ی زیادی به مطالعه داشت. مباحثات علمی روزانه وی با هم ردیفان از جمله حاج میرزا حسین عبائی، حاج سید علی اکبر خوئی، حاج میرزا حبیب ملکی و ... تا دهها سال ادامه داشت. همچنین فردی پرهیزگار و بی توجه به امور دنیوی بود و زندگی زاهدانه ای داشت[


پس از پیروزی انقلاب ی با آنکه فرزندانش به مقامات عالی و اجرایی رسیدند، همچنان به زندگی زاهدانه ی خود ادامه داد. به دلیل بهره مندی از کمالات انسانی همواره مورد وثوق مردم بود. در رواق پشت ضریح مطهر رضا (ع) به خاک س شد[۱۴] . در پیام تسلیتی به آیت الله به مناسبت فوت پدرش، آیت الله سیدجواد را عالمی با تقوا و متعهد برشمرد[۱۵] .
جد اعلای ایشان سیدمحمد حسینی تفرشی نسب به سادات افطسی می رساند. شجره وی به سلطان العلماء احمد، معروف به سلطان سیداحمد می رسد که با پنج واسطه از اخلاف سجاد (ع)، است. جدش سیدحسین (تولد حدود ۱۲۵۹ق/ درگذشت ۲۰ ربیع الثانی ۱۳۲۵ق) در خامنه به دنیا آمد و در نجف نزد اساتید بزرگی چون سیدحسین کوه کمری، فاضل ایروانی، فاضل شربیانی، میرزا باقر شکی و میرزا محمدحسن تلمذ کرد و پس از طی مدارج علوم دینی در حوزه ی علمیه ی نجف اشرف، در زمره ی فقها و مدرسان آن حوزه قرار گرفت. او در سال ۱۳۱۶ق به تبریز آمد[۱] و مدرس مدرسه ی طالبیه و جماعت مسجد جامع آن شهر شد[۲] . دارای افکار بلند و اجتماعی و از علمای طرف دار مشروطه بود و همواره مردم را به حمایت و پاسداری از نهضت مشروطه تشویق می کرد[۳] . برخی از آثار علمی ایشان از جمله حاشیه بر کتابهای ریاض المسائل، قوانین الاصول، مکاسب شیخ انصاری، فوائدالاصول و شرح لمعه وقف کتابخانه ی حسینیه ی شوشتری نجف شد[۴] . شیخ محمد خیابانی، مبارز و مجاهد عصر مشروطه، شاگرد و داماد وی بود[۵] . سیدمحمد (۱۲۹۳ نجف/شعبان ۱۳۵۳ق نجف) مشهور به پیغمبر[۶] ، عموی آیت الله از شاگردان اسانی، شریعت اصفهانی و دیگر بزرگان نجف بود، و فردی آگاه به مسائل زمان و از رجال طرف دار مشروطه به شمار میرفت[۷] .

مادر
بانو میردامادی (۱۲۹۳ش ـ ۱۳۶۸ش)، مادر آیت الله بانویی زاهد، متشرع، آشنا با آیات قرآن، احادیث، تاریخ و ادبیات بود. او در جریان مبارزه با رژیم پهلوی با فرزندان مبارزش، به ویژه آیت الله سیدعلی همگام بوده است[۱۶] .
آیت الله درباره مادرشان می گویند: «مادرم خانم بسیار فهمیده، باسواد، کتابخوان، دارای ذوق شعری و هنری، حافظ شناس - البته حافظ شناس که میگویم، نه به معنای علمی و اینها، به معنای مأنوس بودن با دیوان حافظ - و با قرآن کاملاً آشنا بود و صدای خوشی هم داشت.
ما وقتی بچه بودیم، همه مینشستیم و مادرم قرآن میخواند؛ خیلی هم قرآن را شیرین و قشنگ میخواند. ما بچه ها دورش جمع میشدیم و برایمان به مناسبت، آیه هایی را که در مورد زندگی ان است، میگفت. من خودم اولین بار، زندگی حضرت موسی، زندگی حضرت ابراهیم و بعضی ان دیگر را از مادرم - به این مناسبت - شنیدم. قرآن که میخواند، به آیاتی که نام ان در آن است میرسید، بنا میکرد به شرح دادن.»
آیت الله سیدهاشم نجف آبادی (میردامادی) (۱۳۰۳ق ـ۱۳۸۰ ق)، جد مادری آیت الله (از خاندان میرداماد فیلسوف مشهور عصر صفویه) از شاگردان اسانی و میرزا محمدحسین نائینی، از علما و مفسران قرآن و از ائمه ی جماعت مسجد گوهرشاد بود[۱۷] و در عین حال به امر به معروف و نهی از منکر اهتمام ویژه ای داشت و در پی اعتراض به کشتار مردم در مسجد گوهرشاد در دوره ی حکومت رضاشاه، به سمنان تبعید شد[۱۸] . آیت الله از سوی مادر به محمد دیباج فرزند جعفر صادق (ع) نسب می رساند[۱۹] .

۲. شخصیت علمی و فرهنگی
۱.۲. تحصیل و تدریس
تحصیل در مشهد
سیدعلی تحصیل را در چهار سالگی از مکتب خانه و با فراگیری قرآن کریم شروع کرد. دوره ی دبستان را در نخستین مدرسه ی ی مشهد، دار علیم دیانتی، گذراند[۲۰] . در همین ایام، یادگیری قرائت و تجوید قرآن را نزد برخی قاریان قرآن مشهد آغاز کرد[۲۱] .
هم زمان با تحصیل در کلاس پنجم دبستان، تحصیلات مقدماتی حوزوی را نیز آغاز کرد. شوق وافر او به تحصیلات حوزوی و تشویق والدین سبب شد که وی پس از اتمام دوره ی دبستان، وارد دنیای طلبگی شود و تحصیل علوم دینی را در مدرسه ی سلیمان خان ادامه دهد. وی بخشی از مقدمات را نیز نزد پدر طی کرد. سپس به مدرسه ی نواب رفت و دوره ی سطح را در آن به پایان برد. هم زمان با تحصیلات حوزوی دوره ی دبیرستان را تا سال دوم متوسطه ادامه داد[۲۲] .
وی معالم الاصول را نزد آیت الله سیدجلیل حسینی سیستانی و شرح لمعه را نزد پدر و میرزا احمد مدرس یزدی فرا گرفت. رسائل، مکاسب و کفایه را نیز نزد پدر و آیت الله حاج شیخ هاشم قزوینی آموخت. در سال ۱۳۳۴ش، در درس خارج فقه آیت الله سید محمدهادی میلانی حاضر شد.

حوزه نجف
وی در ۱۳۳۶ش طی سفر کوتاهی همراه خانواده به نجف اشرف مشرف شد و در دروس مدرسان بنام حوزه ی علمیه ی نجف، از جمله آیات سید محسن حکیم، سید ابوالقاسم خویی، سید محمود شاهرودی، میرزا باقر زنجانی و میرزا حسن بجنوردی حضور یافت، ولی به دلیل عدم تمایل پدر برای اقامت در آن شهر به مشهد بازگشت[۲۳] و به مدت یک سال دیگر در درس آیت الله میلانی حاضر شد. سپس در سال ۱۳۳۷ش به شوق ادامه تحصیل عازم حوزه ی علمیه ی قم شد[۲۴] . در همین سال و پیش از عزیمت به قم، آیت الله محمدهادی میلانی به وی اجازه ی روایت داده بود[۲۵] .

حوزه قم
سید علی ، در قم نزد بزرگانی چون آیات حاج آقا حسین بروجردی، ، حاج شیخ مرتضی حائری یزدی، سیدمحمد محقق داماد و علامه طباطبایی تلمذ نمود[۲۶] . در مدت اقامت در قم اکثر وقت خود را به تحقیق، مطالعه و تدریس می گذراند.



بازگشت به مشهد
آیت الله در ۱۳۴۳ش به دلیل عارضه ی بینایی پدر و کمک به وی به ضرورت از قم به مشهد بازگشت و بار دیگر در جلسات درس آیت الله میلانی حضور یافت که تا سال ۱۳۴۹ ادامه داشت. او از ابتدای حضور در مشهد، به تدریس سطوح عالی فقه و اصول (رسائل، مکاسب و کفایه) و برگزاری جلسات تفسیر برای عموم همت گماشت. در این جلسات جمعیت کثیری از قشر جوان به ویژه دانشجویان حضور پیدا می د[۲۷] . در جلسات تفسیر خود، مهمترین پایه های فکری و شه ی را از خلال آیات قرآن است اج و بیان می نمود و به تعمیق بنیان های شه مبارزه و براندازی حکومت طاغوت می پرداخت به صورتی که شرکت کننده در درس تفسیر او به این نتیجه ضروری و طبیعی می رسید که حکومتی بر پایه و معارف دین باید در کشور تحقق یابد. یکی از اه اصلی او از تفسیر، انتقال مبانی انقلاب ی به جامعه بود از سال ۱۳۴۷ درس تخصصی تفسیر را نیز برای طلاب علوم دینی شروع کرد که این دروس و جلسات تفسیر تا سال ۱۳۵۶ و قبل از دستگیری و تبعید به ایرانشهر ادامه داشت[۲۸] . جلسات تفسیر در سالیانی از دوره ریاست جمهوری و پس از آن ادامه داشت.

تدریس درس خارج


ایشان از سال ۱۳۶۹ش تدریس خارج فقه را آغاز کرد و تاکنون به تدریس ابواب جهاد، قصاص، مکاسب محرمه و صلاة مسافر پرداخته اند.

شخصیت ادبی
آیت الله با حوزه ی شعر و ادبیات مأنوس هستند و همواره به مطالعه رمان و داستان علاقمند بوده اند و بسیاری از رمانها و داستانهای معتبر دنیا را مطالعه کرده اند. این علاقه با مطالعه رمانها و آثار ادبی نویسندگان بزرگ جهان و تاریخ و فرهنگ ملل شرق و غرب تداوم پیدا کرد. حتی به نقد کتابهای ادبی و شعر هم می پردازند. با بسیاری از شاعران، نویسندگان و روشنفکران زمانه در ارتباط بود.
در ایامی که در مشهد حضور داشت در برخی از انجمنهای ادبی که با حضور شعرای بزرگ تشکیل می شد شرکت می کرد. در انجمن های ادبی به نقد شعر می پرداخت. خود نیز اشعاری سروده و در سال های اخیر تخلص «امین» را برگزیده است. مطالعه ی کتب تاریخی بخش دیگری از برنامه ی مطالعاتی دائمی ایشان است و به مباحث و موضوعات تاریخ معاصر احاطه دارند.
[۲۹]

۲.۲. آثار
آیت الله تحقیق و تألیف را از دوران طلبگی آغاز کرد و تقریرات دروس اساتید خود را نگاشت[۳۰] و قبل از پیروزی انقلاب به ترجمه و تألیف چند اثر نیز همت گماشت.


تألیف ها و پژوهش ها:
۱ـ چهار کتاب اصلی علم رجال
۲ـ طرح کلی شه ی در قرآن
۳ـ پیشوای صادق
۴ـ از ژرفای
۵ـ صبر
۶ـ روح توحید نفی عبودیت غیرخدا
۷ـ گزارشی از سابقه تاریخی و اوضاع کنونی حوزه علمیه قم

ترجمه ها:
۱- آینده در قلمرو ، نوشته ی سیدقطب
۲- صلح حسن: پرشکوه ترین نرمش قهرمانانه ی تاریخ، نوشته شیخ راضی آل یاسین
۳- تفسیر فی ظلال القرآن، نوشته سیدقطب
۴- مسلمانان در نهضت هندوستان، نوشته عبدالمنعم النمر
۵- ادعانامه علیه تمدن غرب (ترجمه و تحقیقات)
علاوه بر آن، بسیاری از آراء و شه های ایشان که در گفتار و نوشتار ایشان و در قالب پیام، سخنرانی، خطبه، مصاحبه منع شده است به صورت کتاب و نرم افزار با عناوین گوناگون و به صورت موضوعی منتشر گردیده و برخی از آنها نیز به زبانهای دیگر ترجمه شده است. همچنین، پایان نامه ها، رساله ها، مقالات و کتابهای گوناگونی ناظر به افکار و شه های ایشان تألیف و تدوین شده است. نیز، بخشی از مجموعه بیانات و مکتوبات ایشان در دوره ی با عنوان «حدیث ولایت» منتشر گردیده است.

۳. حیات و اجتماعی
۱.۳. دوران مبارزات پیش از انقلاب
پیشینه ی فعالیتهای ـ مذهبی خاندان آیت الله ، در او زمینه ی تربیتی برای مبارزه ی ـ مذهبی فراهم آورده بود. نقطه ی آغازین ورود به فعالیتهای ، دیدار او با سیدمجتبی نواب صفوی (میرلوحی) در مشهد بود که به بیان خود او اولین بارقه های انقل را در وی پدید آورد[۳۱] . نخستین دیدار وی با (ره) در سال ۱۳۳۶ش صورت گرفت اما چهره ی برای اولین بار در جریان لایحه ی انجمنهای ای ی و ولایتی برای ایشان مکشوف شد[۳۲] .
آیت الله با آغاز نهضت ی به ی در سال ۱۳۴۱ش وارد عرصه های گوناگون مبارزه با طاغوت شد. جزو نخستین افرادی بود که همگامی و فعالیت مبارزاتی را در دوره ی قبل از قیام ۱۵ داد ۱۳۴۲ آغاز کرد[۳۳] . در بهمن ۱۳۴۱، پس از همه پرسی لایحه ی انجمنهای ای ی و ولایتی، آیت الله و برادرش سیدمحمد مأمور رساندن گزارش آیت الله محمدهادی میلانی به در قالب نامه در مورد واکنش مردم مشهد به این همه پرسی شدند[۳۴] .




نخستین دستگیری (ایام ۱۵ داد)
در سال ۱۳۴۲ و در آستانه ی ماه محرم، وی را مأمور ساخت پیامهایی را به آیت الله میلانی و علما، ون و هیأتهای مذهبی اسان در جهت تداوم نهضت و آگاه سازی مردم در قبال تبلیغات رژیم پهلوی انتقال دهد[۳۵] . در این پیامها خط مشی مبارزه را ترسیم کرده و از علما و ون خواسته بود به منظور تبیین جنایات رژیم پهلوی، ذکر واقعه ی مدرسه ی فیضیه از روز هفتم محرم در منابر خوانده شود[۳۶] . آیت الله خود نیز برای محقق ساختن هدف و اجرای خط مشی راهی بیرجند ــ که تحت نفوذ خاندان علم بود ــ شد و در منابر و مجالس آن شهر درباره ی حادثه ی مدرسه ی فیضیه و سلطه ی بر جوامع ی سخنرانی کرد[۳۷] . به دنبال این سخنرانی ها، وی در ۱۲ داد ۱۳۴۲ مقارن با هفتم ماه محرم ۱۳۸۳، دستگیر و در مشهد زندانی شد[۳۸] . پس از وی، آیت الله محمدهادی میلانی از او دیدن کرد[۳۹] . آیت الله پس از آن با حضور در جلساتی که در منزل آیت الله میلانی به منظور تداوم نهضت ی در غیاب ــ که در حصر به سر می برد ـ تشکیل می شد، فعالیتهای اش را تداوم بخشید[۴۰] . اندکی پس از آن به حوزه ی علمیه ی قم بازگشت و با کمک و همکاری برخی ون مبارز به سازمان دهی مجدد فعالیتهای از طریق جلسات م ی و تبلیغات پرداخت[۴۱] . او از جمله ونی بود که در ۱۱ دی ۱۳۴۲ تلگرامی به آیت الله سید محمود طالقانی، مهدی بازرگان و یدالله سح ، که در حمایت از زندانی شده بودند، فرستاد[۴۲] . در همان زمان طلاب اسانی حوزه ی علمیه ی قم با هدایت او، در اعتراض به ادامه ی حصر نامه ای به حسنعلی منصور، نخست وقت، نوشته و منتشر د که از جمله ی آنها خود ایشان و ابوالقاسم خزعلی و محمد عبایی اسانی بودند[۴۳] .




دومین بازداشت (سفرهای انقل )
ایشان در بهمن ۱۳۴۲، مقارن با رمضان ۱۳۸۳ق برای تبلیغ و تبیین مسائل نهضت ی راهی زاهدان شد[۴۴] . سخنرانیهای او در مساجد زاهدان و استقبال مردمی از آن، رژیم را بر آن داشت که ایشان را دستگیر و به زندان قزل قلعه ـ که در آن زمان محل بازداشت زندانیان و امنیتی بود ــ منتقل نماید[۴۵] . در ۱۴ اسفند ۱۳۴۲ قرار بازداشت آیت الله به قرار زام به عدم وج از حوزه ی قضایی تهران تبدیل و ایشان از زندان آزاد شد[۴۶] . از این پس تا پیروزی انقلاب ی فعالیتهای وی همواره تحت کنترل مأموران امنیتی قرار داشت.




تشکیل جلسه «یازده نفره» حوزه علمیه قم
آیت الله در پاییز ۱۳۴۳ از قم به مشهد بازگشت و در کنار مراقبت از پدر به فعالیتهای علمی و پرداخت[۴۷] . او در زمره ی ونی بود که اندکی پس از تبعید به ترکیه با نگارش نامه ای به ت وقت ــ ت عباس هویدا ــ در ۲۹ بهمن ۱۳۴۳ به اوضاع نابسامان کشور و تبعید اعتراض د[۴۸] . سیدعلی به همراه عبدالرحیم ربانی ، علی فیض مشکینی، ابراهیم امینی، مهدی حائری تهرانی، حسینعلی منتظری، احمد آذری قمی، علی قدوسی، اکبر هاشمی رفسنجانی، سید محمد و محمدتقی مصباح یزدی[۴۹] . اعضای گروه یازده نفر بودند که با هدف تقویت و اصلاح حوزه ی علمیه ی قم برای مبارزه با رژیم پهلوی شکل گرفت. مبارزه بر مبنای فکر و عقیده بود و همین امر علت پیشرفت آن بود و ون نیز به منزله ی بدنه و مغز متفکر مبارزه بودند. آنان در این مرحله از مبارزه به این نتیجه رسیده بودند که بدون تشکل، موفقیت کمتری خواهند داشت و وجود آن موجب می شود که از فروپاشی مبارزه توسط رژیم جلوگیری شود. این گروه در دوران تبعید ، برنامه ریزی جریان مبارزات و تداوم آن را بر عهده گرفت. از این گروه به عنوان اولین تشکیلات سری حوزه ی علمیه ی قم یاد می شود، فعالیت این گروه در اوا سال ۱۳۴۵ش توسط ساواک کشف و به دنبال آن برخی از اعضا دستگیر و برخی دیگر، از جمله آیت الله قرار گرفتند.



بنیان گذاری جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
در کنار این، جلسه دیگری هم راه افتاده که بنیان جامعه مدرسین امروز است. «ما جزو انی هستیم که در اولین نشست های جامعه مدرسین عضو بودیم، شرکت داشتیم. هم بنده بودم، هم به نظرم آقای هاشمی بود... آقایان [علی] مشکینی، ربانی ، [ناصر] مکارم و... یک عده مسن ترها هم شرکت می د.»[۴۵]
این جلسه ها و تصمیماتی که در آن گرفته می شد، فضای حوزه علمیه قم را تغییر داد. پا به رکاب ها و دست اندرکاران این تصمیمات، انی غیر از اعضاء جلسه بودند؛ طلبه های جوان و علاقمند. این تحرکات فضای بسته و مغموم قم را باز کرد.
آیت الله در همین ایام مخفیانه به ترجمه و انتشار کتاب آینده در قلمرو اقدام کرد. در این کتاب به دو موضوع مهم فشار غرب و تبلیغات کمونیسم اشاره شده و دورنمایی از آینده که به سمت پیش می رود، آمده است[۵۰] . ساواک کتاب را توقیف و افراد مرتبط با انتشار آن را دستگیر کرد اما موفق به دستگیری و بازداشت آیت الله (مترجم کتاب) نشد[۵۱] . آیت الله در آن ایام مدتی در تهران و کرج به فعالیت مشغول بود. اما به علت ندادن تعهد بر عدم اظهار مطالب ضد رژیم از فعالیتش در کرج ممانعت به عمل آمد. در مسجد المؤمنین (ع) تهران هم مدتی به ت جماعت پرداخت.



سومین بازداشت
در پی دستگیری و تبعید آیت الله سید حسن قمی در فروردین ۱۳۴۶ که به دنبال سخنرانی ضد رژیم او در مسجد گوهرشاد صورت گرفت، آیت الله از آیت الله میلانی خواست به این اقدام اعتراض کند[۵۲] . این اقدام وی سبب شد مأموران ساواک از حضور او در مشهد اطلاع یافته و در ۱۴ فروردین همان سال، در مراسم تشییع جنازه ی آیت الله شیخ مجتبی قزوینی، وی را دستگیر کنند[۵۳] . او در ۲۶ تیر همان سال آزاد شد[۵۴] . اندکی پس از ، در تهران به ملاقات زندانیان رفت. [۵۵]
آیت الله از طریق ارتباط با مبارزین در نقاط مختلف، سعی در تشکل بخشیدن به مبارزین و مبارزه، تربیت نسل های جدید مبارزین و انقل ون براساس شه ی خصوصاً بین طلاب علوم دینی و دانشجویان، سعی در اخذ مبانی مبارزه از قرآن و حدیث، مقابله با شه های مادیگرایانه مار یستی و لیبرالیستی و امثال آن، به تعمیق شه ی و مبارزه در چهارچوب نهضت پرداخت و علیرغم مقابله رژیم پهلوی به موفقیت های زیادی دست یافت. نگاه چندبُعدی به مبارزه، استفاده از شبکه عظیم اطلاع رسانی نهضت و رسانه فراگیر منبر و عملگرایی اش، از برخی علل موفقیت ایشان بوده است.
در پی وقوع زمین لرزه ی ویرانگر جنوب اسان در ۹ شهریور ۱۳۴۷ عده ای از ون اسان به س رستی آیت الله با هدف امداد و سامان دهی کمکهای مردمی به ز له زدگان، عازم فردوس شدند. این اقدام با مخالفت مقامات امنیتی محلی روبه رو شد اما گروه امداد اقدامات مؤثری در کمک رسانی به ز له زدگان انجام داد. حضور و کمک رسانی دو ماهه ی آیت الله در فردوس فرصتی پدید آورد تا با مشکلات مردم ز له زده از نزدیک آشنا شود و با آنان مأنوس گردد و در مجالس و منابر و همچنین هیئتهای مذهبی، پیام نهضت ی را برای مردم آن سامان تبیین کند. این فعالیت ها حساسیت شهربانی و ساواک اسان را برانگیخت و به اقامتش در فردوس پایان داده شد[۵۶] . او در اوا دی ماه همان سال به قصد زیارت عتبات عالیات و دیدار با (ره) اقدام کرد اما با مخالفت و ممانعت ساواک روبه رو شد. این محدودیت تا پیروزی انقلاب ی ادامه داشت و وی ممنوع ال وج بود. [۵۷]



محکومیت به شش ماه حبس
آیت الله به اتهام عضویت در گروه یازده نفره به شش ماه زندان محکوم گردید. به دنبال انتشار این خبر در رو مه ی کیهان و احضار آیت الله به دادگاه تجدید نظر، وی پس از م با عده ای از علمای مشهد از حضور در دادگاه خودداری ورزید[۵۸] . او با آنکه تحت پیگرد بود با برخی از ون مبارز ازجمله سید محمود طالقانی، سید محمدرضا سعیدی، محمدجواد باهنر، محمدرضا مهدوی کنی، مرتضی مطهری، اکبر هاشمی رفسنجانی و فضلالله محلاتی در مشهد و تهران ارتباط داشت و به رغم اقامت در مشهد در بسیاری از جلسات علما و ون مبارز تهران حضور می یافت[۵۹] . او با تشکیل جلساتی با حضور عده ای از ون درباره ی اعزام ون و طلاب به روستاهای اطراف مشهد تصمیم گیری و اقدام میکرد[۶۰] .


آیت الله با نگاه عقیدتی به نهضت ی و پرورش فکری مردم برآن مبنا، مبارزات خود را ادامه داد. او با برگزاری جلسات تفسیر برای طلاب علوم دینی و دانشجویان و ایراد سخنرانی برای اقشار مختلف مردم می کوشید مبانی دینی ـ اعتقادی آنان را تقویت نماید. او معتقد بود تحقق آرمانهای ی در بستری از کوششهای فرهنگی ممکن است و خیزشهای مردمی جز با گسترش آگاهی و دانایی محقق نخواهد شد. جریان روشنفکری جریان فعال و مبارز در ها تلقی می شد. این رویکرد را در واکنش به فعالیتهای جریانهای معتقد به تفکر مار یستی، ضروری می دانست. در این زمینه فعالیتهای علمی و جلساتی را با شرکت مبارزان و متفکران ی در سال ۱۳۴۸ برگزار کرد[۶۱] .

سخنرانی ها در حسینیه ارشاد و مسجد الجواد تهران
آیت الله با بسیاری از روشنفکران و کانونهای روشنفکری مشهور در عرصه ی مبارزه نیز ارتباط و همکاری داشت. وی در سال ۱۳۴۸ به منظور تبیین مباحث تأثیرگذار در روند مبارزه به ایراد سخنرانیهایی در برخی مراکز فعال ـ ی در تهران از جمله حسینیه ی ارشاد و مسجد الجواد تهران دعوت شد[۶۲] . سخنرانیهای وی در حسینیه ی ارشاد که در اوا سال ۱۳۴۸ و به دنبال دعوت آیت الله مرتضی مطهری از وی صورت گرفت و نیز سخنرانی در مسجد الجواد تهران، به دعوت انجمن ی ین، تأثیر زیادی در روشنگری نسل جوان، به ویژه دانشجویان و دانش آموزان داشت[۶۳] . آیت الله در بهار ۱۳۴۹ در جهت عمق بخشیدن به روند نهضت ی و تقویت بن مایه های عقیدتی مبارزه با رژیم پهلوی، سلسله جلساتی را پایه گذاری کرد که در آن ایده ی مبارزاتی خود مبنی بر تدوین جهانبینی و ایدئولوژی ی را با دعوت از افرادی چون مرتضی مطهری، سید محمود طالقانی، سید ابوالفضل زنجانی، مهدی بازرگان، اکبر هاشمی رفسنجانی، یدالله سح ، عباس شیبانی و کاظم سامی به بحث و بررسی گذاشت. این سلسله جلسات به تدوین جهان بینی و ایدئولوژی ی انجامید[۶۴] .


چهارمین بازداشت
با درگذشت آیت الله سید محسن حکیم در داد ۱۳۴۹ بحث مرجعیت که در گذشته پس از رحلت آیت الله بروجردی مطرح شده بود، به صورت جدی در جامعه مطرح گردید و در این میان آیت الله ضمن گرامی داشت مقام فقهی و علمی آیت الله حکیم و ارسال پیامهای تسلیت به برخی از علما، تلاش مضاعفی برای تحکیم مرجعیت به عنوان مرجع تقلید اعلم انجام داد. در همان ایام و به دنبال شهادت آیت الله سید محمدرضا سعیدی در ۲۰ داد ۱۳۴۹ توسط ساواک که از مهم ترین مروجین در آن مقطع بود، تلاش کرد به همراه شمار دیگری از مبارزان ضمن هدایت واکنشهای مردمی در اعتراض به شهادت وی، از موقعیت پدید آمده به نفع مبارزه بهره ببرد. بر اثر جریان سازی وی در این برهه بود که عده ای از طلاب علوم دینی به تهیه و انتشار اعلامیه هایی در حمایت از و انتقاد از رژیم و ساواک اقدام د[۶۵] . به دنبال آن و با گسترش دامنه ی اعتراضات و مبارزات [۶۶] ساواک مشهد در ۲ مهر ۱۳۴۹ دستگیر و مدتی در زندان لشکر اسان ـ تنها زندان امنیتی مشهد ـ بازداشت کرد[۶۷] . در محرم ۱۳۹۱/ اسفند ۱۳۴۹ با آنکه نام آیت الله در فهرست واعظان ممنوع المنبر ساواک قرار گرفته بود وی سخنرانیهایی در هیئت انصارالحسین تهران ایراد کرد[۶۸] . آیت الله در سال ۱۳۵۰ به دعوت آیت الله طالقانی سخنرانی هایی در مسجد هدایت تهران، که کانون توجه دانشجویان و جوانان مبارز بود، ایراد کرد[۶۹] .



سه مرتبه بازداشت در سال ۱۳۵۰
در پی تحریم جشنهای ۲۵۰۰ ساله از سوی [۷۰] ساواک مراقبتهای شدیدی نسبت به فعالیت ون مبارز در پیش گرفت. بر این اساس وی در مرداد ۱۳۵۰ به ساواک مشهد احضار و مدتی در زندان لشکر اسان بازداشت شد[۷۱] . او پس از ، فعالیتهای خود را ادامه داد و در همان سال دو بار دیگر نیز بازداشت شد؛ یکی در آبان ۱۳۵۰ که به بازداشت کوتاه مدت وی در زندان لشکر اسان انجامید. دیگری در ۲۱ آذر همان سال که به اتهام اقدام برضد امنیت داخلی به سه ماه حبس محکوم گردید[۷۲] .

ادامه جلسات درس در تهران، مشهد و نیشابور
وی پس از ، فعالیتهای ـ اجتماعی خود را گسترش داد و بارها در جلسات هیئت انصارالحسین و مسجد نارمک تهران حضور یافت و سخنرانیهایی در موضوعات دینی و ایراد کرد. جلسات درس و تفسیر او در مدرسه ی میرزاجعفر و مسجد حسن (ع) و مسجد قبله و نیز در منزلش در مشهد ادامه داشت. مخاطب او در این جلسات دانش آموزان، دانشجویان، طلاب جوان و گروههایی از اقشار مختلف مردم بودند که وی آنان را با تفکر انقل و آشنا می ساخت. عده زیادی از مخاطبان جلسات و شاگردان او بعدها در اوج مبارزات در نقاط مختلف کشور به آگاهی بخشی پرداختند. گزارشهای جلسات سخنرانی و درس او بارها از سوی مأموران امنیتی منع شده است. از نظر ساواک، افرادی چون آیت الله از مدرسان روشنفکر و انقل حوزه های علمیه تلقی می شدند که ضمن داشتن ارتباط با دانشجویان و جوانان، مروج شه های مبارزاتی و خواستار آگاه ساختن طلاب علوم دینی به مسائل و اجتماعی بودند[۷۳] .
آیت الله در فروردین ۱۳۵۲ برای تبلیغ عازم نیشابور شد و در مساجد آن شهر سلسله جلسات درس اصول عقاید را، که هفته ای یک بار در روزهای برگزار می شد، دایر کرد[۷۴] . در داد ۱۳۵۲ ساواک جلسات تفسیرش در مسجد حسن (ع) و منزلش را تعطیل کرد[۷۵] . آیت الله در آذر ۱۳۵۲ محل اقامه ی جماعت و جلسات تفسیر خود را به دعوت بانی و واقف مسجد کرامت، به آن مسجد انتقال داد و مسجد یادشده را به کانون فعالیت دانشجویان و طلاب جوان تبدیل کرد[۷۶] . ساواک مشهد در واکنش به فعالیتهای گسترده ی او، او را از اقامه ی جماعت در آن مسجد باز داشت[۷۷] .

زندان ششم؛ سخت ترین دوره حبس
در آبان ۱۳۵۳ به دعوت آیت الله محمد مفتح، جماعت مسجد جاوید تهران، که در آن ایام ممنوع المنبر شده بود، در آن مسجد به سخنرانی پرداخت. در پی آن ساواک به دستگیری آیت الله مفتح و تعطیلی مسجد جاوید به عنوان یکی از کانونهای مهم مبارزه اقدام کرد[۷۸] . به دنبال آن، منزل آیت الله هم در آذر ماه همان سال مورد بازرسی ساواک قرار گرفت. ساواک علت بازرسی را، اظهارات وی در جلسه ای خصوصی درباره ی ضرورت ایجاد جمعیتی برای سامان دهی مبارزه و استفاده از فرصتها برای پیشبرد اه نهضت ی در مشهد اعلام نمود[۷۹] . در نهایت آیت الله در دی ۱۳۵۳ برای ششمین بار دستگیر و این بار به زندان کمیته ی مشترک ضد ابکاری در تهران منتقل گردید[۸۰] و به گفته خود دشوارترین و سخت ترین وضعیت حبس خود را تجربه کرد.او در حبس، اجازه ی ملاقات نداشت و از وضعیت و محل حبس او اطلاعی به خانواده اش نیز داده نشده بود[۸۱] .

فعالیت های منجر به تبعید
او در ۲ شهریور ۱۳۵۴ از زندان آزاد شد، اما تحت مراقبت مأموران امنیتی بود و اقامه ی جماعت، سخنرانی، تدریس و جلسات تفسیر وی حتی در منزلش ممنوع شده بود[۸۲] . اما او به رغم همه ی محدودیتهای و امنیتی جلسات تفسیر و فعالیتها و اقدامات روشنگرانه ی انقل خود را به صورت مخفیانه پیگرفت و پرداخت شهریه ی به طلاب علوم دینی را نیز ادامه داد[۸۳] . در اوا سال ۱۳۵۴ مخفیانه کتاب طرح کلی شه ی ی در قرآن را با نام مستعار سیدعلی حسینی منتشر کرد. او در داد ۱۳۵۵، به دنبال وقوع سیل در قوچان، گروهی را تشکیل داد که از مشهد برای کمکرسانی به مردم سیل زده به آن شهر اعزام شده و با استقرار در مدرسه ی ه ی آن شهر به امدادرسانی پرداختند[۸۴] .
در اسناد ساواک گزارش هایی درباره ی فعالیتهای آیت الله و پدرش در اوا سال ۱۳۵۵ در مشهد وجود دارد که به طرف داری از و تبلیغ نهضت ی پرداخته اند. آیت الله در محرم ۱۳۹۶/دی ۱۳۵۵ سخنرانیهایی علیه رژیم ایراد کرد و ضمن برگزاری سلسله جلسات مباحثه درباره ی تبیین فضای فکری ـ فرهنگی، به ویژه برای دانشجویان و جوانان[۸۵] و نیز حضور در جلسات علما و ون تهران روند مبارزه را شدت بخشید[۸۶] . از سوی دیگر، ساواک هم می کوشید برای به دست آوردن مستنداتی علیه او و مبارزان دیگر در آن جلسات نفوذ کند[۸۷] . به دنبال درگذشت علی شریعتی در لندن در ۲۹ داد ۱۳۵۶ آیت الله در بزرگداشت و مراسم ترحیم وی حضور داشت. این حضور او به دلیل آشنایی و ارتباط دیرینه اش با شریعتی و پدرش بود[۸۸] .



تبعید به ایرانشهر
به دنبال درگذشت آیت الله سید مصطفی در اول آبان ۱۳۵۶ در نجف اشرف، آیت الله به همراه برخی از مبارزان مراسم ختمی در ۶ آبان در مسجد ملاهاشم ب ا کرد[۸۹] . همان ایام به همراه عده ای از علمای مشهد تلگرام تسلیتی به در نجف مخابره د[۹۰] . با درگذشت آیت الله سید مصطفی و تحولاتی که در پی آن پدید آمد، نهضت ی وارد مرحله ی نهایی خود شد و حرکتهای جدی برای پیروزی انقلاب آغاز گردید.




رژیم پهلوی هم در واکنش به این فعالیتها، به رغم اعلام سیاست فضای باز ، با سرکوب و خفقان فعالیتهای مبارزان را محدودتر کرد. به دنبال اجرای این سیاست، برخی از مبارزان سرشناس به تبعید محکوم شدند که آیت الله هم در زمره ی آنان بود. او از سوی کمیسیون امنیت اجتماعی اسان به سه سال تبعید در ایرانشهر محکوم گردید[۹۱] و مأموران ساواک در ۲۳ آذر ۱۳۵۶ به منزل او یورش برده و او را دستگیر و به ایرانشهر انتقال دادند. هدف رژیم از این اقدام، قطع ارتباط او با مردم و مبارزان و به دنبال آن، عدم توفیق وی در امر مبارزه و افشاگری علیه حکومت بود[۹۲] . اما وی به علت تعامل با اهل تسنن اشتهار و محبوبیتی در میان مردم ایرانشهر یافت و با بهره گیری از این فرصتها پیام انقلاب را به مردم دورترین نقاط کشور رساند[۹۳] . سخنرانیهای او در مسجد آل رسول ایرانشهر و رفت و آمد علما و ون مبارز، نیروهای انقل و اقشار مختلف مردم به منزل او، عوامل امنیتی را بر آن داشت که فعالیتهای او را محدود سازند و از رفت و آمد مردم ممانعت به عمل آورند[۹۴] .



او در ۱۹ فروردین ۱۳۵۷ در پی کشتار مردم در یزد، در نامه ای به آیت الله محمد صدوقی این اقدام وحشیانه ی رژیم پهلوی را محکوم کرد و ضمن ترغیب مردم به ادامه ی مبارزه، یاد ی آن حادثه را گرامی داشت[۹۵] . این نامه به صورت اعلامیه در سراسر کشور پخش گردید[۹۶] .

وقوع سیل در ایرانشهر در ۱۱ تیر۱۳۵۷ موقعیتی فراهم آورد تا آیت الله با توجه به تجربیات پیشینش، مدیریت تنها گروه امدادی را عهده دار شود. وی با هماهنگی هایی که با ون ای مختلف از جمله یزد و مشهد داشت، توانست کمکهای مردمی را از اقصا نقاط ایران جذب و در بین سیل زده ها تقسیم کند[۹۷] .




آیت الله در دوران تبعید ارتباط خود را با مبارزان و علمای تراز اول مبارزه در ای ایران حفظ کرد و پیوسته مکاتباتی درباره ی نهضت ی با آنان داشت و از این طریق در جریان بسیاری از حوادث و رخدادها قرار می گرفت و با نامه نگاریهای گوناگون در بسیاری از تصمیم گیریهای جمعی علما مشارکت می کرد.



تبعید به جیرفت
با اوج گیری انقلاب ی در آستانه ی ماه رمضان، ۲۸ شعبان ۱۳۹۸/ ۲۸ تیر۱۳۵۷، شماری از طلاب حوزه ی علمیه ی مشهد به ادامه ی تبعید آیت الله اعتراض و خواستار بازگشت وی به مشهد شدند که به دخ مأموران انتظامی انجامید[۹۸] . گسترش فعالیتهای انقل و مردمی آیت الله در راستای جهت دهی و سامان دهی مبارزه در ایرانشهر و مناطق و ای اطراف از یک سو، و محبوبیت و نفوذ روزافزون وی در میان اقشار مختلف مردم آن سامان از سوی دیگر، مقامات امنیتی را بر آن داشت تا محل تبعید وی را به جیرفت که در مقایسه با ایرانشهر دورافتاده و دارای محدودیت های بیشتری بود، تغییر دهند. لذا وی در ۲۲ مرداد به جیرفت انتقال یافت[۹۹] .




مبارزات آیت الله در جیرفت هم متوقف نماند و او از همان آغاز ورود به آن شهر با سخنرانی در مسجد جامع به افشاگری علیه حکومت پهلوی پرداخت. یکی از سخنرانیها، که در ۱۵ شهریور ۱۳۵۷ صورت گرفت، به ب ایی تظاهرات و سردادن شعارهای انقل توسط مردم منجر شد[۱۰۰] . این اتفاق زمانی روی داد که هنوز تظاهرات و در ای کوچک معمول نشده بود. او در شمار ون تبعیدی ای بود که در نامه ای به آیت الله سیدعبدالحسین دستغیب، ضمن تشریح حوادث کشور و ذکر جنایات رژیم پهلوی در شیراز، مشهد، اصفهان و جهرم را ارهایی را برای تداوم نهضت ی تا سرنگونی حکومت پهلوی ارائه دادند[۱۰۱] . وی در این دوره، مخفیانه عازم کهنوج شده، سخنرانیهای افشاگرانه ای ایراد کرد[۱۰۲] .



بازگشت به مشهد
با گسترش مبارزات مردمی و ازهم گسیختگی ارکان رژیم و ناتوانی آن در مهار روند انقلاب، آیت الله در اول مهر ۱۳۵۷ از جیرفت به مشهد مراجعت کرد و در آنجا فعالیت های خود را در امر سامان دهی امور انقلاب و تشدید روند مبارزه و پیگیری مسائل گوناگون نهضت ادامه داد ادامه مطلب درخواست حذف مطلب

آملی لاریجانیرئیس قوه قضاییه گفت: قانون اساسی کشورمان در موارد متعدد به طور دقیق و به بهترین نحو جایگاه قوه قضاییه را مشخص کرده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرزانگان امیدوار به نقل از مشرق:آیت الله آملی لاریجانی در همایش سراسری قوه قضائیه که از صبح امروز (یکشنبه) با حضور مسئولین عالی کشوری و قضایی در سالن اجلاس سران در حال برگزاری است، ضمن گرامیداشت هفته قوه قضائیه و یاد و خاطره ی هفتم تیر اظهار کرد: تشکر می کنم از همه مهمانان گرامی، همکاران گرانقدر قضایی، مقامات کشوری و لشکری و خصوصا ریاست محترم جمهور و ریاست محترم مجلس و همچنین ریاست محترم دفتر ی و وزرای محترم، نمایندگان مجلس و اعضای شورای نگهبان و اعضای مجلس خبرگان که در این مجلس حضور دارند.
وی ضمن تشکر از دادگستری برای ارائه گزارش خوبی که ارائه شد، افزود: گرچه بنده نسبت به گزارش مکتوب ایشان گلایه‌ای دارم که در ابتدای این گزارش مطلبی را به نمایندگی از بنده فرمودند که چنین مطلبی نبوده؛ ولی در عین حال انتظار داریم دوستان مطالب را دقیق بنویسند و دقیق بگویند. هر مطلبی بار معنایی خودش را دارد و امیدواریم همه عزیزان در راستای اه انقلاب برای وحدت و همدلی تلاش کنند.
وی افزود: مطالبی که باید عرض کنم گزارشی است از وضعیت دستگاه قضایی و نقش دستگاه قضایی که اگر بخواهم یک گزارش اجمالی ارائه دهم به طول خواهد انجامید و بنده تلاش می کنم برخی نکات برجسته را ارائه کنم.
وی با تاکید براینکه امروز نظام یک نظام شکوفا و بالنده است و در منطقه حرف اول را می زند، گفت: این چیزی نیست که در داخل کشور مسئولین بگویند بلکه در اوایل انقلاب راحل با آن تیزبینی اینها را می دید که روزی این حرف اول را خواهد زد، بلکه امروز دشمنان ما اعتراف می کنند و می دانند در منطقه و کل سیاست های دنیا نقش دارد.
آیت الله آملی لاریجانی به فشارهای شورای امنیت برای تصویب مصوبات جدید علیه اشاره کرد و یادآور شد: این همه فشار در شورای امنیت برای اینکه به دنبال مصوبات جدید علیه بروند،اگر نقش و اقتداری در منطقه نداشت، اعتنایی نمی‌ د و نیازی به این کار نمی‌دیدند.
عضو مجلس خبرگان ی تصریح کرد: این فشارهای به عنوان قلدر جهانی برای تحریم و فشار به ت‌های دنیا که با تعامل نداشته باشند، برای این است که می بینند در دنیا و منطقه نقش فزاینده دارد و همین دلیل به دنبال این تحرکات است.

تشریح دو نگاه به قوه قضائیه

آیت الله آملی لاریجانی مهمترین اصل قانون اساسی در مورد وظایف قوه  قضائیه را اصل 156 این قانون دانست و گفت: بر حسب این اصل، قوه قضائیه قوه‌ای مستقل است که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی و مسئول تحقق بخشیدن به عد است و عهده دار وظایفی است.
رئیس دستگاه قضا با برشمردن وظایف قوه قضائیه مطابق با قانون اساسی، بیان داشت: اولین وظیفه، رسیدگی و صدور حکم در مورد تظلمات، شکایات و حل و فصل دعاوی و رفع خصومت، دومین وظیفه احیای حقوق عامه و گسترش حق و های مشروع، سومین وظیفه نظارت بر حسن اجرای قوانین، چهارم کشف جرم و تعقیب مجازات و تعزیر مجرمین و اجرای حدود و مقررات مدون جزایی ، پنجم اقدام مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمین می‌باشد.
وی ادامه داد: در اصل 57 قانون اساسی، تصریح شده که قوای حاکم در ایران عبارتند از قوه مجریه، قوه مقننه و قوه قضائیه که زیر نظر ولایت مطلقه فقیه اعمال می‌گردد. این قوا مستقل از یکدیگر هستند.
آیت الله آملی لاریجانی با اشاره به اصل 61 قانون اساسی افزود: این اصل نیاز به یک تحلیل و تفسیر دارد و آن این است که اعمال قوه قضائیه به وسیله دادگاه های دادگستری است که باید طبق موازین ی تشکیل شود و به حل و فصل دعاوی و گسترش عد بپردازد.
وی افزود: مقصود بنده از قرائت این چند اصل برای توجه دادن به نکته ای است که گاهی مغفول می ماند. ما در تشخیص نقش و جایگاه قوه قضائیه می توانیم دو نگاه داشته باشیم. یک نگاه، نگاه کلی و بیرونی است. برای اینکه ببنیم قوه قضائیه چه جایگاهی دارد آن را در کل جغرافیای نظام ی نگاه می کنیم و نظام را در کل دنیا و منطقه ملحوظ می داریم که چه نقشی دارد. یک نگاه درونی هم داریم که قوه قضائیه قوه‌ای است دارای تشکیلات و از اجزایی تشکیل شده است.
آیت الله آملی لاریجانی خاطرنشان کرد: یک نکته مهم برای کل قوه قضائیه عبارت است از شناخت جایگاه و نقش آن در اصل نظام جمهوری که این نگاه را از قانون اساسی می توان استفاده کرد.
رئیس قوه قضائیه ادامه داد: وقتی قانون اساسی در اصل 57 تصریح می‌کند که از سه قوه مختلف تشکیل شده است و زیر نظر ولایت امر اعمال می شود، اینجا به نظر می رسد همین نگاه بیرونی است و می خواهد بگوید در کل نظام چه نقشی دارد و ما اگر این نگاه را در مورد قوه قضائیه -کما اینکه درون قوای دیگر هم داریم- داشته باشیم، آنوقت هم نوع نگاه ما به وظیفه‌مان، اهمیت وظیفه‌مان و حساسیت‌مان به انجام وظایف‌ دو چندان خواهد شد.
وی بیان داشت: نگاه بیرونی به دستگاه قضا موجب می شود وقتی ما وضعیت نظام را در منطقه مشاهده می‌کنیم و وقتی دخ قوه قضائیه و تاثیرش را و خدماتی که به مردم در این نظام ارائه می کند را می بینیم، آنوقت برای ما روشن می شود که خدمت در این دستگاه کار بزرگی است که اگر با اخلاص در نیت توام شود، یکی از بالاترین عبادات است؛ چراکه هم خدمت است به مردم و هم برای استقرار بیشتر و شکوفایی بیشتر و تکامل این نظام الهی این نقش، نقش بسیار پررنگ و با اهمیتی است.
رئیس دستگاه قضا اظهار کرد: ما به وطن خودمان عشق می ورزیم و ملیت ایرانی را در سرتاسر تمدن دنیا موثر می دانیم؛ کمااینکه تاریخ، این مسئله را ثابت کرده، منتهی فراتر از آن ما یک همبستگی و دلبستگی ایمانی به نظام داریم؛ همانطور که میلیون‌ها مسلمان در دنیا این احساس دلبستگی و همبستگی را دارند که ما نباید از این غافل شویم.
وی خاطرنشان کرد: در قوه قضائیه باید توجه کنیم هر خدمتی که در این قوه انجام می دهیم، در ارکان این نظام و تاثیر آن در منطقه و دنیا نقش دارد و آن وقت است که بازتاب‌های عمل خودمان را بسیار فراتر از مجموعه‌ای که در آن کار می‌کنیم، خواهیم دید و این نگاه بیرونی بسیار مهم است.

استقلال دستگاه قضائی به نفع همه نظام است

عضو مجلس خبرگان ی با بیان اینکه در قانون اساسی توجه ویژه‌ای به موضوع استقلال قوه قضائیه شده است، گفت: در اصل 156 قانون اساسی مجددا پس از اصل 57 تصریح می‌شود که قوه قضائیه یک قوه مستقل است و این تأکید بر استقلال غیر از مبحث استقلال قاضی است و بسیار با اهمیت است.
وی ب ان اینکه استقلال دستگاه قضایی و قضات یکی از دغدغه‌های مهم متفکران دنیاست، افزود: ایجاد تعادل بین این استقلال و بیان منتقدین و همچنین اختیارات مجلس و قوه مجریه بحث عمیقی است که بسیاری از افرادی که در بحث استقلال قضایی و حقوق اساسی کار کرده‌اند، این بحث را تشریح کرده‌اند.
آیت الله آملی لاریجانی با بیان اینکه استقلال قاضی و استقلال دستگاه قضایی به نفع همه نظام است و باید ارج نهاده شود، اظهار کرد: استقلال دستگاه قضایی حتی در مواقعی که قوه مجریه طرف حکم قضایی است، به نفع این قوه نیز می‌باشد و به نفع قوه مقننه نیز هست.

اننقاد رئیس قوه قضائیه از برخی رسانه‌ها و بیان برخی سخنان در مجلس

رئیس قوه قضائیه با بیان اینکه استقلال قاضی تضمین کننده عد است، بیان داشت : اگر قاضی مستقل نباشد،حتما در حکمش خدشه ایجاد می‌شود و این با عد منافات دارد؛ استقلال دستگاه قضا یعنی این دستگاه تحت تاثیر قوای دیگر و یا فشارهای و یا اجتماعی حکم نکند .
آیت الله آملی لاریجانی گفت: من امروز می‌خواهم از وضعیت برخی رسانه‌ها در کشور و برخی سخنان که در مجلس گفته می‌شود انتقاد کنم؛ گاهی به عنوان انتقاد مطالبی مطرح می شود که درعمل زیر سئوال بردن استقلال دستگاه قضائی است و انتقاد محسوب نمی‌شود.
وی ادامه داد: اینکه در رسانه‌های جمعی بخواهند به دستگاه قضائی فشار وارد کنند که یک طرف را داشته باشد، مخالف استقلال دستگاه قضائی است.
آیت الله آملی لاریجانی اظهار کرد: در قانون اساسی تصریح می‌شود قوه قضائیه برای حل و فصل دعاوی است و در کتب فقهی تحت عنوان "فصل الخصومة" آمده است؛ ما الان می‌بینیم  به بهانه نقادی آرای قضات یا دستگاه قضایی تحت فشار قرار می‌گیرد؛ یک آقایی بلند می شود بعد از حکم یک پرونده می‌گوید که چنین حکمی در تاریخ سه هزار ساله ایران صادر نشده است؛ این توهین به قوه قضائیه و همچنین مخالف استقلال دستگاه قضائی می‌باشد.

حکم دادگاه که رافع تخاصم است، نباید زیر سئوال برده شود

رئیس قوه قضائیه ادامه داد: ما نمی‌خواهیم دیوار بکشیم و نمی‌خواهیم دور قوه قضائیه حصار بکشیم و قضات دستگاه قضائی را مصون نمی‌دانیم؛ اما فصل الخصومة بودن، ماهیت کار قضائی است و نباید حکم دادگاه را که رافع تخاصم است، زیر سئوال ببریم.
عضو مجلس خبرگان ی با بیان اینکه ما باید در جامعه و مجامع مختلف، مستدل و مستند صحبت  کنیم، تصریح کرد: من همواره به مسئولان عالی قضایی گفته‌ام که در حدی که پرونده‌ها اجازه می‌دهند، به سایر دستگاه‌ها در رابطه با محتویات این پرونده‌ها پاسخ دهند. البته در کشورهای پیشرفته نیز چنین رسمی وجود ندارد که دائما آرای قضات و دستگاه قضائی را زیر سوال ببرند.
آیت الله آملی لاریجانی با بیان اینکه این سخن رئیس جمهور که گفت بگذارید آرا ء مطرح شود، درست است، افزود: هم اکنون نیز اینچنین است و پژوهشگاه قوه قضائیه برای نقادی آراء برنامه‌هایی را تدوین کرده است و آرای قضات با حضور خود آنها و با حضور نقادانی از و قوه قضائیه موردنقد قرار می‌گیرد و اتفاقا طبق گزارشی که دادند، در این جلسات بسیاری از قضات از آرایی که صادر کرده‌اند، به صورت مستدل و محکم دفاع می‌کنند. چنانچه طبق گزارشی که به من داده‌اند بسیاری از اساتید ‌ها که در این جلسات حضور داشتند، اعلام د که ما فکر نمی‌کردیم قضات تا این حد مستدل و قاطعانه از احکامشان دفاع کنند.
رئیس قوه قضائیه گفت: یک سامانه هم طراحی شده است که از طریق آن با حذف اسامی موجود در پرونده‌ها می‌توان پرونده و آرای آن را در اختیار انی که می‌توانند استفاده کنند، قرار داد.

در انگلستان هم ورود نمایندگان مجلس به پرونده‌های قضائی محدودیت دارد

رئیس دستگاه قضائی کشور اظهار کرد: این امور نباید به اینجا بیانجامد که کار دستگاه قضائی که حل و فصل دعاوی و رفع تخاصمات است، به رو مه‌ها کشیده شود و در مجلس محترم ‌ای بگوید چرا قاضی اینچنین حکم کرده است؛ این درست نیست؛ ما نباید این خاصیت قوه قضائیه را زیر سوال ببریم؛ چرا که هم خلاف استقلال دستگاه قضائی است و هم خلاف قانون اساسی می‌باشد.
وی اظهار کرد: یکی از نویسندگان تصریح می‌کند که در انگلستان حتی انتقاد و ورود نمایندگان مجلس عوام این کشور به پرونده‌های قضائی محدودیت دارد تا اینکه استقلال دستگاه قضایی حفظ شود.
آیت الله آملی لاریجانی اظهار کرد: امیدواریم که در بحث استقلال دستگاه قضائی همه این نکته را رعایت کنند و همه بتوانیم از یک دستگاه مستقل و قوی برخوردار باشیم.

تشریح نقش قوه قضائیه در جلوگیری از نفوذ

رئیس قوه قضائیه در ادامه با اشاره به مبحث نفوذ دشمن و نقش قوه قضائیه در جلوگیری از نفوذ بیان داشت: وقتی ما با نگاهی کلی و بیرونی به نظام وقوه قضائیه می کنیم، متوجه می‌شویم که اقتدار موجب شده که دشمنان بعد از طی مراحل مختلف اعم از کودتا،‌ جنگ‌های نیابتی در منطقه و تحریم‌های سختگیرانه به فکر نفوذ درنظام باشند.
وی گفت: دشمنان وقتی دیدند کودتا ش ت خورد و نظامی نیابتی در جنگ 8 ساله نیز با ش ت مواجه شد و همچنین تحریم‌های سختگیرانه‌شان جواب نداد، بدنبال نفوذ آمدند.

هشدار (ره) در مورد نفوذ دشمن

وی  با بیان اینکه از سال 67 که راحل(ره) منشور ت را صادر فرمودند، از بحث نفوذ صحبت د، تصریح کرد: راحل(ره) در آن منشور فرمودند که دشمنان ما وقتی از دخ در نظام مایوس می‌شوند، سراغ نفوذ می‌آیند.
آیت الله آملی لاریجانی بیان داشت: در پیام راحل(ره) برای حوزه‌های علمیه که به منشور ت معروف شد، ایشان فرمودند استکبار وقتی از نابودی ت و حوزه‌ها مایوس شد، دو راه را انتخاب کرد: یکی ارعاب و زور و دیگری خدعه ونفوذ. در قرن معاصر وقتی حربه ارعاب و تهدید کارگر نشد، راه‌های نفوذ تقویت گردید.
رئیس قوه قضائیه تصریح کرد: راحل(ره) در ادامه فرمودند: اولین و مهمترین حرکت در این مسیر از جانب دشمن القاء شعار ج دین از سیاست است که متاسفانه این حربه در حوزه‌ها تا اندازه‌ای کارگر شد تا جایی که ورود به سیاست دون شأن فقیه تلقی شد.
عضو مجلس خبرگان ی اظهار کرد: راحل(ره) در پیام نیمه شعبان 1368 خطاب به مهاجران جنگ تحمیلی با مقدمه‌ای فرمودند: امروز شرق و غرب به خوبی می‌دانند که تنها نیرویی که می‌تواند آنها را از صحنه خارج کند است.
آیت الله آملی لاریجانی افزود: راحل(ره) درهمان پیام فرمودند: آنها در این 10 سال که از انقلاب ی می‌گذرد، ضربات سختی را از خورده‌اند و تصمیم گرفته‌اند که به هر وسیله ممکن آن را در ایران که مرکز ناب است، نابود کنند؛ اگر بتوانند با نیروی نظامی و اگر نشد با فرهنگ خود و بیگانه ملت از و فرهنگ دینی خود و اگر هیچ کدام از اینها نشد، ایادی خود فروخته خود از منافقین و لیبرال‌ها و بی دین‌ها را در مراکز نفوذ دهند تا شاید به هدف خود برسند.

ی در موارد متعدد به بحث نفوذ و راه حل مقابله با آن اشاره کرده‌اند

رئیس قوه قضائیه اظهار کرد: نکات تصریح شده در پیام‌های سال‌های 67 و 68 راحل(ره) بسیار مهم و دقیق است و این موارد را آنروز راحل(ره) با تیزبینی دیدند و مطرح د و ی هم بعدها راجع به بحث نفوذ مطالب مهمی را ایراد فرمودند.
عضو مجلس خبرگان ی گفت: ی یکجا فرمودند "دشمن را فراموش نکنید و وقتی که شما از یاد نبرید که یک جبهه‌ای رو به روی شماست و پشت سنگر نشسته‌اند و سلاح هایشان را آماده کرده‌اند، آنگاه این نفوذ را باور می‌کنید."
وی افزود: ی در جایی دیگر پیرامون بحث نفوذ فرمودند که نباید گذاشت این فکر ی در دل دشمن پا بگیرد باید آنچنان پایه‌های انقلاب در اینجا محکم باشد که مردن و زنده بودن این و آن تاثیری در حرکت انقل این کشور نداشته باشد.
آیت الله آملی لاریجانی با بیان اینکه ی در موارد متعدد دیگری به بحث نفوذ و راه حل مقابله با آن نیز اشاره کرده‌اند، گفت: ایشان در مقطعی فرمودند که یکی از کارهای استکبار این است که کلیشه‌های مورد نظر خود را به همه مردم دنیا اعم از ملت‌ها ومسئولان کشورها تحمیل کند.

چرا فرهنگ غنی ایرانی و ی را به فرهنگ بیگانه تبدیل کنیم؟

وی گفت: امروز شناخت دشمن به شناخت وضعیت دنیا کمک خواهد کرد و نقشی که قوه قضائیه می‌تواند داشته باشد، در این خصوص بسیار قابل توجه است.
آیت الله آملی لاریجانی با تاکید بر اینکه قوه قضائیه در مسیر انجام وظایف خود یک نگاه هم به این مسائل باید داشته باشد، تصریح کرد: باید به اهتمام دشمن برای نفوذ در کشور توجه داشت. نفوذ یعنی طوری اراده‌ها را منعطف کند که فرد حرفی را بزند که آنها می‌خواهند.
رئیس دستگاه  قضا با اشاره به نفوذ فرهنگی اظهارکرد: نفوذ فرهنگی یعنی به روش‌های مختلف فرهنگ خود را گسترش دهند.
وی با اشاره به این مطلب که ما چرا فرهنگ غنی ایرانی و ی را به فرهنگ بیگانه تبدیل کنیم، گفت: آنها با تمام قوا گاهی به عنوان کار اقتصادی، گاهی به عنوان کار علمی، گاهی به عنوان شبکه‌های مجازی دارند وارد می‌شوند؛ اما در پس هدف آنها تسلط فرهنگی و جدا ملت ما از فرهنگ اصیل ی انقل است.

قوه قضائیه باید مقتدرانه در مقابل نفوذ بایستد

رئیس دستگاه قضا با طرح این سئوال که چگونه می‌توانیم رفتار یی‌ها را فراموش کنیم، اظهار داشت: خارجه با پررویی تمام می‌گوید که ما بر شرایط ایران اشراف داشته، تحریم‌ها را مد نظر داریم و تلاش ما برای تغییر نظام ایران است. بعد می‌گوید با کمک انی که در داخل ایران هستند و می‌دانیم که چه انی هستند، این هدف را دنبال می‌کنیم؛ پس تمام ارکان نظام و هر سه قوه بخصوص قوه قضائیه باید بیدار باشند.
آیت الله آملی لاریجانی با بیان اینکه قوه قضائیه باید مقتدرانه در مقابل این نفوذ بایستد، بیان کرد: دشمن اینگونه در حال کار است و باید حواسمان باشد که اینگونه حرف‌ها از دهان چه انی خارج می‌َشود.
رئیس قوه قضائیه گفت: انی که در مقابل امنیت کشور ایستاده‌اند و در این مسیر کار می‌کنند، اگر سلاح دارند محارب هستند و در بسیاری ازموارد اقدام آنها مصداق فساد فی الارض است. انی که با امنیت مسئله دارند بر حسب قانون مفسد فی الارض هستند. لذا قوه قضائیه باید به هوش باشد؛ قضات ما قضاتی انقل ، متدین و دلبسته به نظام‌اند؛ اما باید در این مسائل حساسیت ویژه داشته باشند.
وی گفت: دشمن رو در روی نظام ایستاده و با صراحت و وقاحت تمام می‌گوید به دنبال تغییر نظام است؛ آنوقت عده‌ای در داخل برای دوستی با آنها دست دراز می‌کنند؛ لذا بحث نفوذ، چه نفوذ ، چه نفوذ فرهنگی و غیره باید مورد توجه قرار گیرد و  قوه قضائیه باید با تعیین مصادیق قانونی در این مورد برخورد مستدل و موجه داشته باشد.
آیت الله آملی لاریجانی گفت: ما در جریان فتنه 88 عملکرد آنها را دیدیم که چطور یکباره یی‌ها، رئیس جمهور و امور خارجه آنها و کشورهای اروپایی پشت عده‌ای که در خیابان‌ها شرارت می‌ د و بانک‌ها و مغازه‌ها مردم را آتش می‌زدند، ایستاند و گفتند ما از آنها حمایت می‌کنیم و با ادعای که آن را ابزار دست اه خود کرده‌اند، دیدیم که برای تغییر نظام چقدر تلاش د و ابایی هم از این موضوع نداشتند.
رئیس قوه قضائیه گفت: البته بعدها خانم کلینتون اظهار پشیمانی کرد که چرا بیشتر کمک آنها نکردیم تا این نظام تغییر کند. حیرت انسان نه از آنهاست؛ بلکه از انی است که در این کشور در سایت‌ها و رو مه‌هایشان به حمایت از آنها می‌پردازند و باید پرسید که به کدام سمت حرکت می‌کنید؟
وی  گفت: قوه قضائیه به عنوان رکن رکین نظام  و حافظ امنیت و انقلاب است و به کمک نیروهای امنیتی باید در مقابل این قضیه بایستد.
آیت الله آملی لاریجانی گفت: ببینید که در چند سال اخیر علیه یت نظام، علیه قوه قضائیه، علیه رئیس قوه قضائیه، علیه شورای نگهبان، علیه دبیر شورای نگهبان، علیه پاسداران، علیه قدس و هرآنچه بوی و رنگی از نظام داشته، چه هجمه‌ها کرده‌اند و به نظر می‌ر سد که این خود فتنه‌ای است.

مسئولان نظام باید دشمنی‌ها را تشخیص دهند

رئیس قوه قضائیه گفت: مسئولان نظام باید همدل و هماهنگ باشند و دشمنی‌ها را تشخیص دهند. اگر که باعث اقتدار نظام است و در طول هشت سال جنگ مجاهدت نموده و در این 37 سال سپر کرده، مورد هجمه دشمن قرار می‌گیرد، باید در داخل از آن حمایت شود.
وی گفت: وقتی ت‌های غربی هجمه می‌کنند که باید ایران را ببریم در لیست تروریستی و وقتی که دشمن تا این حد وقاحت دارد، در درون نظام باید همه همدل باشند. قدس افتخار نظام است. من از رشید " سلیمانی" نام می‌برم؛ چون دشمن علیه او اقدام می‌کند و می‌گوید که چرا این فرد به و عراق سفر می‌کند. یک نظام دعوت می‌شود به کشور همسایه؛ شما چه کاره هستید که از هزاران کیلومتر آن طرف‌تر نظر می‌دهید و می‌گویید که چرا سلیمانی به عراق یا سفر کرده است؟  لذا وقتی دشمن تا این حد جلو آمده است و علیه شورای نگهبان و پاسداران و غیره هجمه می‌کند، باید در نحوه سخن گفتن و اقدامات خود دقت کافی کنیم.
آیت الله آملی لاریجانی گفت:‌ قوه قضائیه تاکنون ایستاده و از فتنه 88 به بعد کاملاً تلاش قوه قضائیه مشهود بوده است. بنده از همه مسئولان و قضات تشکر می‌کنم که در مسیر انقلاب هستند و از نظام دفاع می‌کنند.
رئیس قوه قضائیه ضمن توجه دادن به اقتدار عمومی، تصریح کرد: ما باید در مقابل هجمه دشمن، به سمت استعدادهای داخلی برگردیم. اگر می‌خواهیم در مقابل تحریم‌ها بایستیم، باید تمام همت‌ها به سمت داخل متمرکز باشد. البته این امر منافاتی با نگاه به بیرون ندارد؛ اما باید تکیه بر داخل باشد.

دستورالعمل دقیقی برای پیشبرد اقتصاد مقاومتی تهیه کرده‌ایم

وی در تشریح ضرورت توجه به سرمایه‌های داخلی گفت: طبیعی است که سرمایه‌گذار دنبال منافع خود است؛ اما اگر بتوانیم خطوط قانونی را برای آنها ترسیم کنیم، اقتصاد مقاومتی پیش می‌رود.  البته ما دستورالعمل دقیقی را برای پیشبرد اقتصاد مقاومتی تهیه کرده‌ایم که به زودی آن را ابلاغ می‌کنیم و خطوطی را ترسیم کرده‌ایم تا اقتصاد مقاومتی توسعه یابد.
آیت الله آملی لاریجانی با بیان اینکه ما باید امنیت اقتصادی را ایجاد کنیم، اظهار کرد: من به ت تضمین می‌دهم که قوه قضائیه از اقتصاد مقاومتی کاملاً حمایت خواهد کرد.
رئیس قوه قضائیه با اشاره به دو بعد امنیت اقتصادی، تصریح کرد: یک بحث مبارزه با فساد است و بحث دوم تضمین امنیتِ کافی برای کار و سرمایه‌گذار. ی که سرمایه خود را می‌آورد توقع دارد که دستگاه‌ها با او به عد رفتار کنند. ی نباید فکر کند که بخاطر آشنایی یا به خاطر رشوه کارش جلو می‌افتد. لذا برخورد با این فسادها به پیشبرد اه اقتصاد و تسهیل سرمایه‌گذاری کمک می‌کند.
وی گفت:‌ بنده بارها در جلسات عرض کرده‌ام که قضات و مدیران به سرمایه‌گذاری سالم کمک کنند که امنیت اقتصادی ایجاد شود. قوه قضائیه و نیروهای امنیتی نباید اشکالات بی‌دلیل برای سرمایه‌گذاران ایجاد کنند.
آیت‌الله آملی لاریجانی با تاکید بر اینکه باید با مفاسد برخورد شود، گفت: نباید با رشوه، صورت‌سازی و جعل اسناد کار جلو رود و نباید از پرداخت مالیات فرار کنند. این چیزی است که اکنون شایع است و جرم است که قوه قضائیه با اقتدار به این جرایم رسیدگی می‌کند. اگر چند بار قوه قضائیه با پرونده‌های کلان و مهم برخورد کند، فرهنگ‌سازی شده و این موارد برچیده خواهد شد.
رئیس قوه قضائیه اظهار کرد: ما تاکید کردیم که با نقطه مطلوب فاصله داریم؛ اما با نظارت و با دستورالعمل و با تعاملی که با ت داشته و داریم، این اه را پیگیری می‌کنیم.

وم تبیین نگاه در

رئیس قوه قضائیه دربخش چهارم سخنان خود به وم تبیین نگاه به اشاره کرد و گفت: هجمه‌های بیشماری علیه نظام ایران وبخصوص قوه قضائیه در این مورد می‌کنند که در این زمینه باید نگاه را تبیین کنیم.
این مقام عالی قضایی افزود: سخن ما با مدعیان در دنیا این است که  نظام ایران و دین پرچمدار حقیقی است. ما م ع کرامت انسانی هستیم وکرامت انسان را قبول داریم وموظفیم که قبول داشته باشیم. و قرآن تصویری از انسان ترسیم می کنند که با غربیان ی ان نیست.
وی  افزود: تصویر دین از انسان، خلیفة الله است و انسان می‌تواند محل تجلی اسماء الهی باشد و این استعداد در انسان نهفته شده است.
آیت الله آملی لاریجانی تصریح کرد: چند روز پیش ی در کشور آلمان آزاد شد؛ البته صدر اعظم آلمان اعلام کرده که به آن رأی نداده است؛ اما بیش از 300 نفر در پارلمان به این موضوع رأی داده‌اند. تفسیر شما از چیست؟ شما حق ازدواج را به ازدواج با تفسیر می‌کنید.
رئیس قوه قضائیه با تأکید بر اهمیت حریّت انسان در تصریح کرد: حریّت انسان از ابتدا مدنظر بوده است. در آن زمانی که برده‌داری رسم بود، اعظم(ص) در 1400 سال پیش فرمودند سیاه و سفید با هم مساوی هستند و به هر بهانه‌ای برده آزاد می‌ د؛ این درحالی است که در تا یک قرن پیش سیاهپوستان را ظالمانه به زور سوار کشتی می‌ د و بردگی وامی‌داشتند. ما را در چارچوب تعالیمی که قبول داریم، می‌توانیم تفسیر کنیم.

غربی‌ها به دروغ و فریب از استفاده می‌کنند

این مقام عالی قضایی با بیان اینکه غربی‌ها به دروغ و فریب از استفاده می‌کنند، تصریح کرد: ما جریان جنگ ویتنام ، ‌بمباران هزاران هزار انسان بیگناه و اینکه چطور آمدند و درکودتای 28 مرداد با برانگیختن اشرار در خیابان‌ها قدرت ملی را سرنگون د و حمله به ایران در جنگ تحمیلی را فراموش نکردیم. امروزدر یمن بزرگترین جنایات صورت می‌گیرد؛ این درحالی است که را خودتان خلق کردید و ترامپ در سخنان سخیف خود در مناظرات به صراحت گفت ودر کتابتان گفتید که به پدید آمدن کمک کردید و در عین حال دم از می‌زنید.
وی افزود: آقای ترامپ در جلسه شمشیر با حکام فاسد سعودی می د؛ آیا این است؟ در بیان و رفتارتان دروغ می‌گویید؛ ایران از زمان تکامل، نظام را پیش برده است. ما به استغاثه مردم مظلوم در دنیا اعتنا کردیم و از ملت مظلوم فلسطین حمایت کردیم و امروز نیز به کشور برادر عراق و کمک کردیم. این بزرگترین افتخار ایران است که بر علیه تروریسم چنین فداکاری می‌کند و شما فقط ادعا دارید. بنده در اینجا از زحمات ستاد در این حوزه تشکر می‌کنم.
آیت الله آملی لاریجانی گفت: ‌هایی مبنی بر تشکیل نهاد حقوق شهروندی می شنویم. ما هر جایی که حرکتی درجهت استیفای حقوق شهروندان انجام شود، در چارچوب قانون استقبال و حمایت می‌کنیم. طرح حقوق شهروندی ابتدا توسط رئیس قوه قضائیه سابق طراحی شد و امروز دارای نهادی در قوه قضائیه است و ستاد در این زمینه فعال است و مصوبه‌ای در این زمینه به تصویب ی رسیده است؛ بنابر این نمی‌توانیم نهاد ملی دیگری هم عرض با آن ایجاد کنیم. این کار صحیح نیست؛ خلاف شرع و قانون است و پس از تأیید ی نیز وجهی ندارد و همین جا از ت محترم دعوت می‌کنیم که پیشنهادهای خود را در این زمینه ارائه دهند تا قوه قضائیه و ستاد این کار را پیش ببرد.
رئیس قوه قضائیه در بخش پنجم سخنان خود به برخی بحث‌های درون قوه‌ای و حجم رسیدگی‌ها اشاره کرد و گفت: امروز بیش از 15 میلیون پرونده در قوه قضائیه رسیدگی می شود و این کار عظیمی است. البته یک پرونده ممکن است در ده نقطه ثبت شود و یا به عنوان مثال یک دعوای حقوقی اعمال ماده 18 سابق شود و دوباره لغو و رسیدگی شود.

مردم به دستگاه قضا اعتماد دارند و مسیر معقول را می‌بینند

این مقام عالی قضایی ادامه داد: این حجم پرونده نشان می دهد مردم به دستگاه قضا اعتماد دارند و مسیر معقول را می‌بینند که برای پیگیری دعاوی خود به دستگاه قضا مراجعه کنند. بنابراین باید تلاش کنیم با صلح و سازش میزان پرونده‌ها کمتر شود و در اینجا می‌توان گفت که وجود حجم زیادی از پرونده‌ها صرفا جنبه منفی ندارد.
وی تصریح کرد: یک مجری اخیرا سوالی در یک برنامه مطرح کرده بود اگر شما مشکلی پیدا کنید، به قوه قضائیه مراجعه می‌کنید و یا آن را به خدا وامی‌گذارید که با وجود نادرست بودن قیاسِ مندرج در سوال، بیش از 60 درصد مردم گفته بودند که برای پیگیری مشکل خود به قوه قضائیه مراجعه می‌کنند و این نشان اعتماد آنها به قوه قضائیه است.
 آیت الله آملی لاریجانی با تأکید بر اینکه منشأ چالش‌ها درقوه قضائیه کمبود نیروست، گفت: درابتدای ورود بنده به دستگاه قضایی 8 هزار قاضی داشتیم و عده‌ای می‌گفتند که ما قاضی، زیادی داریم که بنده این سخن را نپذیرفتم ودر طول این سالها 4700 قاضی جذب کردیم و شیوه جذب هم شیوه دشواری است؛به گونه‌ای که از 26 هزار نفر که در آزمون وگزینش‌های سخت شرکت می‌کنند در نهایت  500نفر و گاهی کمتر جذب می‌شوند و اکنون در مرز 11 هزار قاضی در قوه قضائیه هستیم و با توجه به قرائن ودلایل این میزان قاضی نسبت به حجم پرونده‌ها کم است.

در توسعه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدامات خوبی صورت گرفته است

رئیس قوه قضائیه ادامه داد: در توسعه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدامات خوبی صورت گرفته است. همچنین در سازمان ثبت و بازرسی کل کشور اقدامات خوبی صورت گرفته و سازمان بازرسی کل کشور درمورد آلاینده‌ها و فروریختن معدن یورت در استان گلستان از پیش گزارش تهیه کرده و هشدار داده بود.
این مقام عالی قضایی گفت: تمام معاونت‌های قوه قضائیه در زمینه ارائه خدمات تلاش خود را می‌کنند که قرار بود در این  جلسه گزارشی در این رابطه ارائه کنم که متاسفانه فرصت آن با توجه به کمبود وقت فراهم نشد.
وی خطاب به قضات و مدعوین حاضر در نشست تصریح کرد: برای صحت و سلامت دستگاه قضایی و کل نظام باید از خودمان شروع کنیم. قرآن دائماً به دارالا ة هشدار می‌دهد؛ این دارالا ة روزی برای همه ما فرا می‌رسد و ما در این مسیر بی‌نهایت قرار می‌گیریم  و خداوند در سوره کهف می‌فرماید که هر چه ما انجام می‌دهیم، عینِ آن در سرای آ ت به ما می‌رسد و در این صحیفه مکتوب است؛ بنابر این تقوی داشته باشیم و در این مسائل فکر و تدبر کنیم.
آیت الله آملی لاریجانی گفت: خداوند سلطان حقیقی و حق است و در همه جا حاضر و ناظر است. آیا صبح هنگام که بیدار می‌شویم به این مسئله توجه داریم؟ برادران و خواهران گرامی فکر خودمان باشیم و تقوی را در نظر داشته باشیم.
رئیس قوه قضائیه در پایان خاطر نشان کرد: از خداوند طول عمر ی و پیشبرد اه ایران و دفع شر اشرار و بزرگ از منطقه را مسئلت داریم و امیدواریم قلوب ما را به معرفت خود روشن بگرداند.


زمان (عج) (عینُ النّاظره و اُذُنُه السّامِعَه ولِسانُهُ النّاطق و یَدُهُ الباسطَه: چشم بینا، گوش شنوا، زبان گویا و دست گشادۀ خداوند) است. [در محضر بهجت:1/22]
در رؤیت (علیه السلام) مقابله و محاذات شرط نیست؛ بلکه هر جا نشسته، بر اَرَضین سُفلی و سماوات سبع و مافیهنَّ و ما بینهنَّ اِشراف دارد. [در محضر بهجت:1/41]
سبب غیبت زمان (عج) خود ما هستیم! [در محضر بهجت:1/91]
به افرادی که پیش از ظهور در دین و ایمان باقی می مانند و ثابت قدم هستند، عنایات و الطاف خاصی می شود. [در محضر بهجت:1/102]
لازم نیست که انسان در پی این باشد که به خدمت حضرت ولی عصر (عج) تشرّف حاصل کند؛ بلکه شاید خواندن دو رکعت ، سپس توسّل به ائمه (علیهم السلام) بهتر از تشرّف باشد. [در محضر بهجت:1/187]
ما در دریای زندگی در معرض غرق شدن هستیم؛ دستگیری ولیّ خدا لازم است تا سالم به مقصد برسیم. باید به ولیّ عصر (عج) استغاثه کنیم که مسیر را روشن سازد و ما را تا مقصد، همراه خود ببرد. [در محضر بهجت:1/311]
دعای تعجیل فَرج، دوای دردهای ما است. [در محضر بهجت:1/363]
در زمان غیبت هم عنایات و الطاف زمان (عج) نسبت به محبّان و شیعیانش زیاد دیده شده؛ باب لقا و حضور بالکلیّه مسدود نیست؛ بلکه اصل رؤیت جسمانی را هم نمی شود انکار کرد! [در محضر بهجت:1/247]
با وجود اعتقاد داشتن به رئیسی که عینُ الله الناظرة است، آیا می توانیم از نظر الهی فرار کنیم و یا خود را پنهان کنیم؛ و هر کاری را که خواستیم، انجام دهیم؟! چه پاسخی خواهیم داد؟![در محضر بهجت:1/89]
هر چند حضرت حجت (عج) از ما غایب و ما از فیض حضور آن حضرت محرومیم؛ ولی اعمال مطابق یا مخالف دفتر و راه و رسم آن حضرت را می دانیم؛ و این که آیا آن بزرگوار با اعمال و رفتار خود خشنود، و سلامی - هر چند ضعیف - خدمتش می فرستیم؛ و یا آن حضرت را با اعمال ناپسند، ناراضی و ناراحت می کنیم! [در محضر بهجت:1/364]
علایمی حتمیّه و غیر حتمیّه برای ظهور آن حضرت ذکر کرده اند. ولی اگر خبر دهند فردا ظهور می کند، هیچ استبعاد ندارد! لازمۀ این مطلب آن است که در بعضی علایم، بَداء صورت می گیرد و بعضی دیگر از علایم حتمی هم، مقارن با ظهور آن حضرت اتفاق می افتد. [در محضر بهجت:2/421]
انتظار ظهور و فرج زمان (عج)، با اذیّت دوستان آن حضرت، سازگار نیست! [در محضر بهجت:2/366]
چه قدر حضرت [ زمان (علیه السلام)] مهربان است به انی که اسمش را می برند و صدایش می زنند و از او استغاثه می کنند؛ از پدر و مادر هم به آنها مهربان تر است! [در محضر بهجت:2/366]
خداوند کام همۀ شیعیان را با فَرج حضرت غائب (عج) شیرین کند! شیرینیها، تفکّهاتِ زائد بر ضرورت است؛ ولی شیرینی ظهور آن حضرت، از اَشدّ ضرورات است. [در محضر بهجت:2/18]
آیا نباید در فکر باشیم و با تضرّع و زاری برای ظهور فرج مسلمانها و مصلح حقیقی: حضرت حجت (عج) دعا کنیم؟![در محضر بهجت:2/38]
مهمتر از دعا برای تعجیل فرج حضرت مهدی (عج)، دعا برای بقای ایمان و ثبات قدم در عقیده و عدم انکار حضرت تا ظهور او می باشد. [در محضر بهجت:2/101]
افسوس که همه برای برآورده شدن حاجت شخصی خود به مسجد جمکران می روند، و نمی دانند که خود آن حضرت چه ماس دعایی از آنها دارد که برای تعجیل فَرَج او دعا کنند! [در محضر بهجت:2/118]
هر باید به فکر خود باشد و راهی برای ارتباط با حضرت حجت (عج) و فَرَج شخصی خود پیدا کند، خواه ظهور و فرج آن حضرت دور باشد، یا نزدیک! [در محضر بهجت:2/133]
(عج) در هر کجا باشد، آن جا خضراء است. قلب مؤن جزیرۀ خضراء است؛ هر جا باشد، حضرت در آن جا پا می گذارد. [در محضر بهجت:2/179]
قلبها از ایمان و نور معرفت خشکیده است. قلب آباد به ایمان و یاد خدا پیدا کنید، تا برای شما امضا کنیم که زمان (عج) آن جا هست! [در محضر بهجت:2/179]
اشخاصی را می خواهند که تنها برای آن حضرت باشند. انی منتظر فرج هستند که برای خدا و در راه خدا منتظر آن حضرت باشند، نه برای برآوردن حاجات شخصی خود! [در محضر بهجت:2/188]
اگر به قطعیّات و یقینیّات دین عمل کنیم، در وقت خواب و به هنگام محاسبه پی می بریم که از کدام یک از کارهایی که کرده ایم قطعاً حضرت زمان (عج) از ما راضی است؛ و از چه کارهایمان قطعاً ناراضی است. [در محضر بهجت:2/250]
به طور یقین دعا در امر تعجیل فرج آن حضرت، مؤثّر است، اما نه لقلقه. [در محضر بهجت:2/324]
آری، تشنگان را جرعۀ وصال و شیفتگان جمال را آب حیات و معرفت می دهند. آیا ما تشنۀ معرفت و طالب دیدار هستیم و آن حضرت آب حیات نمی دهد، با آن که کارش دادرسی به همه است و به مضطرّین عالم رسیدگی می کند؟![در محضر بهجت:2/369]
[ائمه (علیهم السلام)] فرموده اند: شما خود را اصلاح کنید، ما خودمان به سراغ شما می آییم و لازم نیست شما به دنبال ما باشید! [در محضر بهجت:2/400]
تا رابطۀ ما با ولیّ امر: زمان (عج) قوی نشود، کار ما درست نخواهد شد. و قوّت رابطۀ ما با ولیّ امر (عج) هم در اصلاح نفس است.[فیضی از ورای سکوت:65]
روایت دارد که در آ ا ّمان همه هلاک می شوند به جز ی که برای فرج دعا می کند. گویا همین دعا برای فرج، یک امیدواری است و یک ارتباط روحی با صاحب دعا است. همین، مرتبه ای از فرج است.[گوهرهای حکیمانه:115]
چه قدر بگوییم که حضرت صاحب (عج) در دل هر شیعه ای یک مسجد دارد![نکته های ناب: 90]
هر کدام در فکر حوایج شخصی خود هستیم، و به فکر آن حضرت [ زمان (علیه السلام)] – که نفعش به همه برمی گردد و از اهمّ ضروریّات است - نیستیم! [در محضر بهجت:2/27]
از گناه ما و به خاطر اعمال ما است که آن حضرت [حضرت حجّت (علیه السلام)]، هزار سال در بیابان ها در به در و خائف است! [در محضر بهجت:2/44]
هر که برای حاجتی به مکان مقدّسی مانند مسجد جمکران می رود، باید که اعظم حاجت نزد آن واسطۀ فیض، یعنی فرجِ خود آن حضرت را از خدا بخواهد. [در محضر بهجت:2/119]
خدا می داند در دفتر زمان (عج) جزو چه انی هستیم! ی که اعمال بندگان در هر هفته دو روز (روز دوشنبه و پنجشنبه) به او عرضه می شود. همین قدر می دانیم که آن طوری که باید باشیم، نیستیم! [در محضر بهجت:2/120]
با این که ارتباط و وصل با آن حضرت و فرج شخصی، امر اختیاری ما است – به خلاف ظهور و فرج عمومی - با این حال چرا به این اهمّیت نمی دهیم که چگونه با آن حضرت ارتباط برقرار کنیم؟![در محضر بهجت:2/134]
کار آفتاب، اِضائه [نورافشانی] است هر چند پشت ابر باشد. حضرت صاحب (عج) هم همین طور است، هر چند در پس پردۀ غیبت باشد!... چشم ما نمی بیند، ولی عده ای بوده و هستند که می بینند و یا اگر نمی بینند، ارتباطی با آن حضرت دارند. [در محضر بهجت:2/134]
آیا می شود رئیس و مولای ما حضرت ولیّ عصر (عج) محزون باشد، و ما خوشحال باشیم؟! او در اثر ابتلای دوستان، گریان باشد و ما خندان و خوشحال باشیم و در عین حال، خود را تابع آن حضرت بدانیم؟![در محضر بهجت:2/181]
ای کاش می نشستیم و دربارۀ این که حضرت غائب (علیه السلام) چه وقت ظهور می کند، با هم گفتگو می کردیم، تا لااقلّ از منتظرین فرج باشیم! [در محضر بهجت:2/188]
اگر اهل ایمان، پناهگاه حقیقی خود را بشناسند و به آن پناه ببرند، آیا امکان دارد که از آن ناحیه، مورد عنایت واقع نشوند؟![در محضر بهجت:2/256]
با این که به ما نه وحی می شود نه الهام، به آن واسطه ای که به او وحی و الهام می شود توجه نمی کنیم؛ در حالی که در تمام گرفتاری ها – اعمّ از معنوی و صوری، دنیوی و اُ وی - می توان به آن واسطۀ فیض [حضرت حجّت (علیه السلام)] رجوع کرد. [در محضر بهجت:2/271]
حضرت غائب (عج) دارای بالاترین علوم است؛ و اسم اعظم بیش از همه در نزد خود آن حضرت است. با این همه، به هر که در خواب یا بیداری به حضورش مشرّف شده، فرموده است: برای من دعا کنید! [در محضر بهجت:2/299]
راه خلاص از گرفتاری ها، منحصر است به دعا در خلوات برای فرج ولیّ عصر (عج)؛ نه دعای همیشگی و لقلقۀ زبان... بلکه دعای با خلوص و صدق نیّت و همراه با توبه. [در محضر بهجت:2/347]
سؤال: این حقیر مشتاق زیارت عصر حضرت حجّت بن الحسن العسکری (عج) می باشم، از حضرت عالی تقاضا دارم که مرا دعا کنید که به این سعادت نائل شوم!
جواب: زیاد صلوات، اهدای وجود مقدّسش نمایید، مقرون با دعای تعجیل فرجش؛ و زیاد به مسجد جمکران مشرّف شوید، با ادای هایش. [به سوی محبوب:59]
82. ما طلاب باید در این فکر باشیم که چگونه می توانیم یک امضا و تأییدی از مولایمان حضرت ولیّ عصر (علیه السلام) بگیریم؟! یعنی چگونه درس بخوانیم، و چگونه رفتار کنیم، که مولایمان ما را امضا و تأیید کند؟![بهجت عارفان:202


تا هستم ای رفیق ندانی که کیستم 





روزی سراغ وقت من آیی که نیستم


یکی از ابعاد مغفول مانده آیت الله هاشمی  فقاهت اوست که حتی در جمع حوزویان نیز چه بسا ونی باشند که از اجتهاد و قدرت فقهی او چندان اطلاعی ندارند. آیت الله هاشمی علاوه بر اینکه دوره های علوم حوزوی را طبق سنت مرسوم از ادبیات و معانی وبیان و منطق و فقه و اصول بطور منظم در مقطع سطح و خارج با جدیت طی کرده بود در ابواب فقهی بویژه بخش­های اقتصادی و اجتماعی با تسلط بر مبانی فقهی دارای نوآوری­هایی بود.


اصولا نیل به مدارج علمی نیازمند چهار عامل تعیین کننده است: 1) استعداد قوی 2) پشتکار 3) فرصت کافی 4) بهره­مندی از اساتید برجسته. نبودن هر یک از این چهار عامل مانع رسیدن به درجات عالی علمی است.


آیت الله هاشمی در جوانی و مقطع حساس زندگی خود از عمده این توفیقات بهره­مند بود. اولا استعداد و حافظه­ ایشان بحدی قوی بود که الفیه ابن مالک را که شامل هزار بیت در اصول ادبیات عرب از نحو و صرف و اشتقاق و قرائت است از حفظ داشت. کتاب تهذیب المنطق را هم ازبر بود علاوه بر اینکه حافظ قرآن کریم هم بود. آیت الله بروجردی او را از قرآن و الفیه و منطق امتحان می­کند. آیه ای از قرآن را تلاوت می کند و از آقای هاشمی می خواهد ادامه دهد و ایشان ادامه آیه را قرائت می کند، سپس بیتی از الفیه را می­خواند که آقای هاشمی بلافاصله بیت بعدی را خوانده و مورد تشویق ایشان قرار می­گیرد. بعید می دانم امروز در میان ده ها هزار طلبه که در حوزه های علمیه ایران مشغول تحصیل­اند ده نفر حافظ کل الفیه باشند.


دومین عامل موفقیت پشتکار و جدیت ایشان در امر تحصیل علم بود. چنانکه در خاطراتشان آمده است لحظه­ای از عمر خود را به بط نمی­گذراند و در فراگیری انواع علوم حوزوی جدّی بود و از فرصتی که در سالهای نوجوانی دور از هیاهو­ها و اشتغالات زندگی برایش فراهم شده بود نهایت بهره­برداری را نمود. یکی دیگر از توفیقات آیت الله هاشمی این بود که دوران طلبگی ایشان همزمان شده بود با حضور اساتید بسیار برجسته در حوزه علمیه قم.  ایشان از محضر پر فیض اساتید مهمی در دروس رسائل و مکاسب از جمله آیت الله مجاهدی، آیت الله فکور و آیت الله سلطانی طباطبایی بویژه از مدرّس مدقّق آیت الله صالحی نجف آبادی بهره­ها برد. واما در مورد اساتید درس خارج ایشان، ابتدا باید نکته­ای را توضیح دهم که دوستان حوزوی آن را بخوبی می­دانند. آن نکته عبارت از این است که درس­های خارج فقه و اصول گاهی ثمره لازم را برای اهل علم ندارد، خصوصا زمانی­که لباس مرجعیت را بر تن پوشیده باشد. درس در این صورت، گرچه برای شاگردان بی فایده نیست ولی نوعا جنبه تشریفاتی آن بر جنبه تحقیقی بودنش می چربد. البته این قاعده عمومیت ندارد ولی غالبا چنین است، و لذا طلبه­های درس­خوان بیشتر سراغ مدرسانی می­روند که سمتی نداشته و ممحّض در علم و تحقیق باشد.


درحوزه علمیه قم در آن روزگار دو نفر به عنوان مجتهد محقق در دروس عالیه به این صفت مشهورتر بودند. این دو بزرگوار گرچه در حد مرجعیت بودند ولی از این سمت ها به کلی کناره­گیری کرده و تمام  وقت و همت خود را به مطالعه و تحقیق و شاگرد­پروری مصروف می­داشتند. این دو مدرسِ خارج یکی آیت الله محقق داماد  و دیگری آیت الله حاج آقا روح الله بود . آقای هاشمی برای تکمیل مدارج عالی علمی سراغ آنها رفت و چنانکه خود در خاطراتش فرموده او سالها از شاگردان ثابت درس خارج آیت الله محقق داماد بود و همچنین از محضر در فقه  و از علامه طباطبایی و آیت الله منتظری در فلسفه بهره­ها برده بود. آقای هاشمی مدتی را هم به نجف اشرف مشرف گردید و در حوزه علمیه نجف، ضمن آنکه در دروس مراجع بزرگ به­صورت پراکنده شرکت می­کرد، اما همه روزه در محضر آیت الله العظمی میرزا حسن بجنوردی حاضر می­شد. انتخاب آیت الله العظمی میرزا حسن بجنوردی به عنوان مدرس اصلی به همان ملاکی بود که عرض شد. زیرا وی که از بزرگترین فقهای تاریخ تشیع محسوب می­شود حاضر نشده بود ردای مرجعیت را بر دوش بگیرد و لذا فارغ­البال­تر و محضر درسش پربارتر بود. فرزند ایشان حضرت  آیت الله سید محمد بجنوردی نقل­ می­کرد: یک روز پدرم می گفت این طلبه کم­ریش که از قم آمده فهم فقهیش خیلی خوب است، که منظورش آقای هاشمی بود.


 آن­چه به­اختصار گفته شد روند تحصیلی آیت الله هاشمی در ب مدارج عالی فقاهت و اجتهاد بود. و اما نقش فقاهتی ایشان بعد از پیروزی انقلاب ی که نقش کارآمدی بود جای بحث فراوان دارد.


بعد از انقلاب وقتی مقرر گردید تشکیلات نظام نوپای که در نظامهای جهانی سابقه­ای نداشت طراحی و برنامه­ریزی شود، هریک از اعضای شورای اولیه انقلاب و یاران (ره) مسؤولیتی را بر عهده گرفتند. در بخش­های اصلی از جمله شیوه اجرایی اداره کشور،  امنیت و دفاع، طراحی زیرساخت­های اجتماعی، آموزشی و قضایی تقسیم کار شد. آیت الله بهشتی و آیت الله اردبیلی مسؤولیت طراحی نظام قضایی و دادگستری کشور را، باهنر امور تعلیم و تربیت را و آیت الله هاشمی با شرکت در انتخابات و حضور در مجلس شورای ی مدیریت و پی­ریزی نظام قانونگزاری را به عهده گرفتند. بدیهی است ی که مسؤولیت حوزه قانونگزاری را در اولین روزهای انقلاب برای تدوین و تصویب قوانین زیربنایی عهده­دار می­شود قاعدتا باید نسبت به فقه و مبانی دینی اشراف کامل داشته باشد و هاشمی مناسبترین بود. ایشان در طول دوره ریاست بر مجلس در هدایت نمایندگان برای تصویب قوانین و در موارد زیادی نیز در مباحثه با فقهای شورای نگهبان و قانع آنها  نقش فوق العاده­ای داشت. پژوهشگران ارجمند حوزوی می­توانند با انجام بررسی و تحقیق در سه منبع از آثار ایشان، مجموعه دیدگاه­های فقهی و نوآوری­های آن فقیه ارجمند را است اج و در معرض استفاده محققان قرار دهند. متأسفانه با همه تلاشهایی که بزرگان ما پس از انقلاب، برای غنی­سازی منابع علمی در حوزه­های جدید علوم اجتماعی و اقتصادی بر اساس مبانی دینی داشته اند هنوز هم دچار فقر منابع هستیم، و برای چاره­جویی فقهی در حوادث مستحدثه و حل مسائل مبتلا­به روز مانند ارث، دیه، بانک، رأی اکثریت، حقوق شهروندی، نظارت همگانی، حقوق جزایی و ده­ها عنوان دیگر نیازمند منابع علمی می­باشیم و هرچه در این باره کار کنیم با توجه به نیازهای روز افزون و عقب ماندگی­های تاریخی باز هم کم است.  دیدگاه­های آیت الله هاشمی در این زمینه بسیار راهگشا و کارساز است. امید است صاحب­نظران در این زمینه از طرح مباحث و اطلاعات خود دریغ نکنند و دانش­پزوهان و مراکز علمی را، هم از بعد سیر تاریخی تحولات فقه حکومتی و هم از جهت مبانی اجتهادی بهره­مند سازند. این قلم هیچ ادعایی در این باب ندارد، بلکه این یادداشت تنها فتح ب برای ورود در این مسأله مهم است.
 سه منبعی که به نظر می رسد برای آشنایی با شه­های ایشان و غنا بخشیدن به منابع فقهی مفید است عبارتند از:  1) بیست جلد «تفسیر راهنما » که اثری کم­نظیر در تبیین حقایق قرآنی با نگاه کاربردی است و نیز 33 جلد «فرهنگ قرآن»؛ این دو مجموعه میراث­ گرانبهایی از آیت الله هاشمی رفسنجانی هستند. از این منابع غنی بویژه در ذیل آیاتی که به عنوان آیات الاحکام شناخته می­شوند می­توان برداشتهای فقهی ایشان را است اج کرد. 2) نظرات ایشان در جلسات تدوین قانون اساسی و مجلس شورای ی با بهره­گیری از مشروح مذاکرات مجلس خبرگان قانون اساسی و مشروح مذاکرات مجلس شورای ی. 3) خطبه های که طی آن بسیاری از مباحث مهم اجتماعی و اقتصادی و خانوادگی را به صورت تحقیقی بیان د. گفتنی است که ایشان برای ایراد هر خطبه ساعتها مطالعه و تحقیق می­ د و خطابه­های ایشان قابل استناد و مشحون از نکات بدیع علمی است.


تلاش آیت الله هاشمی برای یافتن را ار فقهی جهت باز گره از مشکلات اجرایی و حوادث نوظهور بسیار چشمگیر بود. با ذکر یک نمونه سخن را به پایان می برم. ایشان در دیدار با اصحاب فرهنگ و رسانه فرموده­ بودند:


«....حکمی وجود دارد که می‌گوید همسران نمی‌توانند از زمین ارث ببرند؟ این مساله برای من قابل توجیه نبود؛ چرا که قرآن این را نمی‌گوید و تنها بحث یک چهارم از اموال همسر مطرح است.... پس از اینکه به قم رفتم و با مراجع دیگر صحبت ، آ‌نها گفتند با احتیاط و مصالحه در این زمینه عمل شود. صحبتی هم با معظم انقلاب در این‌ زمینه داشتم، ایشان دستور دادند علما در جلسه‌ شب‌های پنج‌شنبه در این‌باره بحث کنند. آیت‌الله شاهروی این بحث را آغاز کرد و این فتوا خیلی اصلاح شد.... و به مجلس فرستادند و نمایندگان هم پس از بررسی‌های میدانی، قانونی را تصویب د تا این ظلم تاریخی جبران و یا حداقل جلوی گسترش آن گرفته شود....) 


افسوس که قدر این عالم و متفکر بزرگ چنانکه شایسته بود دانسته نشد. حتی در مراسم ختم ایشان در مسجد اعظم قم که به اذعان همگان، از هر حیث در طول سی سال گذشته بی نظیر بود، واعظ مجلس شاید به دلیل بی اطلاعی از مراتب علمی آیت الله هاشمی حق مطلب را ادا نکرد و موجب شد مرجع و علامه بزرگ آیت الله جوادی آملی قبل از پایان یافتن مجلس در حالی که می گفت: هاشمی مظلوم حیا و میتا، جلسه را ترک کند. آری، قدر عالم را عالم و قدر مفسر قرآن را مفسر قرآن می شناسد.


قدر زر زرگر شناسد قدر گوهر گوهری...


حجت ال و المسلمین محمدعلی خسروی







روش قرآن در شناخت خداوند روشی فطری، روشن و صریح است. در برخی از مشرب های عرفانی، انسان بیشتر لفاظی می بیند و از حقیقت خبری نیست، اما قرآن فطرت انسان را با مبدأ خویش دمساز می کند.

به گزارش گروه تاریخ مشرق؛ انفکاک نیل به عرفان عملی از عمل به احکام دینی، از معضلاتی است که بروز عرفان های کاذب درعصر حاضر فراهم آورده است. از منظر این قلم، سالروز ارتحال فقیهان عارفی چون آیت الله العظمی بهجت(قده)، فرصت مناسبی برای بازنگری پیرامون این انگاره به شمار می رود.در گفت وشنود با عالم فرهیخته حضرت آیت الله سید محسن ازی، این موضوع را به بررسی نشسته ایم.
توصیه آیت الله بهجت به بی ها/مشهودات خود را از زبان دیگران می گفت

*مرحوم آیت الله بهجت اهل معنا بودند، ولی افرادی را که از ایشان درباره عوالم معنوی سئوال می د، معمولاً به رساله های عملیه و فقه ارجاع می دادند. به نظر شما این دو عالم چه ارتباطی با هم دارند؟

در قرآن مکرر آمده است که اهل تقوا و عمل صالح مختص انی است که معرفت اصیل و صحیح نسبت به ذات باری تعالی می یابند و لذا هر چه معرفت انسان بیشتر شود، تقوای او هم بیشتر می شود. یکی از صفات خدا علم به همه چیز و حضور در همه جاست. اگر انسان این معنا را حقیقتاً درک کند، کیفیت زندگی اش دگرگون خواهد شد. هر گاه بخواهد خطایی مرتکب شود، خدا را حاضر و ناظر می بیند. لذا می بینیم بین مبدأ متعال و عمل انسان چه رابطه محکمی وجود دارد، از همین رو خداوند همواره به انش تأکید می فرماید به مردم بگویید تقوا پیشه کنند. رساله عملیه یعنی دستوراتی که به انسان یاد می دهد چگونه واجبات را انجام بدهد و از حرام بپرهیزد و تقوا یعنی همین. بنابراین آیت الله بهجت سعی می د افراد را به سوی عمل و رساله عملیه و فقه سوق بدهند و خود در این امر پیشگام بودند.

*بنابراین ایشان عرفان حقیقی را در تقیّد به اجرای احکام می دانستند. این طور نیست؟

قطعاً. متأسفانه در طول تاریخ و مخصوصاً در سال های اخیر بسیاری از جریانات عرفان کاذب تلاش کرده اند انی را که آگاهی کافی به احکام الهی و معرفت شناسی توحیدی ندارند، با ارائه تفاسیر غلطی از طریقت و شریعت از تقید به شعائر دینی باز دارند و لذا بسیاری از مدعیان عرفان به شان اهمیت نمی دهند! در حالی که عارف حقیقی از لذت می برد، کما اینکه اکرم(ص) به بلال می فرمودند: اذان بگو تا من آسوده خاطر شوم و از ایشان نقل شده است که می فرمودند: من با معاشقه می کنم!

*ویژگی های بارز اعتقادی و اخلاقی مرحوم آیت الله بهجت از نظر شما کدامند؟

قبل از هر چیز معرفت به ذات باری تعالی و اسماء و صفات الهی که نتیجه طبیعی آن، معرفت به مبداء، معاد و ت است. اگر انسان نسبت به خدا معرفت کامل داشته باشد می داند هر برنامه ای که خداوند مقرر فرموده در جهت رشد و کمال اوست. ی که با قرآن انس دارد می داند هدف اصلی قرآن آشنا ساختن بندگان با خدا و صفات او چون رأفت، رحمت، علم، کمال و... است. هر چه شناخت انسان از خدا بیشتر شود، معارفی که در پی این معرفت حاصل می آید در او قوت بیشتری می گیرد. معرفت مرحوم آیت الله بهجت نسبت به خداوند معارف الهی بسیار بالا و ناشی از معرفت قرآنی ایشان نسبت به ذات باری تعالی است که لامحاله خیر کثیری در آن هست.

*یعنی سیری که عرفا طی می کنند؟

نمی دانم عرفا چه سیری را طی می کنند، ولی می دانم روش قرآن در شناخت خداوند روشی فطری، روشن و صریح است. در برخی از مشرب های عرفانی، انسان بیشتر لفاظی می بیند و از حقیقت خبری نیست، اما قرآن فطرت انسان را با مبدأ خویش دمساز می کند. گمان نمی کنم بشود چنین وحدتی را در مکتب دیگری پیدا کرد.

*پس روش آیت الله بهجت با سایر عرفا، از جمله آیت الله قاضی فرق دارد؟

مشرب مرحوم آقای قاضی را نمی شناسم و لذا نمی توانم قضاوتی کنم، ولی مرحوم آقای بهجت همواره از ایشان به نیکی یاد و گاهی هم مطالبی را از ایشان نقل می د. ظاهراً درس آقای قاضی و شیخ محمدحسین اصفهانی همزمان بود و آقای بهجت باید یکی را انتخاب می د و ایشان کلاس آشیخ محمدحسین را ترجیح می دادند. معلوم می شود ایشان را از نظر فقه و اصول قوی تر می دانستند.

*چگونه می توان به مدارجی از این قبیل رسید؟

اینها جزو اسرار هستند و ما چندان واقف نیستیم، اما اجمالاً شاید این موارد مؤثر باشند. یکی از آنها رفتار و اعمال پدر و مادر انسان است. فردی که پدر و مادر مؤمن و مخلصی دارد، در طول زندگی از چنین نتایجی برخوردار است، چون بخش اعظم شخصیت انسان در خانواده شکل می گیرد، اما حقیقتاً رمز این را که چگونه فردی قبل از بلوغ چشمانش به روی حقایق اصلی باز می شود، نمی دانم، ولی می دانم که در مورد مرحوم آقای بهجت چنین اتفاقی روی داده بود.

*مرحوم آیت الله بهجت در رساله شان از کلمه «العبد» استفاده می د. به نظر شما، منظور ایشان از این عنوان چه بود؟

بندگی خدا یعنی به حلال و حرام خداوند مقید بودن و آنها را رعایت . اگر انسان بخواهد رشد کند، راهی جز بندگی خداوند ندارد. انسان با بندگی است که خداوند را به عظمت، رأفت و حکمت می شناسد و برنامه های الهی را حکمت می داند. در حدیثی آمده است بندگی مرا تا مثل خودم به تو قدرت بدهم. انسان باید از خود به در آید و در خود نماند تا بتواند ارتفاع بگیرد. در خود ماندن یعنی در زباله ماندن و از زباله بدتر هوا و هوس هاست که انسان را مانند میکروب آلوده و بیمار می کند.

توصیه آیت الله بهجت به بی ها/مشهودات خود را از زبان دیگران می گفت

*اشاره کردید به قول اکرم(ص) با معاشقه می کنم. گویا مرحوم آیت الله بهجت هم چنین حالاتی را تجربه می د. خاطره ای در این زمینه دارید؟

ایشان می فرمودند: هنوز به سن بلوغ نرسیده بودم که در کربلا مرحوم آقای نائینی را دیدم که برای اقامه جماعت تشریف آوردند. از مقام علمی ایشان بسیار شنیده بودم، اما در آنجا در ایشان دریافتم مدارج معنوی ایشان بسیار بالا و معراج مؤمن است که در مورد ایشان کاملاً مصداق دارد.

خود بنده وقتی برای به مسجدی می رفتم که مرحوم آقای بهجت می خواندند، به خصوص هنگامی که ایشان به «ایاک نعبد و ایاک نستعین» می رسیدند، حزنی در چهره شان پیدا می شد که توصیف شدنی نیست.

*به انی که نمی خواندند یا کاهلی می د چه توصیه ای داشتند؟

اتفاقاً یک بار ی به ایشان گفت: فلانی نمی خواند! چه به او بگوییم؟ فرمودند: بگویید خوشمزه است! واقعاً هم اگر انسان عقلش را به کار بگیرد، چه چیزی شیرین تر از سخن گفتن با خداست؟ او همه چیز به ما داده است و هر چه داریم از اوست. این محبوب های دنیایی چه به ما می دهند؟ انسان که از سخن گفتن با معشوق خسته نمی شود، پس چرا ما از سخن گفتن با خدا خسته می شویم؟ چون غفلت ما را می گیرد و غرق در روزمرگی می شویم. اگر مثل اولیای الهی باشیم که همه وقت به فکر خدا هستند، این گونه نمی شویم که از صبح تا شب در غفلت باشیم و بخواهیم سر ذاکر شویم.

*مرحوم علامه طباطبایی و مرحوم آیت الله بهجت هر دو شاگرد آیت الله قاضی و آشیخ محمدحسین اصفهانی بودند و هر دو هم در سال 1324 به قم آمدند، اما مشرب های متفاوتی داشتند. از دیدگاه جنابعالی علت این امر چیست؟

به هر حال اولیای خدا با یکدیگر فرق دارند. یعنی صاحب سرّ هستند و بعضی نیستند. بعضی در مسائل نظری وارد می شوند و آنها را حل می کنند و برخی با جنبه های عملی. مثلاً در زمان مرحوم شیخ حسن نخودکی، ماتریالیست ها به شدت در ایران تبلیغات می د، لذا ایشان باب ریاضت و کرامت را باز کرد. مثلاً فردی پیش ایشان می آمد و برای شفای مریض خود دعا می خواست و ایشان مثلاً دعایی می خواند و به انجیر فوت می کرد و به او می داد و بیمار واقعاً شفا می یافت. امثال این کرامات فراوان اند. به هر حال در زمان غیبت معصوم(ع) افرادی باید باشند که از سوی مردم را از امور مادی به امور ماورائی سوق بدهند. مرحوم علامه طباطبایی به سئوالات نظری پاسخ می دادند و آیت الله بهجت در جنبه عملی کار می د. شیوه هر فردی با توجه به زمان، مکان و شرایط تعیین می شود.

*به نظر شما حوزه نجف در شکل گیری شخصیت ایشان چقدر مؤثر بود؟

خداوند وقتی بخواهد انی را هدایت کند و به مقامات بالا برساند، قطعاً اسبابش را هم فراهم می کند. استفاده از محضر مرحوم آقای قاضی و همجواری با بارگاه حضرت علی(ع) قطعاً آثاری دارد که از آن محروم بوده ایم.

توصیه آیت الله بهجت به بی ها/مشهودات خود را از زبان دیگران می گفت

*برخی معتقدند آیت الله بهجت زاهد بودند نه عارف. نظر جنابعالی در این باره چیست؟

بنده ایشان را عارف در حد اعلا و به معنای حقیقی کلمه می دانم. اخلاص ایشان نظیر نداشت، به قدری درجه خلوص در ایشان بالا بود که حتی وقایعی را هم که برای خودشان اتفاق افتاده بود از زبان فرد دیگری اظهار می د و هر چه هم اصرار می کردید، نام فرد را نمی گفتند. این همه اخلاص و معرفت نسبت به معارف قرآنی در این حد جز با اخلاص میسر نیست.


بهجت العرفا(ره) در دوران نوجوانی در حوزه علمیه نجف شاگرد آیت الله قاضی بود و هرگز در درس ایشان سؤالی نپرسید مگر اینکه پاسخش را می داد و می گفت این هم در پاسخ سؤال «فاضل گیلانی»!

حجت ال علی بهجت فرزند آیت الله بهجت در برنامه «ضیافت» که روز گذشته دوشنبه(16 تیرماه) از شبکه قرآن و معارف سیما پخش شد، بیان داشت: در طول تاریخ شیعه علمای زیادی بوده اند که زحمت زیادی کشیده اند اما از این میان تعدادی در کنار سیر عملی شان، سیر انفسی داشته اند و مسلماً تنها این افراد توانسته اند که به سیر الی الله و یقین برسند و آیت الله بهجت نیز از این دست علما بودند.

آیت الله بهجت از سن 12 سالگی باطن گناه را می دید

وی گفت: همه می گفتند که آیت الله بهجت می توانند ضمائر را ببینند ولی ایشان اصلا این چیزها برایشان مهم نبود و می گفتند غلط است که ی دنبال این چیزها برود و بیان می داشتند اگر ی دنبال گندم برود ممکن است در کنارش کاه هم به او بدهند.

بهجت اظهار داشت: وی از زمانی که کودکی 12 ساله بود چشمش در عبادت باز شده بود و می توانست باطن گناهان را ببیند و در سن 14 سالگی نیز که در جماعت مرحوم نائینی شرکت می کرد می توانست سیر آفاقی مرحوم نائینی را درک کند. آیت الله بهجت توانسته بود در زندگی اش عصمت کودکی شان را حفظ کند و در حقیقت به این دلیل آلوده نبوده و می توانست به راحتی پرواز کنند.



آیت الله بهجت از جانب آقای قاضی لقب فاضل گیلانی گرفت

وی عنوان کرد: آیت الله بهجت از شاگردان آقای قاضی بود و نحوه آشنایی اش با آقای قاضی نیز بسیار جالب است زیرا علامه طباطبایی خودشان می گفتند که ما بعد از 5- 6 سال ماندن در نجف یاد می گرفتیم به محضر آقای قاضی برسیم اما بهجت از همان ابتدا به محضر آقای قاضی رسیدند.

این فرزند آیت الله بهجت افزود: خود آیت الله بهجت از نحوه آشنایی شان با مرحوم قاضی و اولین باری که نام ایشان را شنیده بودند این گونه می گویند که من در کربلا بودم که یک آقایی پنجشنبه برای زیارت از نجف به کربلا می آمد و در مدرسه ما وضو می گرفت من تعارفش می که به حجره ما بیاید و او نیز دعوت مرا می پذیرفت از طریق این فرد که برادر علامه طباطبایی بود نام آقای قاضی را شنیدم.

وی تصریح کرد: در دوران نوجوانی در حوزه نجف، پس از حلّ مشکلی علمی مرحوم قاضی به وی گفت: «أشهد أنّک فاضل» و از آن پس او را «فاضل گیلانی» خطاب می کرد. هرگز در کلاس آقای قاضی سؤالی نپرسید و هرگز نیز سؤالی نداشت مگر این که پاسخش را می داد گاهی حتی به اسم می گفت این هم در پاسخ سؤال بهجت!

بهجت بیان داشت: وی در رابطه با آقای قاضی و کلاس هایش می گوید من در تمام مدت سؤالی از مرحوم قاضی ن ولی در تمام این مدت هم سوالی نبود که در ذهن من باشد الا این که جواب مرا می داد پدر بعد از این که این موضوع را بیان د لبخندی زدند و گفتند 2- 3 بار حتی نام مرا بردند و گفتند در پاسخ به سؤال ایشان. به طوری که یک بار کنار دستی من به من نگاه کرد و گفت تو که سؤالی نپرسیده ای چرا می گویند در پاسخ به سؤال تو؟

فرزند این عالم ربانی تأکید کرد: در حقیقت ایشان در محضر ان خوبی قرار می‎گرفت البته این در حالی بود که خودش به دنبال این نبود تا پیدا کند زیرا اگر انسان در مسیر درست قدم بردارد این خود خداست که را می فرستد در حقیقت این ها به دنبال انی بودند که جان مطلب را کف دستشان بگذارد.

وی اضافه کرد: وی در رابطه با مرحوم قاضی می گفت درس های ایشان قابل نوشتن نبود من یک جلسه درس را قیمت دیدم به اندازه قیمت یک کوچه ای بود به نام صدتومانی یعنی کلاس ایشان این قدر ارزش داشت که هر جلسه اش از آن کوچه صد تومانی هم باارزش تر بود.

علی بهجت در رابطه با نظر آقای قوچانی در رابطه با پدر بزرگوارش گفت: مرحوم قوچانی در رابطه با آیت الله بهجت می گوید ایشان 22 سال سن داشت اما بیش از 20 مقام داشت اما حیف که نمی توانم بگویم.

پس از بازگشت از حرم رضا(ع) چنان نشاطی داشت که حس می کردی مست شده است

وی تأکید کرد: وی با جان می داد و با زیارت جان دوباره می گرفت، ایشان 40 سال دو ماه و نیم از سال را به زیارت رضا(ع) می رفت اما در طی این 40 سال یک چهل متری برای خودش آن جا تهیه نکرد همیشه دو ساعت قبل سحر بیدار می شد و به عبادت می پرداخت و نزدیک طلوع آفتاب به حرم می رفت.

این فرزند آیت الله بهجت ادامه داد: قبل از رفتن به حرم به خاطر عبادت زیاد توانشان بسیار کم می شد اما در کمال حیرت وقتی از حرم بر می گشتند انرژی بسیار زیادی پیدا می د به طوری که می توان گفت از حرم که بازمی گشتند انگار مست بودند و دوپینگ کرده بودند بنابراین با من شوخی می کرد و سر به سر من می گذاشت و این انرژی وصف ناپذیر باعث حیرت ما می‎شد.

وی بیان داشت: در زیارت حضرت معصومه(س) هم همین طور بودند به طوری که از سال 1324 شمسی روزی دو ساعت به حرم حضرت معصومه می رفتند و یک ساعت ایستاده و یک ساعت نشسته زیارت می‎ د و دعای جامعه کبیره و چند بار نیز به نیابت، امین الله می خواندند.

نشسته می خو د و می گفت نشسته بخو د تا خواب بر شما مسلط نشود

علی بهجت تصریح کرد: ایشان در درس جدی و در عبادت نیز بسیار کوشا بودند به طوری که انسان باورش نمی شد که فردی که این چنین عبادت می کند اهل آن چنان درس و علمی باشد و از طرفی جدی بودن در درس هم باعث نمی شد تا از سیر ملکوتی شان کم بگذارند.

وی در رابطه با نظم آقای بهجت گفت: آیت الله بهجت بسیار در کارهایشان نظم داشتند و از تمامی وقتشان استفاده می د به یاد دارم زمانی که می خواستند از این میز به میز دیگر بروند تا کت را بردارند اگر در این فاصله کوتاه از ایشان سؤالی می کردی می گفتند الان وقت سؤال است؟ یعنی حتی در بین این راه کوتاه نیز بیکار نمی ماندند.

این فرزند آیت الله بهجت عنوان کرد: اگر من تیتر رو مه ها را می خواندم می گفتند وقت اضافه آورده ای که تیتر رو مه ها را می خوانی و واقعا هم همین بود من در زندگی ام انی را دیده ام که بسیار رو مه مطالعه می کنند اما یادشان نمی آید ماه قبل چه اتفاقی افتاده و انی را دیدم که رو مه نخوانده و تلویزیون ندیده می دانستند ماه های آینده چه اتفاقاتی می افتد.

وی همچنین در رابطه با زمان استراحت ایشان گفت: خواب ایشان بسیار کم بود به طوری که گاهی نشسته می خو دند از ایشان که می پرسیدیم چرا نشسته می خو د می گفتند دراز نمی کشم که خواب بر من مسلط نشود.

اگر ما در پی حل مشکلات مردم برنمی آمدیم خودشان آن را انجام می دادند

فرزند آقای بهجت اظهار داشت: در رابطه با خانواده نیز سعی می د با تمام مشغله هایشان سر سفره بیشتر غذا خوردن را طول بدهند صله رحمشان نیز در این زمان بود زیرا احوال همه را از من و دیگر اعضا خانواده می پرسیدند.

وی تأکید کرد: حتی به نام می گفتند فلان فرد مشکل داشت آیا حل شد؟ دختر فلان فرد مشکلش برطرف شد؟ و می خواستند که پیگیر مشکلات همه باشیم و اگر زمانی هم ما یادمان می رقت خودشان آن کار را انجام می دادند، از برنج و محصولات میوه هم که جز وجوهات نبود یک سوم را کنار می گذاشتند به طوری که گاهی ما 3،4 ماه سال را بی برنج می م م.

هم می دهید بگویید گل اناری

علی بهجت گفت: پدر هرگز در کودکی به ما اجازه نمی دادند بدهیم من می گفتم نمی شود که عصبانی هستیم ندهیم می گفتند بگویید گل اناری زیرا گل انار مانند انار است اما وقتی سراغش می روی می بینی انار نیست.

گاهی از شدت ناراحتی برای اتفاقات دنیای انرژی شان در درس دادن نیز تحلیل می رفت

حجت ال بهجت تصریح کرد: ایشان نسبت به اتفاقاتی که در جاهایی مانند بغداد می افتاد از جمله انفجارها به شدت ح ترحم داشتند به طوری که از شدت ناراحتی شان احساس می کردید که در آن انفجار برای یکی از اقوامشان اتفاقی افتاده است. در جلسه استفتائات نیز گاهی بعد از جواب به چند سؤال یک دفعه بیان می داشتند هر روز یک انفجار انجام می دهند نمی گذارند راحت باشیم.

وی ادامه داد: حتی از شدت ناراحتی برای این گونه مسائل توانایی و انرژی شان برای درس دادن تحلیل می رفت گاهی یکدفعه به شدت ناراحت می شدند و می گفتند خدایا رحم کن ما از ایشان می پرسیدیم آقا چه شده؟ میگفتند سفیانی از حتمیات است این ها به اسم می کشند. شما چه می دانید؟ با این درندگان چه کنیم؟ نمی دانیم، مرددیم دعا کنیم آیا بمانیم تا ظهور؟

اگر از کرامات ایشان می گفتی به شدت عصبانی می شدند و می گفتند من گدا هستم

وی عنوان کرد: یک موضوعی که به شدت ایشان را عصبانی می کرد این بود که بگویید من فلان کرامت را از شما دیده ام این حرف باعث ناراحتی و عصبانیت ایشان می شد طوری که با ناراحتی می گفتند من چکاره ام؟ من کاره ای نیستم من گدا هستم. در صورتی که فرد می دانست این از کرامات آقا بوده است.

علی بهجت با بیان خاطره ای گفت: یک بار فردی به نزد آقا آمد و گفت به تازگی نورسیده ای دارم آقا گفتند نامش را زینب بگذار من گفتم آقا از کجا می دانید دختر است پس شما می دانید که فرزند ایشان دختر است آقا حرف را عوض می د و می گفتند من مگر گفتم دختر است. در حقیقت ایشان هرگز دوست نداشتند ی ایشان را بشناسد.

او تمام نشانه ها را می کرد

این فرزند آیت الله بهجت گفت: سیر زندگی آیت الله بهجت بسیار پیچیده بود به طوری که سال ها طول می کشید تا یک سؤالمان در رابطه با ایشان پاسخ داده شود زیرا وی هرگز حاضر نبوداز خود چیزی را افشا کند، او واقعا عبد خدا بود و همیشه هم می گفت من هیچ چیز نیستم به همین خاطر ما نیز چیز زیادی از ایشان نمی فهمیدیم.

وی در پایان خاطرنشان کرد: سال 63 بود که علامه جعفری تلنگری به من زد که کارهایت را رها کن و پیش پدرت بیا که ایشان یک فرد خاص و تکی است اما بعد از آن نیز من چیز زیادی در رابطه با پدر متوجه نمی شدم البته گاهی بعضی مطالب را یادداشت می اما این یافته ها تنها مانند پازلی از هم پاشیده بود تمام نشانه ها را می د.


حجت ال علی بهجت فرزند آیت الله بهجت در برنامه «ضیافت» که روز گذشته دوشنبه(16 تیرماه) از شبکه قرآن و معارف سیما پخش شد، بیان داشت: در طول تاریخ شیعه علمای زیادی بوده اند که زحمت زیادی کشیده اند اما از این میان تعدادی در کنار سیر عملی شان، سیر انفسی داشته اند و مسلماً تنها این افراد توانسته اند که به سیر الی الله و یقین برسند و آیت الله بهجت نیز از این دست علما بودند.

آیت الله بهجت از سن 12 سالگی باطن گناه را می دید

وی گفت: همه می گفتند که آیت الله بهجت می توانند ضمائر را ببینند ولی ایشان اصلا این چیزها برایشان مهم نبود و می گفتند غلط است که ی دنبال این چیزها برود و بیان می داشتند اگر ی دنبال گندم برود ممکن است در کنارش کاه هم به او بدهند.

بهجت اظهار داشت: وی از زمانی که کودکی 12 ساله بود چشمش در عبادت باز شده بود و می توانست باطن گناهان را ببیند و در سن 14 سالگی نیز که در جماعت مرحوم نائینی شرکت می کرد می توانست سیر آفاقی مرحوم نائینی را درک کند. آیت الله بهجت توانسته بود در زندگی اش عصمت کودکی شان را حفظ کند و در حقیقت به این دلیل آلوده نبوده و می توانست به راحتی پرواز کنند.

آیت الله بهجت از جانب آقای قاضی لقب فاضل گیلانی گرفت

وی عنوان کرد: آیت الله بهجت از شاگردان آقای قاضی بود و نحوه آشنایی اش با آقای قاضی نیز بسیار جالب است زیرا علامه طباطبایی خودشان می گفتند که ما بعد از 5- 6 سال ماندن در نجف یاد می گرفتیم به محضر آقای قاضی برسیم اما بهجت از همان ابتدا به محضر آقای قاضی رسیدند.

این فرزند آیت الله بهجت افزود: خود آیت الله بهجت از نحوه آشنایی شان با مرحوم قاضی و اولین باری که نام ایشان را شنیده بودند این گونه می گویند که من در کربلا بودم که یک آقایی پنجشنبه برای زیارت از نجف به کربلا می آمد و در مدرسه ما وضو می گرفت من تعارفش می که به حجره ما بیاید و او نیز دعوت مرا می پذیرفت از طریق این فرد که برادر علامه طباطبایی بود نام آقای قاضی را شنیدم.

وی تصریح کرد: در دوران نوجوانی در حوزه نجف، پس از حلّ مشکلی علمی مرحوم قاضی به وی گفت: «أشهد أنّک فاضل» و از آن پس او را «فاضل گیلانی» خطاب می کرد. هرگز در کلاس آقای قاضی سؤالی نپرسید و هرگز نیز سؤالی نداشت مگر این که پاسخش را می داد گاهی حتی به اسم می گفت این هم در پاسخ سؤال بهجت!

بهجت بیان داشت: وی در رابطه با آقای قاضی و کلاس هایش می گوید من در تمام مدت سؤالی از مرحوم قاضی ن ولی در تمام این مدت هم سوالی نبود که در ذهن من باشد الا این که جواب مرا می داد پدر بعد از این که این موضوع را بیان د لبخندی زدند و گفتند 2- 3 بار حتی نام مرا بردند و گفتند در پاسخ به سؤال ایشان. به طوری که یک بار کنار دستی من به من نگاه کرد و گفت تو که سؤالی نپرسیده ای چرا می گویند در پاسخ به سؤال تو؟

فرزند این عالم ربانی تأکید کرد: در حقیقت ایشان در محضر ان خوبی قرار می‎گرفت البته این در حالی بود که خودش به دنبال این نبود تا پیدا کند زیرا اگر انسان در مسیر درست قدم بردارد این خود خداست که را می فرستد در حقیقت این ها به دنبال انی بودند که جان مطلب را کف دستشان بگذارد.

وی اضافه کرد: وی در رابطه با مرحوم قاضی می گفت درس های ایشان قابل نوشتن نبود من یک جلسه درس را قیمت دیدم به اندازه قیمت یک کوچه ای بود به نام صدتومانی یعنی کلاس ایشان این قدر ارزش داشت که هر جلسه اش از آن کوچه صد تومانی هم باارزش تر بود.

علی بهجت در رابطه با نظر آقای قوچانی در رابطه با پدر بزرگوارش گفت: مرحوم قوچانی در رابطه با آیت الله بهجت می گوید ایشان 22 سال سن داشت اما بیش از 20 مقام داشت اما حیف که نمی توانم بگویم.

پس از بازگشت از حرم رضا(ع) چنان نشاطی داشت که حس می کردی مست شده است

وی تأکید کرد: وی با جان می داد و با زیارت جان دوباره می گرفت، ایشان 40 سال دو ماه و نیم از سال را به زیارت رضا(ع) می رفت اما در طی این 40 سال یک چهل متری برای خودش آن جا تهیه نکرد همیشه دو ساعت قبل سحر بیدار می شد و به عبادت می پرداخت و نزدیک طلوع آفتاب به حرم می رفت.

این فرزند آیت الله بهجت ادامه داد: قبل از رفتن به حرم به خاطر عبادت زیاد توانشان بسیار کم می شد اما در کمال حیرت وقتی از حرم بر می گشتند انرژی بسیار زیادی پیدا می د به طوری که می توان گفت از حرم که بازمی گشتند انگار مست بودند و دوپینگ کرده بودند بنابراین با من شوخی می کرد و سر به سر من می گذاشت و این انرژی وصف ناپذیر باعث حیرت ما می‎شد.

وی بیان داشت: در زیارت حضرت معصومه(س) هم همین طور بودند به طوری که از سال 1324 شمسی روزی دو ساعت به حرم حضرت معصومه می رفتند و یک ساعت ایستاده و یک ساعت نشسته زیارت می‎ د و دعای جامعه کبیره و چند بار نیز به نیابت، امین الله می خواندند.

نشسته می خو د و می گفت نشسته بخو د تا خواب بر شما مسلط نشود

علی بهجت تصریح کرد: ایشان در درس جدی و در عبادت نیز بسیار کوشا بودند به طوری که انسان باورش نمی شد که فردی که این چنین عبادت می کند اهل آن چنان درس و علمی باشد و از طرفی جدی بودن در درس هم باعث نمی شد تا از سیر ملکوتی شان کم بگذارند.

وی در رابطه با نظم آقای بهجت گفت: آیت الله بهجت بسیار در کارهایشان نظم داشتند و از تمامی وقتشان استفاده می د به یاد دارم زمانی که می خواستند از این میز به میز دیگر بروند تا کت را بردارند اگر در این فاصله کوتاه از ایشان سؤالی می کردی می گفتند الان وقت سؤال است؟ یعنی حتی در بین این راه کوتاه نیز بیکار نمی ماندند.

این فرزند آیت الله بهجت عنوان کرد: اگر من تیتر رو مه ها را می خواندم می گفتند وقت اضافه آورده ای که تیتر رو مه ها را می خوانی و واقعا هم همین بود من در زندگی ام انی را دیده ام که بسیار رو مه مطالعه می کنند اما یادشان نمی آید ماه قبل چه اتفاقی افتاده و انی را دیدم که رو مه نخوانده و تلویزیون ندیده می دانستند ماه های آینده چه اتفاقاتی می افتد.

وی همچنین در رابطه با زمان استراحت ایشان گفت: خواب ایشان بسیار کم بود به طوری که گاهی نشسته می خو دند از ایشان که می پرسیدیم چرا نشسته می خو د می گفتند دراز نمی کشم که خواب بر من مسلط نشود.

اگر ما در پی حل مشکلات مردم برنمی آمدیم خودشان آن را انجام می دادند

فرزند آقای بهجت اظهار داشت: در رابطه با خانواده نیز سعی می د با تمام مشغله هایشان سر سفره بیشتر غذا خوردن را طول بدهند صله رحمشان نیز در این زمان بود زیرا احوال همه را از من و دیگر اعضا خانواده می پرسیدند.

وی تأکید کرد: حتی به نام می گفتند فلان فرد مشکل داشت آیا حل شد؟ دختر فلان فرد مشکلش برطرف شد؟ و می خواستند که پیگیر مشکلات همه باشیم و اگر زمانی هم ما یادمان می رقت خودشان آن کار را انجام می دادند، از برنج و محصولات میوه هم که جز وجوهات نبود یک سوم را کنار می گذاشتند به طوری که گاهی ما 3،4 ماه سال را بی برنج می م م.

هم می دهید بگویید گل اناری

علی بهجت گفت: پدر هرگز در کودکی به ما اجازه نمی دادند بدهیم من می گفتم نمی شود که عصبانی هستیم ندهیم می گفتند بگویید گل اناری زیرا گل انار مانند انار است اما وقتی سراغش می روی می بینی انار نیست.

گاهی از شدت ناراحتی برای اتفاقات دنیای انرژی شان در درس دادن نیز تحلیل می رفت

حجت ال بهجت تصریح کرد: ایشان نسبت به اتفاقاتی که در جاهایی مانند بغداد می افتاد از جمله انفجارها به شدت ح ترحم داشتند به طوری که از شدت ناراحتی شان احساس می کردید که در آن انفجار برای یکی از اقوامشان اتفاقی افتاده است. در جلسه استفتائات نیز گاهی بعد از جواب به چند سؤال یک دفعه بیان می داشتند هر روز یک انفجار انجام می دهند نمی گذارند راحت باشیم.

وی ادامه داد: حتی از شدت ناراحتی برای این گونه مسائل توانایی و انرژی شان برای درس دادن تحلیل می رفت گاهی یکدفعه به شدت ناراحت می شدند و می گفتند خدایا رحم کن ما از ایشان می پرسیدیم آقا چه شده؟ میگفتند سفیانی از حتمیات است این ها به اسم می کشند. شما چه می دانید؟ با این درندگان چه کنیم؟ نمی دانیم، مرددیم دعا کنیم آیا بمانیم تا ظهور؟

اگر از کرامات ایشان می گفتی به شدت عصبانی می شدند و می گفتند من گدا هستم

وی عنوان کرد: یک موضوعی که به شدت ایشان را عصبانی می کرد این بود که بگویید من فلان کرامت را از شما دیده ام این حرف باعث ناراحتی و عصبانیت ایشان می شد طوری که با ناراحتی می گفتند من چکاره ام؟ من کاره ای نیستم من گدا هستم. در صورتی که فرد می دانست این از کرامات آقا بوده است.

علی بهجت با بیان خاطره ای گفت: یک بار فردی به نزد آقا آمد و گفت به تازگی نورسیده ای دارم آقا گفتند نامش را زینب بگذار من گفتم آقا از کجا می دانید دختر است پس شما می دانید که فرزند ایشان دختر است آقا حرف را عوض می د و می گفتند من مگر گفتم دختر است. در حقیقت ایشان هرگز دوست نداشتند ی ایشان را بشناسد.

او تمام نشانه ها را می کرد

این فرزند آیت الله بهجت گفت: سیر زندگی آیت الله بهجت بسیار پیچیده بود به طوری که سال ها طول می کشید تا یک سؤالمان در رابطه با ایشان پاسخ داده شود زیرا وی هرگز حاضر نبوداز خود چیزی را افشا کند، او واقعا عبد خدا بود و همیشه هم می گفت من هیچ چیز نیستم به همین خاطر ما نیز چیز زیادی از ایشان نمی فهمیدیم.

وی در پایان خاطرنشان کرد: سال 63 بود که علامه جعفری تلنگری به من زد که کارهایت را رها کن و پیش پدرت بیا که ایشان یک فرد خاص و تکی است اما بعد از آن نیز من چیز زیادی در رابطه با پدر متوجه نمی شدم البته گاهی بعضی مطالب را یادداشت می اما این یافته ها تنها مانند پازلی از هم پاشیده بود تمام نشانه ها را می د.


حجت ال علی بهجت فرزند آیت الله بهجت در برنامه «ضیافت» که روز گذشته دوشنبه(16 تیرماه) از شبکه قرآن و معارف سیما پخش شد، بیان داشت: در طول تاریخ شیعه علمای زیادی بوده اند که زحمت زیادی کشیده اند اما از این میان تعدادی در کنار سیر عملی شان، سیر انفسی داشته اند و مسلماً تنها این افراد توانسته اند که به سیر الی الله و یقین برسند و آیت الله بهجت نیز از این دست علما بودند.

آیت الله بهجت از سن 12 سالگی باطن گناه را می دید

وی گفت: همه می گفتند که آیت الله بهجت می توانند ضمائر را ببینند ولی ایشان اصلا این چیزها برایشان مهم نبود و می گفتند غلط است که ی دنبال این چیزها برود و بیان می داشتند اگر ی دنبال گندم برود ممکن است در کنارش کاه هم به او بدهند.

بهجت اظهار داشت: وی از زمانی که کودکی 12 ساله بود چشمش در عبادت باز شده بود و می توانست باطن گناهان را ببیند و در سن 14 سالگی نیز که در جماعت مرحوم نائینی شرکت می کرد می توانست سیر آفاقی مرحوم نائینی را درک کند. آیت الله بهجت توانسته بود در زندگی اش عصمت کودکی شان را حفظ کند و در حقیقت به این دلیل آلوده نبوده و می توانست به راحتی پرواز کنند.

آیت الله بهجت از جانب آقای قاضی لقب فاضل گیلانی گرفت

وی عنوان کرد: آیت الله بهجت از شاگردان آقای قاضی بود و نحوه آشنایی اش با آقای قاضی نیز بسیار جالب است زیرا علامه طباطبایی خودشان می گفتند که ما بعد از 5- 6 سال ماندن در نجف یاد می گرفتیم به محضر آقای قاضی برسیم اما بهجت از همان ابتدا به محضر آقای قاضی رسیدند.

این فرزند آیت الله بهجت افزود: خود آیت الله بهجت از نحوه آشنایی شان با مرحوم قاضی و اولین باری که نام ایشان را شنیده بودند این گونه می گویند که من در کربلا بودم که یک آقایی پنجشنبه برای زیارت از نجف به کربلا می آمد و در مدرسه ما وضو می گرفت من تعارفش می که به حجره ما بیاید و او نیز دعوت مرا می پذیرفت از طریق این فرد که برادر علامه طباطبایی بود نام آقای قاضی را شنیدم.

وی تصریح کرد: در دوران نوجوانی در حوزه نجف، پس از حلّ مشکلی علمی مرحوم قاضی به وی گفت: «أشهد أنّک فاضل» و از آن پس او را «فاضل گیلانی» خطاب می کرد. هرگز در کلاس آقای قاضی سؤالی نپرسید و هرگز نیز سؤالی نداشت مگر این که پاسخش را می داد گاهی حتی به اسم می گفت این هم در پاسخ سؤال بهجت!

بهجت بیان داشت: وی در رابطه با آقای قاضی و کلاس هایش می گوید من در تمام مدت سؤالی از مرحوم قاضی ن ولی در تمام این مدت هم سوالی نبود که در ذهن من باشد الا این که جواب مرا می داد پدر بعد از این که این موضوع را بیان د لبخندی زدند و گفتند 2- 3 بار حتی نام مرا بردند و گفتند در پاسخ به سؤال ایشان. به طوری که یک بار کنار دستی من به من نگاه کرد و گفت تو که سؤالی نپرسیده ای چرا می گویند در پاسخ به سؤال تو؟

فرزند این عالم ربانی تأکید کرد: در حقیقت ایشان در محضر ان خوبی قرار می‎گرفت البته این در حالی بود که خودش به دنبال این نبود تا پیدا کند زیرا اگر انسان در مسیر درست قدم بردارد این خود خداست که را می فرستد در حقیقت این ها به دنبال انی بودند که جان مطلب را کف دستشان بگذارد.

وی اضافه کرد: وی در رابطه با مرحوم قاضی می گفت درس های ایشان قابل نوشتن نبود من یک جلسه درس را قیمت دیدم به اندازه قیمت یک کوچه ای بود به نام صدتومانی یعنی کلاس ایشان این قدر ارزش داشت که هر جلسه اش از آن کوچه صد تومانی هم باارزش تر بود.

علی بهجت در رابطه با نظر آقای قوچانی در رابطه با پدر بزرگوارش گفت: مرحوم قوچانی در رابطه با آیت الله بهجت می گوید ایشان 22 سال سن داشت اما بیش از 20 مقام داشت اما حیف که نمی توانم بگویم.

پس از بازگشت از حرم رضا(ع) چنان نشاطی داشت که حس می کردی مست شده است

وی تأکید کرد: وی با جان می داد و با زیارت جان دوباره می گرفت، ایشان 40 سال دو ماه و نیم از سال را به زیارت رضا(ع) می رفت اما در طی این 40 سال یک چهل متری برای خودش آن جا تهیه نکرد همیشه دو ساعت قبل سحر بیدار می شد و به عبادت می پرداخت و نزدیک طلوع آفتاب به حرم می رفت.

این فرزند آیت الله بهجت ادامه داد: قبل از رفتن به حرم به خاطر عبادت زیاد توانشان بسیار کم می شد اما در کمال حیرت وقتی از حرم بر می گشتند انرژی بسیار زیادی پیدا می د به طوری که می توان گفت از حرم که بازمی گشتند انگار مست بودند و دوپینگ کرده بودند بنابراین با من شوخی می کرد و سر به سر من می گذاشت و این انرژی وصف ناپذیر باعث حیرت ما می‎شد.

وی بیان داشت: در زیارت حضرت معصومه(س) هم همین طور بودند به طوری که از سال 1324 شمسی روزی دو ساعت به حرم حضرت معصومه می رفتند و یک ساعت ایستاده و یک ساعت نشسته زیارت می‎ د و دعای جامعه کبیره و چند بار نیز به نیابت، امین الله می خواندند.

نشسته می خو د و می گفت نشسته بخو د تا خواب بر شما مسلط نشود

علی بهجت تصریح کرد: ایشان در درس جدی و در عبادت نیز بسیار کوشا بودند به طوری که انسان باورش نمی شد که فردی که این چنین عبادت می کند اهل آن چنان درس و علمی باشد و از طرفی جدی بودن در درس هم باعث نمی شد تا از سیر ملکوتی شان کم بگذارند.

وی در رابطه با نظم آقای بهجت گفت: آیت الله بهجت بسیار در کارهایشان نظم داشتند و از تمامی وقتشان استفاده می د به یاد دارم زمانی که می خواستند از این میز به میز دیگر بروند تا کت را بردارند اگر در این فاصله کوتاه از ایشان سؤالی می کردی می گفتند الان وقت سؤال است؟ یعنی حتی در بین این راه کوتاه نیز بیکار نمی ماندند.

این فرزند آیت الله بهجت عنوان کرد: اگر من تیتر رو مه ها را می خواندم می گفتند وقت اضافه آورده ای که تیتر رو مه ها را می خوانی و واقعا هم همین بود من در زندگی ام انی را دیده ام که بسیار رو مه مطالعه می کنند اما یادشان نمی آید ماه قبل چه اتفاقی افتاده و انی را دیدم که رو مه نخوانده و تلویزیون ندیده می دانستند ماه های آینده چه اتفاقاتی می افتد.

وی همچنین در رابطه با زمان استراحت ایشان گفت: خواب ایشان بسیار کم بود به طوری که گاهی نشسته می خو دند از ایشان که می پرسیدیم چرا نشسته می خو د می گفتند دراز نمی کشم که خواب بر من مسلط نشود.

اگر ما در پی حل مشکلات مردم برنمی آمدیم خودشان آن را انجام می دادند

فرزند آقای بهجت اظهار داشت: در رابطه با خانواده نیز سعی می د با تمام مشغله هایشان سر سفره بیشتر غذا خوردن را طول بدهند صله رحمشان نیز در این زمان بود زیرا احوال همه را از من و دیگر اعضا خانواده می پرسیدند.

وی تأکید کرد: حتی به نام می گفتند فلان فرد مشکل داشت آیا حل شد؟ دختر فلان فرد مشکلش برطرف شد؟ و می خواستند که پیگیر مشکلات همه باشیم و اگر زمانی هم ما یادمان می رقت خودشان آن کار را انجام می دادند، از برنج و محصولات میوه هم که جز وجوهات نبود یک سوم را کنار می گذاشتند به طوری که گاهی ما 3،4 ماه سال را بی برنج می م م.

هم می دهید بگویید گل اناری

علی بهجت گفت: پدر هرگز در کودکی به ما اجازه نمی دادند بدهیم من می گفتم نمی شود که عصبانی هستیم ندهیم می گفتند بگویید گل اناری زیرا گل انار مانند انار است اما وقتی سراغش می روی می بینی انار نیست.

گاهی از شدت ناراحتی برای اتفاقات دنیای انرژی شان در درس دادن نیز تحلیل می رفت

حجت ال بهجت تصریح کرد: ایشان نسبت به اتفاقاتی که در جاهایی مانند بغداد می افتاد از جمله انفجارها به شدت ح ترحم داشتند به طوری که از شدت ناراحتی شان احساس می کردید که در آن انفجار برای یکی از اقوامشان اتفاقی افتاده است. در جلسه استفتائات نیز گاهی بعد از جواب به چند سؤال یک دفعه بیان می داشتند هر روز یک انفجار انجام می دهند نمی گذارند راحت باشیم.

وی ادامه داد: حتی از شدت ناراحتی برای این گونه مسائل توانایی و انرژی شان برای درس دادن تحلیل می رفت گاهی یکدفعه به شدت ناراحت می شدند و می گفتند خدایا رحم کن ما از ایشان می پرسیدیم آقا چه شده؟ میگفتند سفیانی از حتمیات است این ها به اسم می کشند. شما چه می دانید؟ با این درندگان چه کنیم؟ نمی دانیم، مرددیم دعا کنیم آیا بمانیم تا ظهور؟

اگر از کرامات ایشان می گفتی به شدت عصبانی می شدند و می گفتند من گدا هستم

وی عنوان کرد: یک موضوعی که به شدت ایشان را عصبانی می کرد این بود که بگویید من فلان کرامت را از شما دیده ام این حرف باعث ناراحتی و عصبانیت ایشان می شد طوری که با ناراحتی می گفتند من چکاره ام؟ من کاره ای نیستم من گدا هستم. در صورتی که فرد می دانست این از کرامات آقا بوده است.

علی بهجت با بیان خاطره ای گفت: یک بار فردی به نزد آقا آمد و گفت به تازگی نورسیده ای دارم آقا گفتند نامش را زینب بگذار من گفتم آقا از کجا می دانید دختر است پس شما می دانید که فرزند ایشان دختر است آقا حرف را عوض می د و می گفتند من مگر گفتم دختر است. در حقیقت ایشان هرگز دوست نداشتند ی ایشان را بشناسد.

او تمام نشانه ها را می کرد

این فرزند آیت الله بهجت گفت: سیر زندگی آیت الله بهجت بسیار پیچیده بود به طوری که سال ها طول می کشید تا یک سؤالمان در رابطه با ایشان پاسخ داده شود زیرا وی هرگز حاضر نبوداز خود چیزی را افشا کند، او واقعا عبد خدا بود و همیشه هم می گفت من هیچ چیز نیستم به همین خاطر ما نیز چیز زیادی از ایشان نمی فهمیدیم.

وی در پایان خاطرنشان کرد: سال 63 بود که علامه جعفری تلنگری به من زد که کارهایت را رها کن و پیش پدرت بیا که ایشان یک فرد خاص و تکی است اما بعد از آن نیز من چیز زیادی در رابطه با پدر متوجه نمی شدم البته گاهی بعضی مطالب را یادداشت می اما این یافته ها تنها مانند پازلی از هم پاشیده بود تمام نشانه ها را می د.


جدیدترین اظهارات پسر آیت الله بهجت در مورد پدرش

رهروان ولایت ـ حجت ال والمسلمین علی بهجت فرزند آیت الله بهجت شب گذشته در برنامه ضیافت شبکه قرآن و معارف سیما بیان داشت: در طول تاریخ شیعه علمای زیادی بوده اند که زحمت زیادی کشیده اند اما از این میان تعدادی در کنار سیر عملی شان، سیر انفسی داشته اند و مسلما تنها این افراد توانسته اند که به سیر الی الله و یقین برسند و آیت الله بهجت نیز از این دست علما بودند.

آیت الله بهجت از سن ۱۲ سالگی باطن گناه را می دید

وی گفت: همه می گفتند که آیت الله بهجت می توانند ضمائر را ببینند ولی ایشان اصلا این چیزها برایشان مهم نبود و می گفتند غلط است که ی دنبال این چیزها برود و بیان می داشتند اگر ی دنبال گندم برود ممکن است در کنارش کاه هم به او بدهند.

علی بهجت اظهار داشت: وی از زمانی که کودکی ۱۲ ساله بود چشمش در عبادت باز شده بود و می توانست باطن گناهان را ببیند و در سن ۱۴ سالگی نیز که در جماعت مرحوم نائینی شرکت می کرد می توانست سیر آفاقی مرحوم نائینی را درک کند. آیت الله بهجت توانسته بود در زندگی اش عصمت کودکی شان را حفظ نماید و در حقیقت به این دلیل آلوده نبوده و می توانست به راحتی پرواز کنند.

آیت الله بهجت از جانب آقای قاضی لقب فاضل گیلانی گرفت

وی عنوان کرد: وی از شاگردان آقای قاضی بود و نحوه آشنایی اش با آقای قاضی نیز بسیار جالب است، زیرا علامه طباطبایی خودشان می گفتند که ما بعد از ۵، ۶ سال ماندن در نجف یاد می گرفتیم به محضر آقای قاضی برسیم اما آیت الله بهجت از همان ابتدا به محضر آقای قاضی رسیدند.

فرزند آیت الله بهجت افزود: خود آیت الله بهجت از نحوه آشنایی شان با مرحوم قاضی و اولین باری که نام ایشان را شنیده بودند این گونه می گویند که من در کربلا بودم که یک آقایی پنجشنبه برای زیارت از نجف به کربلا می آمد و در مدرسه ما وضو می گرفت من تعارفش می که به حجره ما بیاید و او نیز دعوت مرا می پذیرفت از طریق این فرد که برادر علامه طباطبایی بود نام آقای قاضی را شنیدم. در دوران نوجوانی در حوزه نجف، پس از حلّ مشکلی علمی مرحوم قاضی به وی گفت: «أشهد أنّک فاضل» و از آن پس او را «فاضل گیلانی» خطاب می کرد.

هرگز در کلاس آقای قاضی سؤالی نپرسید و هرگز نیز سؤالی نداشت

وی بیان داشت: وی در رابطه با آقای قاضی و کلاس هایش می گوید: من در تمام مدت سؤالی از مرحوم قاضی ن ولی در تمام این مدت هم سوالی نبود که در ذهن من باشد الا این که جواب مرا می داد پدر بعد از این که این موضوع را بیان د لبخندی زدند و گفتند ۲، ۳ بار حتی نام مرا بردند و گفتند در پاسخ به سؤال ایشان. به طوری که یک بار کنار دستی من به من نگاه کرد و گفت تو که سؤالی نپرسیده ای چرا می گویند در پاسخ به سؤال تو؟

فرزند این عالم ربانی تأکید کرد: در حقیقت ایشان در محضر ان خوبی قرار می‎گرفت البته این در حالی بود که خودش به دنبال این نبود تا پیدا کند زیرا اگر انسان در مسیر درست قدم بردارد این خود خداست که را می فرستد در حقیقت این ها به دنبال انی بودند که جان مطلب را کف دستشان بگذارد.

علی بهجت اضافه کرد: وی در رابطه با مرحوم قاضی می گفت درس های ایشان قابل نوشتن نبود من یک جلسه درس را قیمت دیدم به اندازه قیمت یک کوچه ای بود به نام صدتومانی یعنی کلاس ایشان این قدر ارزش داشت که هر جلسه اش از آن کوچه صد تومانی هم باارزش تر بود.

وی در رابطه با نظر آقای قوچانی در رابطه با پدر بزرگوارش گفت: مرحوم قوچانی در رابطه با آیت الله بهجت می گوید ایشان ۲۲ سال سن داشت اما بیش از ۲۰ مقام داشت اما حیف که نمی توانم بگویم.

پس از بازگشت از حرم رضا(ع) چنان نشاطی داشت که حس می کردی مست شده است

حجت ال بهجت تأکید کرد: وی با جان می داد و با زیارت جان دوباره می گرفت، ایشان ۴۰ سال دو ماه و نیم از سال را به زیارت رضا(ع) می رفت اما در طی این ۴۰ سال یک چهل متری برای خودش آن جا تهیه نکرد همیشه ۲ ساعت قبل سحر بیدار می شد و به عبادت می پرداخت و نزدیک طلوع آفتاب به حرم می رفت.

وی ادامه داد: قبل از رفتن به حرم به خاطر عبادت زیاد توانشان بسیار کم می شد اما در کمال حیرت وقتی از حرم بر می گشتند انرژی بسیار زیادی پیدا می د به طوری که می توان گفت از حرم که بازمی گشتند انگار مست بودند و دوپینگ کرده بودند بنابراین با من شوخی می کرد و سر به سر من می گذاشت و این انرژی وصف ناپذیر باعث حیرت ما می‎شد.

وی بیان داشت: در زیارت حضرت معصومه(س) هم همین طور بودند به طوری که از سال ۱۳۲۴ شمسی روزی دو ساعت به حرم حضرت معصومه می رفتند و یک ساعت ایستاده و یک ساعت نشسته زیارت می‎ د و دعای جامعه کبیره و چند بار نیز به نیابت، امین الله می خواندند.

نشسته می خو د و می گفت نشسته بخو د تا خواب بر شما مسلط نشود

وی تصریح کرد: ایشان در درس جدی و در عبادت نیز بسیار کوشا بودند به طوری که انسان باورش نمی شد که فردی که این چنین عبادت می کند اهل آن چنان درس و علمی باشد و از طرفی جدی بودن در درس هم باعث نمی شد تا از سیر ملکوتی شان کم بگذارند.

وی در رابطه با نظم آقای بهجت گفت: آیت الله بهجت بسیار در کارهایشان نظم داشتند و از تمامی وقتشان استفاده می د به یاد دارم زمانی که می خواستند از این میز به میز دیگر بروند تا کت را بردارند اگر در این فاصله کوتاه از ایشان سؤالی می کردی می گفتند الان وقت سؤال است؟ یعنی حتی در بین این راه کوتاه نیز بیکار نمی ماندند.

علی بهجت اضافه کرد: اگر من تیتر رو مه ها را می خواندم می گفتند وقت اضافه آورده ای که تیتر رو مه ها را می خوانی و واقعا هم همین بود من در زندگی ام انی را دیده ام که بسیار رو مه مطالعه می کنند اما یادشان نمی آید ماه قبل چه اتفاقی افتاده و انی را دیدم که رو مه نخوانده و تلویزیون ندیده می دانستند ماه های آینده چه اتفاقاتی می افتد.

وی همچنین در رابطه با زمان استراحت ایشان گفت: خواب ایشان بسیار کم بود به طوری که گاهی نشسته می خو دند از ایشان که می پرسیدیم چرا نشسته می خو د می گفتند دراز نمی کشم که خواب بر من مسلط نشود.

مشکلات مردم برایشان مهم بود و اگر ما در پی حل مشکل برنمی آمدیم خودشان آن را انجام می دادند

فرزند آقای بهجت اظهارداشت: در رابطه با خانواده نیز سعی می د با تمام مشغله هایشان سر سفره بیشتر غذا خوردن را طول بدهند صله رحمشان نیز در این زمان بود زیرا احوال همه را از من و دیگر اعضا خانواده می پرسیدند، حتی به نام می گفتند فلان فرد مشکل داشت آیا حل شد؟ دختر فلان فرد مشکلش برطرف شد؟ و می خواستند که پیگیر مشکلات همه باشیم و اگر زمانی هم ما یادمان می رقت خودشان آن کار را انجام می دادند، از برنج و محصولات میوه هم که جز وجوهات نبود یک سوم را کنار می گذاشتند به طوری که گاهی ما ۳،۴ ماه سال را بی برنج می م م.

هم می دهید بگویید گل اناری

علی بهجت گفت: پدر هرگز در کودکی به ما اجازه نمی دادند بدهیم من می گفتم نمی شود که عصبانی هستیم ندهیم می گفتند بگویید گل اناری زیرا گل انار مانند انار است اما وقتی سراغش می روی می بینی انار نیست.

گاهی از شدت ناراحتی برای اتفاقات دنیای انرژی شان در درس دادن نیز تحلیل می رفت

حجت ال بهجت تصریح کرد: ایشان نسبت به اتفاقاتی که در جاهایی مانند بغداد می افتاد از جمله انفجارها به شدت ح ترحم داشتند به طوری که از شدت ناراحتی شان احساس می کردید که در آن انفجار برای یکی از اقوامشان اتفاقی افتاده است. در جلسه استفتائات نیز گاهی بعد از جواب به چند سؤال یکدفعه بیان می داشتند هر روز یک انفجار انجام می دهند نمی گذارند راحت باشیم.

وی ادامه داد: حتی از شدت ناراحتی برای این گونه مسائل توانایی و انرژی شان برای درس دادن تحلیل می رفت گاهی یکدفعه به شدت ناراحت می شدند و می گفتند خدایا رحم کن ما از ایشان می پرسیدیم آقا چه شده؟ می گفتند سفیانی از حتمیات است این ها به اسم می کشند. شما چه می دانید؟ با این درندگان چه کنیم؟ نمی دانیم، مرددیم دعا کنیم آیا بمانیم تا ظهور؟

اگر از کرامات ایشان می گفتی به شدت عصبانی می شدند و می گفتند من گدا هستم

وی عنوان کرد: یک موضوعی که به شدت ایشان را عصبانی می کرد این بود که بگویید من فلان کرامت را از شما دیده ام این حرف باعث ناراحتی و عصبانیت ایشان می شد طوری که با ناراحتی می گفتند من چه کاره ام ؟ من کاره ای نیستم من گدا هستم. در صورتی که فرد می دانست این از کرامات آقا بوده است.

علی بهجت با بیان خاطره ای گفت: یک بار فردی به نزد آقا آمد و گفت به تازگی نورسیده ای دارم آقا گفتند نامش را زینب بگذار من گفتم آقا از کجا می دانید دختر است پس شما می دانید که فرزند ایشان دختر است آقا حرف را عوض می د و می گفتند من مگر گفتم دختر است. در حقیقت ایشان هرگز دوست نداشتند ی ایشان را بشناسد.

او تمام نشانه ها را می کرد

فرزند آیت الله بهجت گفت: سیر زندگی آیت الله بهجت بسیار پیچیده بود به طوری که سال ها طول می کشید تا یک سؤالمان در رابطه با ایشان پاسخ داده شود زیرا وی هرگز حاضر نبود از خود چیزی را افشا کند، او واقعا عبد خدا بود و همیشه هم می گفت من هیچ چیز نیستم به همین خاطر ما نیز چیز زیادی از ایشان نمی فهمیدیم.

وی در پایان سخنانش تصریح کرد: سال ۶۳ بود که علامه جعفری تلنگری به من زد که کارهایت را رها کن و پیش پدرت بیا که ایشان یک فرد خاص و تکی است اما بعد از آن نیز من چیز زیادی در رابطه با پدر متوجه نمی شدم البته گاهی بعضی مطالب را یادداشت می اما این یافته ها تنها مانند پازلی از هم پاشیده بود تمام نشانه ها را می د.

منبع: مهر


آخرین مطالب

آخرین جستجو ها